Author: Институт перевода Библии, Бунёди «Калом»
Date: 2022-02-04T13:53:11.690734+00:00

Китоби Мукаддас Ахди Нав: Юҳанно

Китоби Мукаддас Ахди Нав: Юҳанно

1. Сарсухан

2. Оятҳои Фоидабахш

1. Юҳанно

1. Луғат

2. Суратҳо

3. Харитаҳо

Китоби Муқаддас

Аҳди Нав

Тарҷумаи маънои ва оммафаҳм

Донишкадаи тарҷумаи Китоби Муқаддас

2021

Сарсухан

Сарсухан

Хонандагони гиромӣ! Китобе, ки дар даст доред, яъне Аҳди Нави Китоби Муқаддас таърихи Исои Масеҳ ва имондорони аввалине мебошад, ки барои пайравӣ ба Исои Масеҳ ва таълимоти Ӯ якҷоя ҷамъ мешуданд. Ин воқеаҳо тақрибан ду ҳазор сол пеш дар Шарқи Наздик ва кишварҳои гирди баҳри Миёназамин (кишварҳои имрӯзаи Исроил, Фаластин, Урдун, Лубнон, Сурия, Туркия, Кипр, Юнон, Малта ва Италия) рӯй додаанд.

Пешгӯйиҳо дар бораи Исои Масеҳ

Исои Масеҳ тақрибан ду ҳазор сол пеш дар замини Исроил зиндагӣ кардааст. Ӯ аз насли ҳазрати Иброҳим, шоҳ Довуд ва дигар пайғамбарон буд. Таваллуд, ҳаёт ва хизмати Ӯ иҷрошавии чандин пешгӯйиҳои пайғамбарон буд. Китобҳои муқаддаси Таврот, Забур ва Китоби Пайғамбарон, ки чандин асрҳо пеш аз таваллуди Исои Масеҳ навишта шуда буданд, омадани Ӯро пешгӯйӣ кардаанд. Бояд гуфт, ки Масеҳ на насаби Исо, балки унвони Ӯ буд. «Масеҳ» аз калимаи ибрии מָשִׁיחַ Машиах гирифта шуда, маънояш «таъиншуда» ё «интихобшуда» аст. Ин унвон маънои онро дорад, ки Исо Интихобшудаи махсуси Худо буда, барои иҷро кардани хости Худо, қурбон шудан барои гуноҳҳои одамон ва ба назди Худо овардани онҳо омада буд.

Китобҳои Аҳди Нав

Аҳди Нави Китоби Муқаддас аз якчанд китобҳо иборат аст, ки муаллифони гуногун дорад, лекин ҳамзамон ҳамаашон бо якдигар ҳамфикр ҳастанд. Худо ба ҳар яке аз ин муаллифон илҳом бахшидааст, ки суханони Ӯро бинависанд. (2-юм Тимотиюс 3:16 «Тамоми навиштаҷот аз нафаси Худо баромадааст»).

Чор китоби аввал Матто, Марқус, Луқо ва Юҳанно дар бораи ҳаёт, таълимот ва азобҳои Исои Масеҳ аз нуқтаи назари шоҳидони аслӣ нақл мекунанд.

Китоби навбатӣ Корномаи Фиристодагон дар бораи он нақл мекунад, ки чӣ гуна одамон ба Масеҳ, яъне Таъйиншудаи Худо будани Исо имон оварданд, чӣ гуна онҳо якҷоя ҳамчун ҷамоати имондорон ҷамъ мешуданд ва чӣ гуна ҷамоати имондорон дар мамлакатҳои гуногун пайдо шуда, шуморааш меафзуд.

Баъд аз Корномаи Фиристодагон мактубҳо меоянд. Ин мактубҳоро баъзе аз фиристодагони Масеҳ ба ҷамоатҳои гуногуни имондорон ва шахсони алоҳида фиристодаанд. Аксарияти ин мактубҳоро Павлус навиштааст, лекин Петрус, Яъқуб, Юҳанно ва Яҳудо низ ба қатори мактубнависон дохил мешаванд. Мактубҳо дар бораи Худо, Исои Масеҳ, гуноҳи мо ва ба воситаи қурбонии Исо барқарор шудани муносибати одамон бо Худо таълимоти бисёр муҳимро дар бар мегиранд. Инчунин дар мактубҳо нишон дода шудааст, ки чӣ гуна шахс метавонад дар пеши Худо ҳаёти ахлоқӣ ва дуруст дошта бошад.

Китоби охирини Аҳди Нав китоби Ошкорсозӣ аст, ки дар бораи оянда мебошад. Ин китоб ба мо нақл мекунад, ки чӣ гуна Исои Масеҳ дар оянда бармегардад, чӣ тавр Худо одамони бадро ҷазои абадӣ медиҳад ва чӣ гуна онҳоеро, ки ба Исои Масеҳ имон оварданд, мукофоти абадӣ медиҳад ва чӣ гуна осмон ва замини нав меофарад.

Матнҳои қадими Аҳди Нав ва тарҷумаи мазкур ба забони тоҷикӣ

Матни аслии Аҳди Нав ба забони юнонӣ навишта шуда буд, ки забони байналмиллалии ҳамон давра ҳисоб мешуд. Китобҳои Аҳди Нав дар асри 1-ум навишта шуда буданд, яъне даҳ ё шаст сол баъд аз ҳаёти заминии Исои Масеҳ муаллифони аслӣ китобҳояшонро дар лӯлапечҳо дастнавис карда буданд. Бо гузашти вақт лӯлапечҳо нусхабардорӣ мешуданд. То имрӯз ҳазорҳо дастнависҳои онҳо дар осорхонаю китобхонаҳо ва донишгоҳҳои ҷаҳон нигаҳдорӣ мешаванд. Аз ин рӯ мо боварӣ дорем, ки ин дастнависҳо дар бораи Исои Масеҳ ва ҷамоати аввалини имондорон сабти дақиқ мебошанд. Тарҷумаи мазкур ба забони тоҷикӣ, ки дар дасти шумост, бо матнҳои қадими юнонӣ муқоиса ва тафтиш карда шудаанд. Ин тарҷумаро гурӯҳи нависандагон ва забоншиносони тоҷик, коршиносони байналмиллалии илоҳиётшиносӣ ва донандагони забони юнонӣ дар давоми тақрибан бист сол тарҷума кардаанд.

Дастаи тарҷумонони Аҳди Нави Китоби Муқаддас

Оятҳои Фоидабахш

Оятҳое, ки дар ҳаёти ҳаррӯза мадад мерасонанд

Дар хурсандӣ

Эфесусиён 5:19-20
дар вақти суҳбат бо якдигар сурудҳои Забурро хонед ва Худоро ҳамду сано гуфта, дар дилҳоятон таронаҳои парастиш барои Худованд хонед. Инчунин, ҳамеша Худоро, ки Падарамон аст, ба хотири Худованди мо Исои Масеҳ барои ҳама чиз шукргузорӣ кунед.

Ҳангоми бо хатар рӯ ба рӯ шудан

Румиён 8:35-39

Оё касе ё чизе ба монанди гуруснагиву бараҳнагӣ, ё ягон азобу уқубат, ё хатару пайгирӣ ва ё шамшер моро аз муҳаббати Масеҳ ҷудо карда метавонад? Чунон ки дар навиштаҷот омадааст:

«Ба хотири Ту мо тамоми рӯз бо хатари марг рӯ ба рӯ мешавем
ва моро чун гӯсфандони ба куштан бурдаистода меҳисобанд».

Вале мо бар ҳамаи ин чизҳо ба воситаи Ӯ, ки моро дӯст доштааст, комилан ғолиб меоем. Зеро ман боварии комил дорам, ки на марг, на зиндагӣ, на фариштагон, на қудратмандони осмонӣ, на замони ҳозираву оянда, на қувваҳо, на осмону замин ва на ягон мавҷудот моро аз муҳаббате, ки Худо дар Худовандамон Исои Масеҳ ба мо нишон додааст, ҷудо карда наметавонад.

Ҳангоми азобу душворӣ

Матто 11:28

Эй ҳамаи касоне, ки аз бори вазнин монда шудаед, ба назди Ман биёед ва Ман ба шумо оромӣ мебахшам.

Луқо 22:41-44

Худаш бошад, ба масофаи партофтани санге аз онҳо дур шуд ва ба зону истода дуо кард:

«Эй Падар! Илтимос мекунам, ин косаи азобро аз сари Ман дур кун. Аммо бигзор на хости Ман, балки хости Ту иҷро шавад!» Аз осмон фариштае зоҳир шуд ва ба Ӯ қувват бахшид. Исо аз дарду сӯзиши зиёд бо ҷидду ҷаҳди бештаре дуо мекард ва арақи баданаш аз Ӯ мисли қатраҳои хун ба замин мечакид.

Яъқуб 1:2-4

Бародарону хоҳаронам, вақте ки ҳар гуна душвориҳо ба саратон меоянд, онҳоро бо шодию хурсандӣ қабул кунед, зеро медонед, ки ҳангоми аз санҷиш гузаштани имонатон сабру тоқататон обутоб меёбад. Тоқати шумо бояд пурра обутоб ёбад, он вақт шумо шахси комил ва баркамол шуда, бароятон ҳеҷ чиз камӣ намекунад.

Румиён 12:12

Дар умед шодӣ кунед, дар азобҳо пуртоқат бошед ва дуогӯйиро давом диҳед.

2-юм Қуринтиён 12:9-10

Лекин Ӯ гуфт: «Файзу меҳрубонии Ман барои ту басанда аст, зеро қудрати Ман дар нотавонӣ комил мешавад». Аз ин рӯ, бештар аз нотавониам бо ҷону дил фахр мекунам, то ки қуввати Масеҳ дар вуҷудам бошад. Аз ин рӯ дар нотавониҳо, дар таҳқирҳо, дар мусибатҳо, дар дунболагирӣ ва мушкилиҳое, ки ба хотири Масеҳ дорам, шод ҳастам. Зеро, ҳангоме ки нотавон ҳастам, ҳамон вақт боқувватам!

Ҳангоми беморӣ

Марқус 1:40-41

Рӯзе ба назди Исо марде, ки бемории пӯст дошт, омад. Вай ба зону нишаста, зорӣ карда гуфт: «Агар хоҳӣ, метавонӣ маро пок созӣ». Дили Исо ба ҳоли мард сӯхт ва дасташро ба вай аз одамон берун кард расонда гуфт: «Албатта, мехоҳам! Пок шав!»

Яъқуб 5:14-15

Агар касе бемор бошад, бояд роҳбарони ҷамоати имондоронро даъват кунад, то ки барояш дуо кунанду бо номи Худованд бар бемор равған моланд. Он гоҳ дуои боимон беморро шифо мебахшад ва Худованд ӯро аз бистари беморӣ мехезонад. Агар ӯ гуноҳ карда бошад, гуноҳаш бахшида мешавад.

2-юм Қуринтиён 4:16-18

Барои ҳамин мо ҳаргиз рӯҳафтода намешавем. Ҳарчанд намуди зоҳирии мо, яъне баданҳоямон фарсуда шудан гирад ҳам, олами дарунии мо рӯз ба рӯз нав мешавад. Зеро ранҷу азоби ҳозираи мо ночиз ва зудгузар аст. Аммо он барои мо чунон шукӯҳу бузургие меорад, ки аз ранҷу азоб беҳад бузургтар аст ва абадӣ мемонад. Мо на ба чизҳое, ки мебинем, балки ба чизҳое, ки намебинем, чашм дӯхтаем. Зеро чизҳои заминӣ, ки дида мешаванд, муваққатӣ ҳастанд, вале чизҳои осмонӣ, ки дида намешаванд, абадианд.

Ҳангоми суст шудани имон

Ибриён 10:23

Биёед он умедамонро, ки эълон мекунем, бе дудилагӣ маҳкам нигоҳ дорем, чунки Худо ба ваъдаҳояш вафо мекунад.

Матто 8:23-27

Он гоҳ шогирдон Исоро пайравӣ карда, якҷоя бо Ӯ ба қаиқ савор шуданд. Ногаҳон дар баҳр тӯфони сахте бархост ва аз шиддати мавҷҳо қаиқ қариб ғарқ мешуд, лекин Исо дар хоб буд. Шогирдон Исоро бедор карда гуфтанд: «Хоҷа! Наҷот деҳ! Ҳалок мешавем!»

Исо гуфт: «Эй сустимонҳо, барои чӣ ин қадар метарсед?» Баъд Ӯ бархеста ба шамолу мавҷҳо фармон дод. Дарҳол дар ҳама ҷо оромии том ҳукмфармо шуд. Онҳо бошанд, ҳайрон монда мегуфтанд: «Ӯ чӣ гуна Шахсе аст, ки ҳатто шамолу баҳр ба Ӯ итоат мекунанд?»

Матто 14:25-31

Ҳанӯз чашми рӯз накафида, Исо рӯ-рӯйи об қадамзанон ба тарафи шогирдонаш равона шуд. Шогирдон Исоро диданд, ки дар рӯйи об қадам мезад. Онҳо «Ин арвоҳ! Арвоҳ!» гӯён аз тарсу ваҳм дод заданд. Аммо Ӯ зуд ба онҳо гуфт: «Далер бошед! Натарсед! Ин Манам».

Он гоҳ Петрус гуфт: «Хоҷа, агар дар ҳақиқат ин Ту бошӣ, ба ман амр намо, ки рӯ-рӯйи об қадамзанон назди Ту биёям». «Биё», – амр дод Ӯ. Инак, Петрус аз қаиқ баромада, дар рӯйи об қадамзанон ба Исо наздик шуд. Лекин сахт вазидани шамолро дида, тарсид ва қариб ғарқ шуда, фарёд зад: «Хоҷа, маро наҷот деҳ!» Исо зуд дасташро дароз карда, Петрусро дошта гирифт ва гуфт: «Ин қадар имонат суст аст? Чаро шубҳа кардӣ?»

Марқус 9:21-24

Исо аз падари ӯ пурсид: «Ӯ кай боз ба ин дард гирифтор аст?» Ҷавоб дод: «Аз бачагиаш. Рӯҳи нопок борҳо ӯро ба обу оташ андохта, мехост ӯро нобуд кунад. Илтимос, агар ягон кор карда тавонӣ, ба мо раҳм кун ва мадад намо».

Исо ба мард гуфт: «Чаро „Агар тавонӣ“ мегӯйӣ? Ба касе, ки имон дорад, ҳама чиз имконпазир аст». Падари бача дарҳол нидо кард: «Бале, имон дорам, вале ёрӣ деҳ, ки имонам қавитар гардад».

Луқо 22:31-32

Исо гуфт: «Шимъун, Шимъун! Бидон, ки шайтон талаб кард, ки ҳамаи шуморо мисли гандум аз ғалбер гузаронад. Вале Ман барои ту дуо кардам, то ки имонатро аз даст надиҳӣ ва вақти тавба карда баргаштанат, бародарони худро устувор гардонӣ».

Юҳанно 14:27

Ман оромиро бо шумо мемонам, оромии Худамро ба шумо медиҳам. Ман онро ба шумо на ба он тавре медиҳам, ки ҷаҳон медиҳад. Ғаму ғуссаро аз дилҳоятон дур кунеду ҳаросон нашавед!

2-юм Тимотиюс 2:11-13

Дуруст гуфта шудааст, ки

агар бо Ӯ мурда бошем,
бо Ӯ зиндагӣ низ хоҳем кард.
Агар мо ба азобҳо тоқат кунем,
бо Ӯ ҳукмронӣ низ хоҳем кард.
Агар мо аз Ӯ рӯй гардонем,
Ӯ низ аз мо рӯй хоҳад гардонд.
Агар мо ба Ӯ бевафоӣ кунем,
Ӯ вафодор мемонад,
зеро Худашро рад карда наметавонад.

Ибриён 11:1-2, 6

Инак, имон доштан чӣ аст? Ин дилпур будан, ки умедамон ҳақиқатан, ҷомаи амал мепӯшад ва боварии қатъӣ доштан ба чизҳоест, ки мо ҳанӯз намебинем. Аз сабаби имонашон одамони гузашта ба таърифи Худо ноил гаштанд. Аммо бе имон дили Худоро ёфтан ғайриимкон аст. Зеро ҳар кӣ пеши Худо меояд, бояд бовар кунад, ки Ӯ вуҷуд дорад ва ба онҳое, ки Ӯро меҷӯянд, мукофот медиҳад.

Ибриён 12:2

Биёед ба Исо назар дӯзем, ки Ӯ пешво ва ба мақсад расонандаи имон аст. Ӯ ба хотири хурсандии дарпешистода ба шармандагӣ аҳамият надода марг дар салибро сабру тоқат намуд ва ҳоло аз тарафи рости тахти Худо нишастааст.

Ҳангоми хавотирӣ

Луқо 12:22-31

Исо ба шогирдонаш гуфт: «Бинобар ин ба шумо мегӯям, ки ғами зиндагиатонро нахӯред, ки чӣ мехӯред ва ғами бадани худро нахӯред, ки чӣ мепӯшед. Охир зиндагӣ фақат аз хӯрок ва бадан фақат аз пӯшок иборат нест. Ба зоғҳо нигоҳ кунед, онҳо на киштукор мекунанд, на ҳосил ҷамъ мекунанд, на анбор доранду на каҳдон, вале Худо онҳоро мехӯронад ва арзиши шумо нисбат ба парандаҳо чанд маротиба баландтар аст!

Кадоме аз шумо бо ғам хӯрдан умри худро ақаллан як соат дарозтар карда метавонад? Пас, агар шумо чунин як кори ночизро карда натавонед, чаро ғами чизҳои дигарро мехӯред?

Ба нашъунамои гулҳои савсан нигоҳ кунед: Онҳо на меҳнат мекунанду на ришта мересанд, лекин ба шумо мегӯям, ки ҳатто шоҳ Сулаймон бо тамоми ҳашамату дороиаш мисли яке аз онҳо либоси зебое напӯшидааст. Пас, агар Худо алафу гиёҳеро, ки имрӯз дар саҳро ҳасту пагоҳ ба танӯр партофта мешавад, чунин пӯшонад, шуморо низ, эй сустимонҳо, чанд маротиба беҳтар аз он пӯшонда метавонад! Ғам нахӯред ва аз пайи он нашавед, ки чӣ мехӯреду чӣ менӯшед, чунки халқҳои дигар аз пайи ҳамаи ин чизҳо мебошанд, вале Падари шумо медонад, ки шумо ба ин чизҳо эҳтиёҷ доред. Баръакс, Подшоҳии Ӯро биҷӯед ва Ӯ ин чизҳоро низ ба шумо медиҳад.

1-ум Петрус 5:6-7

Инак, ба қудрати бузурги Худо такя намуда, фурӯтан шавед ва Ӯ дар вақти муайян шуморо сарбаланд мекунад. Ҳамаи ғаму ташвишҳоятонро ба Худо супоред, чунки Ӯ ғамхори шумост.

Ҳангоме ки худро айбдор ҳис мекунед

1-ум Юҳанно 1:8-9

Лекин агар гӯем, ки мо гуноҳкор нестем, худро фиреб медиҳем ва нишон медиҳем, ки дар вуҷудамон ростӣ нест. Вале агар ба гуноҳҳои худ иқрор шавем, он гоҳ Худо, ки бовафо ва одил аст, гуноҳҳои моро мебахшад ва аз ҳар нодурустӣ моро пок месозад.

2-юм Қуринтиён 7:10

Ғаме, ки Худо медиҳад, шахсро ба тавба мебарад, ба тавбае, ки дар натиҷа наҷот мебахшаду дар он пушаймонӣ нест. Аммо ғами ин дунё шахсро ба марг мебарад.

Ҳангоме ки худро заиф ва беқувват ҳис мекунед

Румиён 8:26-27

Инчунин Рӯҳулқудс дар сустиҳоямон ба мо ёрӣ медиҳад, чунки мо намедонем, ки дар бораи чӣ дуо кунем. Худи Рӯҳулқудс бо оҳу нолаҳояш, ки бо сухан баён карданашон ғайриимкон аст, барои мо илтимос мекунад ва моро тарафгирӣ менамояд. Худо, ки дилҳои моро месанҷад, медонад, ки Рӯҳулқудс дар бораи чӣ илтимос мекунад, чунки илтимосҳои Рӯҳулқудс мувофиқи хости Худост.

2-юм Қуринтиён 4:7

Мо ки фақат ба монанди кӯзаҳои лойин ҳастем, ин дониши илоҳиро ҳамчун ганҷ дар худ нигоҳ медорем. Аз ин маълум мешавад, ки қуввати бузург на аз тарафи мо, балки аз тарафи Худо меояд.

2-юм Қуринтиён 12:9-10

Лекин Ӯ гуфт: «Файзу меҳрубонии Ман барои ту басанда аст, зеро қудрати Ман дар нотавонӣ комил мешавад». Аз ин рӯ, бештар аз нотавониам бо ҷону дил фахр мекунам, то ки қуввати Масеҳ дар вуҷудам бошад. Аз ин рӯ дар нотавониҳо, дар таҳқирҳо, дар мусибатҳо, дар дунболагирӣ ва мушкилиҳое, ки ба хотири Масеҳ дорам, шод ҳастам. Зеро, ҳангоме ки нотавон ҳастам, ҳамон вақт боқувватам!

Филиппиён 4:13

Ба воситаи Масеҳ, ки ба ман қувват мебахшад, дар ҳама гуна вазъият тоқат мекунам.

Ибриён 4:14-16

Пас биёед имони эълон мекардаамонро маҳкам нигоҳ дорем. Охир саркоҳине, ки мо дорем, он чунон бузург аст, ки аз қабатҳои осмон гузашта рост ба даргоҳи Худо дохил шудааст ва ин саркоҳин Писари Худо Исо аст. Саркоҳини мо аз ҷумлаи онҳое нест, ки сустии моро надонад, чунки Худаш аз ҳар ҷиҳат ба монанди мо ба васваса дучор шудааст, вале гуноҳ накардааст. Бинобар ин биёед, ба пеши тахти файзу меҳрубонии Худо боҷуръат оем, то Худо ба мо раҳм карда, дар вақти муҳтоҷӣ бароямон аз рӯйи файзу меҳрубониаш ёрӣ диҳад.

Ҳангоми ноумедӣ

Румиён 8:36-39

Чунон ки дар навиштаҷот омадааст:

«Ба хотири Ту мо тамоми рӯз бо хатари марг рӯ ба рӯ мешавем
ва моро чун гӯсфандони ба куштан бурдаистода меҳисобанд».

Вале мо бар ҳамаи ин чизҳо ба воситаи Ӯ, ки моро дӯст доштааст, комилан ғолиб меоем. Зеро ман боварии комил дорам, ки на марг, на зиндагӣ, на фариштагон, на қудратмандони осмонӣ, на замони ҳозираву оянда, на қувваҳо, на осмону замин ва на ягон мавҷудот моро аз муҳаббате, ки Худо дар Худовандамон Исои Масеҳ ба мо нишон додааст, ҷудо карда наметавонад.

Дар вақти ғаму андӯҳ

Ошкорсозӣ 21:4

Худо ҳар оби дидаро аз чашмони онҳо пок хоҳад кард. Маргу мусибат, дард ва доду фиғон дигар нахоҳад буд, чунки чизҳои пештара нест шуданд».

1-ум Тасолуникиён 4:13-14

Эй бародарону хоҳарон, намехоҳем, ки шумо дар бораи гузаштагон бехабар монда, ба монанди беимононе, ки умед надоранд, ғамгин бошед. Мо бовар мекунем, ки Исои Масеҳ мурда зинда шуд ва инчунин, бовар мекунем, ки Худо касонеро, ки ба Исои Масеҳ имон доштанду аз олам гузаштаанд, ба назди Ӯ ба осмон мебарад.

Ҳангоми ташнаи ҳақиқату адолат будан

Матто 5:6

Хушбахтанд касоне, ки гурусна ва ташнаи ростӣ ҳастанд, зеро онҳо сер хоҳанд шуд!

Ҳангоми қабул кардани ягон қарор

Румиён 12:1-2

Бинобар ин, эй бародарону хоҳарон, ба хотири меҳрубонии Худо аз шумо илтимос мекунам, ки баданҳои худро ба мисли қурбонии зинда, пок ва писандида ба Худо бахшед. Зеро парастиши ҳақиқии шумо чунин аст. Ба мисли одамони ин ҷаҳон зиндагӣ накунед, балки гузоред, ки Худо ба воситаи тағйир додани фикррониатон аз шумо одами нав созад. Он гоҳ шумо фаҳмида метавонед, ки хости нек ва писандидаву комили Худо чӣ будааст.

Ҳангоми ба тасаллӣ ва рӯҳбаландкунӣ ниёз доштан

Матто 5:4

Хушбахтанд касоне, ки ғаму андӯҳ доранд, зеро онҳо тасаллӣ меёбанд!

2-юм Қуринтиён 1:3-5

Ба Худо, ки Падари Худованди мо Исои Масеҳ ва Падари раҳмдил ва Худои ҳама гуна тасаллӣ аст, ҳамду сано бод! Ӯ моро дар ҳама гуна мусибатҳоямон тасаллӣ медиҳад, то ки мо низ бо ҳамон тасаллое, ки худамон аз Худо меёбем, дигаронро ҳам дар ҳама гуна мусибаташон дилбардорӣ намоем. Мо барои Масеҳ чӣ қадар бештар азоб кашем, ҳамон қадар зиёдтар Худо ба воситаи Масеҳ ба мо тасаллӣ медиҳад.

Ошкорсозӣ 21:3-4

Аз ҷониби тахт овози баландеро шунидам: «Бубин! Ин хаймаи Худо дар байни одамон аст. Ӯ бо онҳо зиндагӣ мекунад ва онҳо халқи Ӯ хоҳанд буд. Худи Худо бо онҳо ва Худои онҳо хоҳад буд. Худо ҳар оби дидаро аз чашмони онҳо пок хоҳад кард. Маргу мусибат, дард ва доду фиғон дигар нахоҳад буд, чунки чизҳои пештара нест шуданд».

Ҳангоме ки ба оянда умед бастан лозим аст

1-ум Петрус 1:3-9

Ҳамду сано ба Худо, ки Падари Худованди мо Исои Масеҳ аст! Ӯ Исои Масеҳро аз марг зинда карда, бо меҳрубонии бузурги Худ ба мо таваллуди нав ва умеди ҳаётбахш додааст. Ин чизҳоро Худо ба мо чун меросе додааст, ки ҳаргиз намепӯсад, куҳна ва ё вайрон намешавад. Ӯ ин меросро барои шумо дар осмон нигоҳ медорад. Худо бо қувваи Худ ва ба воситаи имонатон шуморо барои наҷот нигоҳ медорад, то вақте ки наҷоти Ӯ дар замони охир ба ҳама ошкор шавад.

Инро дониста шумо шоду хурсанд ҳастед, ҳатто агар аз санҷишҳои гуногуни зиндагӣ каме азоб кашед. Ин санҷишҳо ҳақиқӣ будани имонатонро исбот мекунанд. Имони шумо ба тиллое монанд аст, ки ҳангоми аз оташ гузаштан тозатар мешавад. Вале имонатон аз тиллое, ки нобуд мешавад, гаронбаҳотар аст. Агар имонатон устувор монад, шумо дар рӯзи ошкор шудани Исои Масеҳ сазовори таърифу эҳтиром мегардед. Гарчанде ки шумо Исоро надида будед, Ӯро дӯст медоред ва ҳоло ҳам Ӯро надида ба Ӯ имон доред. Аз ин шумо бениҳоят шоду хурсанд ҳастед, чунки ба мақсади имонатон, яъне ба наҷот ёфтани худ наздик шуда истодаед.

2-юм Қуринтиён 1:21-22

Худо Худаш мову шуморо дар ягонагӣ бо Масеҳ устувор намуда, барои Худ интихоб кардааст. Ӯ Рӯҳи Худ, яъне Рӯҳулқудсро ҳамчун муҳр дар диламон гузошта, нишон дод, ки мо аз они Ӯ ҳастем. Ҳамин Рӯҳ кафолати баракатҳоест, ки Худо бароямон медиҳад.

Филиппиён 1:6

Боварии комил дорам, Худое, ки ин кори некро дар дилҳои шумо оғоз намуд, то рӯзи баргаштани Исои Масеҳ онро анҷом медиҳад.

Ҳангоми мӯҳтоҷи хираду ҳикмат будан

Яъқуб 1:5

Аммо агар ба шумо хирад камӣ кунад, метавонед аз Худо онро талаб кунед ва Ӯ, ки ба ҳама бо дасти кушод ва бе таънаву миннат медиҳад, ба шумо низ хирад мебахшад.

Яъқуб 3:13-18

Агар касе аз байни шумо хирадманд ва бофаҳм бошад, бигзор инро бо зиндагии хуб ва амалҳое, ки бо хоксории хираду ҳикмат анҷом дода мешаванд, нишон диҳад. Аммо агар дар дилҳои шумо кинаву ҳасад ва худпарастӣ вуҷуд дошта бошад, худситоӣ накунед, ки таърифатон бар зидди ростӣ аст. Ин гуна ҳикмат аз ҷониби Худо нест, балки ҳикмати заминӣ, дунявӣ, яъне шайтонӣ мебошад. Зеро ҳар вақте ки дар байни шумо кинаву ҳасад ва худпарастӣ ҳаст, дар ҳамон ҷо бетартибӣ ва ҳар гуна фисқу фасод мебошад.

Аммо ҳикмате, ки аз ҷониби Худо меояд, пеш аз ҳама пок аст ва баъд сулҳпарвар, нармдил, равшанфикр, пур аз раҳму шафқат ва самараҳои нек, самимӣ ва бе рӯйбинӣ мебошад. Шахсони сулҳпарвар тухми сулҳро мекоранд ва ҳосилашро, ки росткорӣ аст, ба даст меоваранд.

Ҳангоми бо одатҳои бад мубориза бурдан

Ғалотиён 5:16, 22-23

Ман чӣ гуфтаниам? Бо роҳнамоии Рӯҳулқудс зиндагӣ кунед ва он вақт ҳавасҳои табиати гунаҳкори худро иҷро намекунед. Аммо самарае, ки Рӯҳулқудс дар зиндагии одамон меоварад, инҳоянд: меҳру муҳаббат, шодию хурсандӣ, сулҳу оромӣ, сабру тоқат, некӣ ва меҳрубонӣ, вафодорӣ, хоксорӣ ва нафси худро нигоҳ дошта. Ҳеҷ қонуне бар зидди ин хислатҳо мавҷуд нест.

Эфесусиён 4:22-24
медонед, ки бояд аз тарзи зиндагии пештара ва аз табиати куҳнаи худ, ки ба фиреби ҳавасҳои шаҳвонӣ гирифтор шуда, торафт нобуд мегашт, даст кашед. Шумо медонед, ки тарзи фикррониатон бояд пурра нав шавад ва он табиати наверо бояд дар бар кунед, ки ба Худо монанд офарида шудаасту хислатҳои ҳақиқии росткорӣ ва покиро дорад.

Ҳангоме ки васваса мешавед

1-ум Қуринтиён 10:13

Озмоишҳое, ки шумо ба онҳо рӯ ба рӯ мешавед, ба сари ҳар инсон меоянд. Аммо Худо вафодор аст ва намегузорад, ки шумо беш аз тавоноии худ санҷида шавед. Балки дар баробари озмоишҳо роҳи халосиро низ нишон медиҳад, то ки шумо онро паси сар карда тавонед.

Матто 4:1-11

Баъд аз ин воқеа, Рӯҳулқудс Исоро ба биёбон бурд, то ки шайтон Ӯро биозмояд.

Давоми чил шабонарӯз Исо рӯза дошт ва ниҳоят сахт гурусна монд. Он гоҳ шайтони васвасакор назди Ӯ омада гуфт: «Агар Ту Писари Худо бошӣ, ба ин сангҳо фармон деҳ, ки нон шаванд». Лекин Исо дар ҷавоб гуфт: «Не, зеро дар навиштаҷот гуфта шудааст, ки инсон на фақат бо хӯрдани нон зинда аст, балки бо ҳар сухане, ки Худо мегӯяд».

Сипас шайтон Исоро ба шаҳри муқаддаси Уршалим бурда, дар ҷойи баландтарини маъбади Худо гузошт ва ба Ӯ гуфт: «Агар Ту Писари Худо бошӣ, Худро аз ин ҷо ба пойин парто. Зеро дар навиштаҷот гуфта шудааст, ки

„Худо ба фариштагони Худ дар бораи Ту фармон хоҳад дод
ва онҳо Туро дар болои дастонашон хоҳанд бардошт,
то ки поят ба санге назанад“».

«Не! – ҷавоб дод Исо, – чунки дар навиштаҷот боз гуфта шудааст, ки „Худованд Худои худро насанҷед“».

Баъд аз ин, шайтон Исоро ба болои кӯҳи хеле баланд бурд ва ҳамаи мамлакатҳои ҷаҳонро бо тамоми шукӯҳу зебоияшон ба Ӯ нишон дода, гуфт: «Агар Худро ба замин партофта, ба ман саҷда намоӣ, ҳамаи инро ба Ту медиҳам».

Исо ба ӯ гуфт: «Дур шав, эй шайтон! Чунки дар навиштаҷот гуфта шудааст, ки „ба Худованд Худои худ саҷда намоед ва танҳо ба Ӯ хизмат кунед“».

Он гоҳ шайтон аз Исо дур шуд ва фариштагон омада, ба Ӯ хизмат карданд.

Яъқуб 1:12-15

Хушбахт он касест, ки дар вақти санҷишҳо сабру тоқат дорад, зеро ҳангоме ки аз ин гуна имтиҳони зиндагӣ мегузарад, тоҷи ҳаётро ба даст меорад. Ин тоҷро Худо ба дӯстдорони Худ ваъда додааст. Аммо вақте ки ба васваса меафтед, нагӯед, ки «Худо маро месанҷад», чунки Худо ба васваса намеафтад ва дигаронро низ ба васваса намеандозад. Балки ҳар шахс он вақт ба васваса меафтад, ки ҳаваси бад мекунаду баъд саргарми он ҳавас шуда, ба доми васваса меафтад. Сипас, ҳамин ки дили вай бо ин ҳавас ҳомиладор мешавад, гуноҳро таваллуд мекунад. Гуноҳ бошад, ба воя расида, маргро таваллуд мекунад.

Яъқуб 4:7

Пас, ба Худо пурра итоат кунеду ба шайтон зид бароед ва шайтон аз пешатон мегурезад.

1-ум Юҳанно 2:15-17

Ба ин дунё ва ба ҳар он чи, ки дар он аст, дил набандед. Касе, ки ба ин дунё дил мебандад, муҳаббати Худо дар вай нест. Чунки ҳар чизе, ки дар ин дунё ҳаст, яъне ҳавасҳои нафсонӣ, чашмгуруснагӣ ва бо молу мулк калонгирӣ кардан, ҳамаи ин на аз ҷониби Падари Осмонӣ, балки аз ин дунё мебошад. Ин дунё бо ҳавасҳояш гузарон аст, аммо онҳое, ки хости Худоро иҷро мекунанд, то абад зинда мемонанд.

Дар лаҳзаҳое, ки дил ором нест

Юҳанно 14:27

Ман оромиро бо шумо мемонам, оромии Худамро ба шумо медиҳам. Ман онро ба шумо на ба он тавре медиҳам, ки ҷаҳон медиҳад. Ғаму ғуссаро аз дилҳоятон дур кунеду ҳаросон нашавед!

Матто 6:25-34

Бинобар ин, ба шумо мегӯям, ки ғами зиндагиатонро нахӯред, ки чӣ мехӯреду чӣ менӯшед ва ғами бадани худро нахӯред, ки чӣ мепӯшед. Магар зиндагӣ фақат аз хӯрок ва бадан аз пӯшок иборат аст? Ба парандаҳо нигоҳ кунед: онҳо на киштукор мекунанду на ҳосил ҷамъ мекунанд ва на дар анборҳо ҳосил захира мекунанд. Лекин Падари осмониатон онҳоро мехӯронад. Магар арзиши шумо аз парандаҳо баландтар нест? Кадоме аз шумо бо ғам хӯрдан умри худро ақаллан як соат дарозтар карда метавонад? Барои сарулибос ҳам чӣ ғам мехӯред? Ба нашъунамои савсанҳои саҳро нигоҳ кунед: онҳо на меҳнат мекунанду на ришта мересанд, лекин ба шумо мегӯям, ки ҳатто шоҳ Сулаймон бо тамоми ҳашамату сарваташ мисли яке аз онҳо либоси зебое напӯшидааст. Пас, агар Худо гиёҳ ё алаферо, ки имрӯз дар саҳро ҳасту пагоҳ ба танӯр партофта мешавад, чунин пӯшонад, наход шуморо, эй сустимонҳо аз он чанд маротиба беҳтар пӯшонда натавонад?!

Барои ҳамин ғам хӯрданро бас кунед ва нагӯед, ки „Мо чӣ мехӯрда бошем?“ „чӣ менӯшида бошем?“ ё „чӣ мепӯшида бошем?“ Чунки халқҳои дигар аз пайи ҳамаи ин чизҳо мебошанд. Падари осмониатон бошад, медонад, ки шумо ба ҳамаи он эҳтиёҷ доред. Шумо аввал Подшоҳии Худо ва ростии Ӯро ҷӯед ва Ӯ ҳамаи ин чизҳоро низ ба шумо медиҳад. Аз ин рӯ, ғами рӯзи ояндаро нахӯред, фардо ташвишҳои худро дорад. Барои ҳар рӯз ташвиши худи ҳамон рӯз басанда аст».

Филиппиён 4:6-7

Ғами ҳеҷ чизро нахӯред, балки барои ҳама чиз ҳангоми дуо бо илтимосу миннатдорӣ хоҳишҳои худро ба Худо бигӯед. Он гоҳ осоиштагии Худо, ки аз ҳар хирад болотар аст, дилу андешаҳои шуморо дар ягонагӣ бо Исои Масеҳ нигоҳ медорад.

Вақте ки ҳама чиз хуб аст

1-ум Тасолуникиён 5:16-18

Ҳама вақт шод бошед, ҳамеша дуо гӯед, дар ҳар ҳолат Худоро шукр гӯед, зеро хости Худо барои шумо, ки ба Исои Масеҳ тааллуқ доред, ҳамин аст.

Вақте ки дар бораи пул фикр мекунед

Матто 6:24

Ҳеҷ кас ба ду хоҷа хизмат карда наметавонад, чунки ё якеашро дӯст медораду дигарашро бад мебинад ё ба яке вафодор мемонаду дигарашро писанд намекунад. Шумо низ наметавонед ҳам бандаи Худо бошеду ҳам бандаи пул.

Матто 19:16-30

Боре як мард пеши Исо омада, аз Ӯ пурсид: «Устод, барои ба даст овардани ҳаёти абадӣ чӣ некие бояд кунам?» Ба вай гуфт: «Чаро дар бораи некуӣ аз Ман мепурсӣ? Танҳо Худо нек аст. Агар хоҳӣ, ки ҳаёти абадӣ насибат гардад, фармудаҳоро риоя намо». «Кадом фармудаҳоро?» – пурсид мард.

Исо қонунҳои асосиро номбар кард: «Қатл накун, зино накун, дуздӣ накун, шаҳодати бардурӯғ надеҳ, падару модаратро ҳурмату эҳтиром намо ва дигаронро мисли худат дӯст бидор». Ҷавонмард ҷавоб дод: «То ба имрӯз ҳамаи ин фармоишҳоро риоя кардаам. Ғайр аз ин, боз чӣ кор карданам лозим аст?» Исо ба вай гуфт: «Агар хоҳӣ, ки комил бошӣ, рафта, тамоми молу мулкатро фурӯхта, пулашро ба камбағалон тақсим кун. Он гоҳ сарват дар осмон пайдо мекунӣ. Баъд омада, Маро пайравӣ намо».

Ҷавонмард хеле сарватманд буд, бинобар ин, аз шунидани ин суханон андӯҳгин гашта, аз он ҷо рафт.

Он гоҳ Исо ба шогирдонаш гуфт: «Ба ростӣ ба шумо мегӯям, ки ба Подшоҳии Худо даромадани шахси сарватманд бениҳоят душвор аст. Боз мегӯям, ки аз сӯрохии сӯзан гузаштани шутур осонтар аст аз он ки шахси сарватманд ба Подшоҳии Худо дарояд».

Шунидани ин суханон шогирдонро ба ҳайрат оварду онҳо пурсиданд: «Пас кӣ наҷот ёфта метавонад?» Исо ба шогирдонаш бодиққат нигоҳ карда гуфт: «Барои одамизод ин кор ғайриимкон аст, вале барои Худо ҳама чиз имконпазир аст».

Он гоҳ Петрус гуфт: «Мо аз баҳри ҳама чиз гузашта, Туро пайравӣ кардем. Бо мо чӣ мешавад?» Исо ба онҳо ҷавоб дод: «Ба ростӣ ба шумо мегӯям, вақте ки дунё нав мешаваду Писари Одамизод бар тахти пуршукӯҳи Худ мешинад, дувоздаҳ нафари шумо низ ки Маро пайравӣ кардаед, бар тахтҳо нишаста, ба дувоздаҳ қабилаи Исроил ҳукмронӣ мекунед. Инчунин, ҳар касе ки барои Ман шуда, аз баҳри хонаҳо, бародарон ё хоҳарон, падар ё модар, фарзандон ё заминҳояш гузашта бошад, ҳамаи инро сад маротиба зиёдтар пайдо мекунад ва дар оянда ҳаёти абадӣ низ насибаш мегардад. Лекин бисёр аввалинҳо охирон мешаванд ва охиринҳо аввалин».

Луқо 12:15-21

Сипас, ба ҳама муроҷиат карда гуфт: «Аз ҳар гуна чашмгуруснагӣ ҳазар кунед, зеро ҳаёти одам аз бисёрии дороиаш иборат нест».

Баъд ба онҳо масалеро гуфт: «Замини як марди доро ҳосили фаровон дод. Вай ба худ фикр кард: „Чӣ кор бояд кунам, охир барои ҷамъ кардани ҳосили худ ҷое надорам?“ Баъд гуфт: „Ана чӣ кор мекунам – анборҳои худро вайрон карда, анборҳои калонтар месозам. Баъд тамоми ҳосилу сарватамро ба он ҷо бурда, ба худ мегӯям: Ту сарвати бисёре дорӣ, ки барои солҳои зиёде мерасад. Акнун роҳат кун, бихӯр, бинӯш ва кайфу сафо карда гард“. Вале Худо ба вай гуфт: „Эй беақл! Ҳамин шаб ҷонат аз ту гирифта мешавад. Пас, он чи захира кардаӣ, насиби кӣ мегардад?“

Ҳамин тавр бо ҳар касе мешавад, ки барои худ сарват ҷамъ мекунад, вале дар назари Худо доро нест».

Луқо 16:9-13

Пас, Ман ба шумо мегӯям: Пулу моли ин дунёро ба он сарф намоед, ки барои худ дӯстонро пайдо бикунед, то дар вақти тамом шудани дороиятон онҳо шуморо дар хонаҳои абадӣ қабул кунанд. Касе, ки дар кори майда вафодор бошад, дар кори калон ҳам вафодор мемонад. Ҳамчунин, касе, ки дар кори майда беинсоф бошад, дар кори муҳим ҳам беинсофӣ мекунад. Пас, агар ба шумо дороии ин дунёро бовар карда нашавад, кӣ ба шумо сарвати ҳақиқиро бовар мекунад? Ва агар ба шумо моли бегонаро бовар карда нашавад, кӣ моли худи шуморо, ба шумо медиҳад?

Ҳеҷ хизматгор ба ду хоҷа хизмат карда наметавонад, чунки ё якеашро дӯст медораду дигарашро бад мебинад, ё ба яке вафодор мемонаду дигарашро писанд намекунад. Шумо низ наметавонед ҳам бандаи Худо бошеду ҳам бандаи пул».

1-ум Тимотиюс 6:7-10, 17-19

Зеро мо ба ин дунё ҳеҷ чиз наовардаем ва ҳамроҳи худ ба он дунё чизе бурда наметавонем. Аз ин рӯ, агар ризқу рӯзӣ ва сарулибос дошта бошем, бояд қаноат кунем. Онҳое, ки сарватманд шудан мехоҳанд, ба васваса, дом ва бисёр ҳавасҳои аблаҳонаву зараровар гирифтор мешаванд, ки одамонро ба фалокат дучор намуда, несту нобуд мекунанд. Пулпарастӣ решаи ҳар намуди бадӣ мебошад. Баъзе одамон аз пайи он рафта аз имон дур шудаанд ва ба азобҳои бисёр дучор гардидаанд. Сарватмандони ин дунёро насиҳат бикун, ки ҳавобаланд нашаванд ва ба сарвати дурӯза умед набанданд, балки ба Худо умед банданд, ки ҳама чизро барои ҳаловати мо ба таври фаровон медиҳад. Ба онҳо фармон деҳ, ки пулашонро барои корҳои нек сарф кунанд. Онҳо бояд доимо корҳои нек кунанд ва саховатманду дасткушод бошанд. Ба ин восита онҳо бо корҳои некашон дар он дунё ганҷи рӯҳоние ҷамъ мекунанд, ки он мисли таҳкурсии бино мустаҳкам меистад. Бо ҳамин роҳ ҳаёти ҳақиқиро ба даст меоранд.

Вақте ки дар бораи коратон фикр мекунед

Эфесусиён 6:7-8

Хизмати шумо на ҳамчун ба инсон, балки ҳамчун ба Худованд бо майлу рағбат бошад. Фаромӯш накунед, ки ҳар кас, хоҳ ғулому хоҳ озод, барои ҳар кори некаш аз Худованд мукофот мегирад.

Эфесусиён 4:28

Дуздон, дигар дуздӣ накунед. Баръакс, бо дастони худ меҳнати фоиданок кунед, ки барои хайрияи муҳтоҷон чизе дошта бошед.

Эфесусиён 6:5-9

Ғуломон, ба хӯҷаинони хокии худ аз рӯйи иззату эҳтиром бо тарс ва самимона итоат кунед гӯё ба Масеҳ мекарда бошед. Мисли ғуломи хушомадгӯй, ки дар пеши соҳибаш нағз кор карда, дар набудани ӯ бо дили нохоҳам кор мекунад, хизмат накунед. Балки ҳамчун ғуломи Масеҳ хости Худоро бо ҷону дил иҷро намоед. Хизмати шумо на ҳамчун ба инсон, балки ҳамчун ба Худованд бо майлу рағбат бошад. Фаромӯш накунед, ки ҳар кас, хоҳ ғулому хоҳ озод, барои ҳар кори некаш аз Худованд мукофот мегирад.

Хӯҷаинон, шумо низ ҳамин муомиларо нисбати ғуломони худ кунед. Ба онҳо дӯғу пӯписа заданро бас намоед. Дар ёд дошта бошед, ки дар осмон як Хӯҷаин доред, ки Ӯ ҳам хӯҷаини шумову ҳам хӯҷаини ғуломонатон аст ва ба ҳама бо як чашм нигоҳ мекунад.

Юҳанно

Юҳанно

1. Пешгуфтор

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

Пешгуфтор

ХУШХАБАРИ

ЮҲАННО

Пешгуфтор

Ин китоб тақрибан дар солҳои 90–95-уми асри якум навишта шудааст. Муаллифи он Юҳанно мебошад. Ӯ худро шогирди дӯстдоштаи Исо (13:23) номида, бо суханони «Ин ҳамон шогирдест, ки ҳамаи инро навиштааст ва дар бораи ин чизҳо шаҳодат медиҳад» (21:24) муаллифи китоб будани худро маълум кардааст. Юҳанно мисли Матто Исои Масеҳро дар ҳама ҷо ҳамроҳӣ мекард ва шоҳиди тамоми хизмат ва муъҷизаҳои Исо буд.

Дар китоб дар бораи хизматгузории Исо дар Яҳудо ва Уршалим, ки дар се Хушхабари дигар вуҷуд надоранд, нақл карда мешавад. Зиёда аз ин дар бораи шахсияти Ӯ пурратар навишта шудааст.

Юҳанно Исоро асосан аз ҷиҳати табиати илоҳии Ӯ тасвир кардааст. Зеро дар замоне, ки дар бораи Исои Масеҳ ҳар гуна таълимоти хато пайдо шуда буданд, муаллиф дар пеши худ мақсад гузоштаст, ки бо навиштани ин Хушхабар ба имондорон, дар бораи Исои Масеҳ дониши ҳақиқӣ ва мустаҳкам диҳад, то онҳо донанд, ки дар асл Ӯ Кӣ аст ва чӣ гуна хислатҳо дорад. Бинобар ин муаллиф нақли худро аз он сар мекунад, ки Исои Масеҳ Каломи абадии Худо аст. Ҳамчунин илоҳияти Исо аз шаҳодатҳои Яҳёи Таъмиддиҳандаю шогирдони Масеҳ ва ҳатто аз суханони душманони Худаш маълум мегардад. Дар давоми нақли воқеаҳо муаллиф диққати хонандаро ба суханони Худи Ӯ ҷалб мекунад: «Ману Падарам як ҳастем» (10:30).

Муаллиф мақсади навишта шудани ин китобро чунин шарҳ медиҳад: «…Вале ҳамаи ин барои он навишта шудааст, ки шумо ба Масеҳ, яъне Таъйиншуда ва Писари Худо будани Исо имон оваред ва ба воситаи қудрати номи Ӯ ҳаёти абадӣ ёбед» (20:31).

Юҳанно баъзе воқеаҳоро аз ҳаёти Исо мисол оварда, меҳру муҳаббат ва ғамхории Ӯро ба одамон нишон медиҳад: Исо ба зани сомарӣ оби ҳаётбахш пешниҳод кард, занеро, ки бо айби зино дастгир шуда буд, аз дасти бадхоҳонаш халос намуд ва Элъозорро зинда кард.

Ҳамчунин, дар ин китоб Юҳанно аҳамияти файзи Худоро барои наҷоти ҳар як одам ба таври махсус таъкид намудааст. Аз суҳбати Исои Масеҳ бо Ниқодимус, роҳбари рӯҳонӣ мо мефаҳмем, ки наҷотро бо саъю кӯшиши худамон ба даст оварда наметавонем. Он ба мо аз рӯйи файзе, ки дар Исои Масеҳ аст, ба воситаи имон овардан ба Ӯ, ҳамчун туҳфа дода мешавад: «Зеро Худо ҷаҳонро чунон дӯст дошт, ки Писари Ягонаи Худро дод, то ҳар кӣ ба Ӯ имон оварад, намирад, балки ҳаёти абадӣ дошта бошад» (3:16).

1

Каломи ҳаёт

1^1Дар ибтидо Калом буд ва Калом бо Худо буд ва Калом Худо буд+. 2Вай дар аввал бо Худо буд 3ва ҳама чиз ба воситаи Калом офарида шуд ва бе Ӯ ягон чизи офаридашуда пайдо нашуд+. 4Дар Калом ҳаёт буд ва ин ҳаёт барои одамон нур буд+.

5Нур дар торикӣ медурахшад ва торикӣ онро фаро гирифта наметавонист.

6Марде бо номи Яҳё аз тарафи Худо фиристода шуда буд,+
7ки дар бораи нур шаҳодат диҳад ва ҳама ба воситаи Яҳё имон оваранд+. 8Яҳё худ нур набуд, вале барои он омад, ки дар бораи нур шаҳодат диҳад. 9Он нури ҳақиқие, ки ба ҳамаи одамон равшанӣ медиҳад, ба ҷаҳон омада истода буд+.

10Ӯ ба ҷаҳоне, ки ба воситааш офарида шудааст, омада буд, лекин ҷаҳон Ӯро нашинохт. 11Вай ба назди халқи Худ омад, вале онҳо Ӯро қабул накарданд+. 12Аммо ба касоне, ки Ӯро қабул карданду ба Ӯ имон оварданд, ҳақ дод, ки фарзандони Худо шаванд+. 13Онҳо на ба таври табиӣ, на аз рӯйи хоҳиши ҷисм ва на аз рӯйи хоҳиши мард, балки аз Худо таваллуд ёфтаанд+.

14Инак, Калом одам шуд ва Ӯ дар миёни мо пур аз файзу меҳрубонӣ ва ростӣ зиндагӣ мекард. Мо он бузургиро, ки Падар ба Писари Ягонаи Худ додааст, дидаем+. 15Яҳё дар бораи Ӯ шаҳодат доду бо овози баланд гуфт: «Ӯ ҳамон Шахсест, ки дар борааш гуфта будам, ки баъд аз ман Шахси бузургтаре меояд, чунки Ӯ пеш аз ман вуҷуд дошт»+.

16Аз пуррагии Ӯ мо файзу меҳрубонии фаровон ёфтаем. 17Худо шариатро ба воситаи Мусо додааст, вале файзу меҳрубонӣ ва ростӣ ба воситаи Исои Масеҳ омад+. 18Худоро ҳеҷ гоҳ касе надидааст. Ӯро фақат Писари яккаву ягона, ки ҳамеша бо Падар аст, барои мо ошкор кардааст+.

Шаҳодати Яҳёи Таъмиддиҳанда

19•Шаҳодати Яҳё чунин буд. Роҳбарони яҳудӣ аз Уршалим ба назди Яҳё чанд нафар коҳинон ва левизодагонро фиристоданд, то ки аз ӯ дар бораи кӣ буданаш бипурсанд. 20Яҳё аз ҷавоб рӯ нагардонда, ошкоро эълон кард: «Ман Масеҳ, яъне Таъйиншудаи Худо нестам»+. 21Онҳо боз пурсиданд: «Пас ту кистӣ? Оё Илёс пайғамбарӣ?» «Не», – ҷавоб дод ӯ. «Ё ҳамон пайғамбарӣ, ки мунтазираш ҳастем?» «Не», – гуфт ӯ+. 22Онҳо пурсиши худро давом доданд: «Охир ту кистӣ? Мо бояд ба касоне, ки моро фиристодаанд, ҷавоб диҳем. Ту дар бораи худ чӣ мегӯйӣ?» 23Яҳё бо суханоне, ки Ишаъё пайғамбар гуфта буд, ҷавоб дод: «Ман касе ҳастам, ки

„дар биёбон фарёд зада, мегӯяд:

«Барои омадани Худованд роҳро рост намоед!»“»

24Аз тарафи равияи фарисиён низ фиристодашудагоне буданд, 25ки аз ӯ пурсиданд: «Модоме ки ту на Масеҳ, на Илёс ва на ҳамон пайғамбаре ҳастӣ, ки интизораш ҳастем, пас чаро мардумро таъмид медиҳӣ?» 26Яҳё ҷавоб дод: «Ман фақат ҳамчун рамзи шустани гуноҳҳо бо об таъмид медиҳам, вале дар байни шумо Шахсе ҳаст, ки шумо намешиносед. 27Ӯ Ҳамонест, ки баъд аз ман меояд, лекин ман ҳатто лоиқ нестам, ки банди пойафзорашро кушоям». 28Ҳамаи ин воқеа дар деҳаи Байтанё, дар соҳили дигари дарёи Урдун рӯй дод. Яҳё одатан мардумро дар он ҷо таъмид медод.

Барраи Худо

29Рӯзи дигар Яҳё ба наздаш омада истодани Исоро дида гуфт: «Ана ин аст Барраи Худо, ки гуноҳи ҷаҳонро аз байн мебарад!+
30Ӯ ҳамон Шахсест, ки дар борааш гуфта будам: „Баъд аз ман Шахси бузургтаре меояд, чунки Ӯ пеш аз ман вуҷуд дошт“. 31Ман Ӯро намешинохтам, вале барои ҳамин омада, бо об таъмид додам, ки Ӯ барои мардуми Исроил маълум гардад»+. 32Баъд, шаҳодат дода, гуфт: «Ман дидам, ки Рӯҳулқудс, яъне Рӯҳи Худо, монанди кабӯтар бар болои Ӯ аз осмон фаромада истод+. 33Ман Ӯро намешинохтам, вале Худо, ки маро барои бо об таъмид додан фиристод, ба ман гуфта буд: „Вақте Шахсеро мебинӣ, ки Рӯҳ бар болои Ӯ фаромада меистад, бидон, Вай ҳамон Шахсест, ки бо Рӯҳулқудс таъмид медиҳад“+. 34Ман инро дидам ва шаҳодат медиҳам, ки Ӯ Писари Худост».

Шогирдони аввалини Исо

35Рӯзи дигар Яҳё бо ду нафар шогирди худ боз дар ҳамон ҷо меистод+
36ва Исоро, ки аз роҳ гузашта истода буд, дида гуфт: «Бубинед! Ана Ӯ Барраи Худо аст!»+
37Он ду шогирд суханонашро шунида, аз паси Исо равона шуданд. 38Вақте Исо ба ақибаш нигоҳ карда дид, ки онҳо аз паси Ӯ меоянд, ба онҳо гуфт: «Шумо чӣ мехоҳед?» Онҳо дар ҷавоб пурсиданд: «Раббӣ! Ту дар куҷо зиндагӣ мекунӣ?» (Маънои калимаи «Раббӣ» устод аст)+. 39Ӯ гуфт: «Биёед ва бубинед».

Вақте ки онҳо бо Исо рафта, диданд, ки Ӯ дар куҷо зиндагӣ мекунад, соат қариби чори бегоҳ буд ва онҳо ҳамон рӯз ҳамроҳи Ӯ монданд.

40Яке аз он ду нафар, ки суханони Яҳёро шунида, аз паси Исо равона шуд, Андриёс, бародари Шимъуни Петрус буд+. 41Ӯ аввал бародари худ Шимъунро ёфта, ба вай гуфт: «Мо Масеҳро ёфтем»+
42Андриёс Шимъуни Петрусро ба назди Исо овард. Исо бодиққат ба ӯ нигоҳ карда, гуфт: «Ту Шимъун, писари Юҳанно ҳастӣ. Аммо, аз ин пас, Кифо номида мешавӣ» (маънои калимаи «Петрус» аз забони юнонӣ ва «Кифо» аз забони ибриён санг аст)+.

43Рӯзи дигар Исо хост, ки ба Ҷалил биравад. Ӯ Филиппусро ёфта, гуфт, ки аз пасаш биёяд. 44Филиппус ҳам монанди Андриёс ва Петрус аз шаҳри Байтсайдо буд+. 45Филиппус дар навбати худ Натаноилро ёфта, ба ӯ гуфт: «Мо ҳамон Шахсеро ёфтем, ки Мусо дар Таврот ва пайғамбарон дар борааш навишта буданд! Ин Исо, писари Юсуф, аз шаҳри Носира аст»+. 46«Аз Носира? Магар аз Носира чизи хубе баромада метавонад?» – гуфт Натаноил. Филиппус ҷавоб дод: «Рафтем ва худат мебинӣ».

47Исо Натаноили ба наздаш омадаистодаро дида, дар бораи ӯ гуфт: «Ана ин исроилии ҳақиқӣ аст, ки дар дил макре надорад»+. 48«Ту маро аз куҷо мешиносӣ?» – пурсид Натаноил. Исо ба ӯ ҷавоб дод: «Ҳанӯз пеш аз он ки Филиппус туро даъват кунад, Ман туро дар зери дарахти анҷир дидам». 49Натаноил гуфт: «Эй Устод, Ту Писари Худо ва Подшоҳи Исроил ҳастӣ!»+
50Исо ҷавоб дод: «Магар ту барои он имон овардӣ, ки „туро дар зери дарахти анҷир дида будам“ гуфтам? Ту корҳои аз ин ҳам бузургтарро мебинӣ. 51Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, ки баъд аз ин шумо осмонро кушода ва ба пеши Писари Одамизод фуромадану боло баромадани фариштагони Худоро хоҳед дид».

2

Тӯй дар Қонои Ҷалил

2^1Баъд аз ду рӯз дар шаҳри Қонои Ҷалил тӯйи арӯсӣ буд ва модари Исо ҳам дар он ҷо буд+. 2Исо низ бо шогирдони Худ ба тӯй даъват шуда буд. 3Вақте ки шароб тамом шуд, модари Исо ба Вай гуфт: «Инҳо шароб надоранд». 4Исо ба ӯ гуфт: «Ин ба Ману ту чӣ дахл дорад, модар?! Охир вақту соати Ман ҳоло нарасидааст»+. 5Модари Ӯ ба хизматгорон гуфт: «Ҳар чизе, ки Вай ба шумо гӯяд, иҷро кунед».

6Дар он ҷо шаш кӯзаи сангин барои об буд, ки аз рӯйи урфу одати яҳудиён онро барои таҳорат кардан истифода мебурданд. Ҳар кадоми онҳо аз ҳафтод то яксаду даҳ литри об ғунҷоиш дошт+. 7Исо ба хизматгорон гуфт: «Кӯзаҳоро аз об пур кунед». Хизматгорон онҳоро лабрез карданд. 8Баъд Ӯ гуфт: «Акнун аз он об гирифта, ба роҳбари тӯй баред» ва онҳо гирифта бурданд. 9Роҳбари тӯй аз куҷо будани шаробро намедонист, танҳо хизматгороне, ки аз кӯза об гирифтанд, аз ин огоҳ буданд. Роҳбари тӯй оби ба шароб табдилшударо чашида, домодро ба назди худ даъват карду 10ба ӯ гуфт: «Ҳар кас аввал шароби беҳтаринро оварда мегузорад ва баъд вақте ки меҳмонон бисёр менӯшанд, шароби арзонро меорад, аммо ту шароби беҳтаринро то ҳол нигоҳ доштаӣ».

11Он чизе, ки Исо дар Қонои Ҷалил кард, муъҷизаи аввалини Ӯ буд. Исо, ҳамин тавр, бузургии Худро нишон дод ва шогирдонаш ба Ӯ имон оварданд.

12Баъд аз он, Исо ба шаҳри Кафарнаҳум рафт. Модари Исо, бародарон ва шогирдонаш ҳам ҳамроҳи Ӯ буданд. Онҳо дар он ҷо якчанд рӯз монданд+.

Пок кардани маъбади Худо

13•Рӯзи иди Наҷоти яҳудиён наздик омад ва Исо ба Уршалим рафт+. 14Ӯ дар ҳавлии маъбади Худо шахсонеро дид, ки бо фурӯши барзагов, гӯсфанд ва кабӯтар машғул буданд. Пуливазкунандагон низ дар сари мизҳои худ нишаста буданд. 15Исо аз банд қамчин сохта, ҳамаи онҳоро бо барзагову гӯсфандонашон аз маъбади Худо берун ронда, мизҳои пуливазкунандагонро чаппа кард ва пулҳояшонро ба замин пошид. 16Ба кабӯтарфурӯшон бошад, гуфт: «Инҳоро аз ин ҷо дур кунед! Хонаи Падари Маро ба бозор табдил надиҳед!»+

17Шогирдони Ӯ ба ёд оварданд, ки дар навиштаҷот чунин гуфта шудааст: «Оташи рашк нисбат ба Хонаи Ту дар дилам аланга мезанад».

18Он гоҳ роҳбарони яҳудӣ аз Ӯ пурсиданд: «Бо кадом аломат ҳақ будани ин рафторатро исбот мекунӣ?»+
19Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Ин маъбади Худоро вайрон кунед ва Ман онро дар се рӯз аз нав барпо мекунам»+. 20«Ин маъбад дар давоми чилу шаш сол сохта шудааст. Ту бошӣ, онро дар се рӯз аз нав барпо кардан мехоҳӣ?!» – гуфтанд онҳо. 21Аммо Ӯ «маъбади Худо» гуфта, бадани Худро дар назар дошт. 22Аз ин рӯ, вақте ки Ӯ аз мурдагон зинда шуд, шогирдонаш ин суханони Ӯро ба хотир оварданд ва ба навиштаҷоту суханони Исо имон оварданд+.

23Дар он рӯзҳои иди Наҷот, ки Исо дар Уршалим буд, мардуми бисёре муъҷизаҳои Ӯро дида, ба Ӯ имон оварданд+. 24Аммо Худи Исо ба ҳеҷ кас боварӣ надошт, чунки аз дили ҳамаи онҳо бохабар буд. 25Бинобар ин, Ӯ муҳтоҷи он набуд, ки касе ба Ӯ дар бораи одамон нақл кунад, чунки Ӯ Худ медонист, ки дар дили одам чӣ ҳаст.

3

Сӯҳбати Исо бо Никудимус

3^1Дар байни роҳбарони яҳудиён аз равияи фарисиён Никудимус ном марде буд+. 2Ӯ шабона назди Исо омада, гуфт: «Устод, мо медонем, ки Ту аз тарафи Худо фиристода шудаӣ. Зеро агар Худо бо касе набошад, ӯ чунин муъҷизаҳоеро, ки Ту нишон медиҳӣ, ба амал оварда наметавонад». 3Исо дар ҷавоб ба ӯ гуфт: «Ба ту сухани ҳақ ва ростро мегӯям, агар одам аз олами боло таваллуд наёбад, Подшоҳии Худоро дида наметавонад». 4Никудимус аз Ӯ пурсид: «Чӣ тавр одами солхӯрда боз аз нав таваллуд ёфта метавонад? Магар ӯ метавонад боз ба шиками модараш баргашта, дубора таваллуд ёбад?»

5Исо ҷавоб дод: «Ба ту сухани ҳақ ва ростро мегӯям, агар касе аз об ва Рӯҳ таваллуд наёбад, ба Подшоҳии Худо даромада наметавонад+. 6Он чи аз ҷисм таваллуд меёбад, ҷисм аст ва он чи аз Рӯҳ таваллуд меёбад, рӯҳ аст. 7Аз он чи ба ту гуфтам „Шумо бояд аз олами боло таваллуд ёбед“ ҳайрон нашав. 8Бод дар ҳар ҷо ки хоҳад, мевазад. Ту садои онро мешунавӣ, аммо намедонӣ, ки аз куҷо меояд ва ба куҷо меравад. Бо ҳар касе, ки аз Рӯҳ таваллуд меёбад, ана ҳамин тавр мешавад». 9Никудимус пурсид: «Ин чӣ хел мешавад?»

10Исо дар ҷавоби ӯ гуфт: «Ту устоди мардуми Исроил ҳастӣ ва магар ин чизҳоро намедонӣ? 11Ба ту сухани ҳақ ва ростро мегӯям, Мо чизи медонистагиамонро мегӯем ва дар бораи чизи дидаамон шаҳодат медиҳем, лекин шумо шаҳодати Моро қабул намекунед. 12Агар шумо ба чизҳои заминие, ки дар бораашон ба шумо гуфтам, бовар накунед, пас, вақте ки дар бораи чизҳои осмонӣ мегӯям, ба Ман чӣ тавр бовар мекунед? 13Ғайр аз Писари Одамизод, ки аз осмон фаромадааст, ҳеҷ каси дигар ба осмон набаромадааст+.

14Чӣ тавре ки Мусо дар биёбон мори биринҷиро дар чӯб боло бардошта буд, ҳамон тавр Писари Одамизод ҳам бояд боло бардошта шавад,+
15то ҳар касе, ки ба Ӯ имон меоварад, ҳаёти абадӣ дошта бошад. 16Зеро Худо ҷаҳонро чунон дӯст дошт, ки Писари Ягонаи Худро дод, то ҳар кӣ ба Ӯ имон оварад, намирад, балки ҳаёти абадӣ дошта бошад+. 17Зеро Худо Писарро на барои ҳукм кардани ҷаҳон фиристод, балки барои он, ки ҷаҳон ба воситаи Ӯ наҷот ёбад+.

18Ҳар кӣ ба Ӯ имон оварад, ҳукм карда намешавад, аммо ҳар кӣ имон наоварад, аллакай ҳукм карда шудааст, чунки ба номи Писари Ягонаи Худо имон наовардааст+. 19Ҳукм ин аст, ки нур ба ҷаҳон омад, вале мардум торикиро аз нур зиёдтар дӯст доштанд, зеро корҳои онҳо бад аст+. 20Ҳар касе, ки кори бад мекунад, аз нур нафрат дорад ва ба сӯи нур намеояд, то ки корҳои бади ӯ ошкор нашаванд+. 21Аммо ҳар касе ки кори дуруст мекунад, ба сӯи нур меояд, то ки корҳои бо ёрии Худо кардааш маълум шаванд».

Исо ва Яҳё

22Баъд аз он Исо бо шогирдони Худ ба сарзамини Яҳудия рафта, ҳамроҳи онҳо дар он ҷо монда, мардумро таъмид медод+.

23Яҳё бошад, ин вақт дар шаҳраки Энуни наздики Солим, ки дар он ҷо об фаровон буд, ба таъмид додан машғул буд. Мардум ба назди ӯ меомаданду таъмид мегирифтанд. 24Он вақт Яҳёро ҳанӯз ба зиндон наандохта буданд+.

25Боре дар байни шогирдони Яҳё ва як нафар аз яҳудиён дар масъалаи қоидаҳои шустушӯйӣ баҳс пайдо шуд+. 26Онҳо ба назди Яҳё омада, ба ӯ гуфтанд: «Устод, он касе, ки дар соҳили шарқии Урдун бо ту буд ва ту дар борааш шаҳодат дода будӣ, Ӯ ҳам таъмид дода истодааст ва ҳама пеши Ӯ мераванд!»+
27Яҳё ҷавоб дод: «Инсон фақат он чизро дошта метавонад, ки аз осмон ба ӯ ато шудааст+. 28Шумо худатон шоҳид ҳастед, ман гуфта будам, ки „Ман Масеҳ, яъне Таъйиншудаи Худо нестам“, аммо пеш аз Ӯ фиристода шудаам+. 29Шахсеро, ки арӯс дорад, домод меноманд ва дӯсти домод бошад, дар паҳлуи ӯ истода, овози домодро шунида, хурсанд мешавад. Ҳамин тавр, хурсандии ман беҳадду канор аст+. 30Ӯ бояд боз ҳам бузургтар шавад, аммо ман боз ҳам хурдтар.

31Касе, ки аз боло меояд, аз ҳама бузургтар аст. Касе, ки аз замин аст, худ заминист ва чун заминӣ сухан мегӯяд. Аммо касе, ки аз осмон меояд, аз ҳама болотар аст. 32Ӯ дар бораи он чи Худ дидаасту шунидааст, шаҳодат медиҳад, аммо шаҳодати Ӯро ҳеҷ кас қабул намекунад. 33Вале ҳар касе, ки шаҳодати Ӯро қабул мекунад, бо ин тасдиқ мекунад, ки Худо ҳамеша ҳақ аст+. 34Шахси Фиристодашудаи Худо суханони Худоро мегӯяд, чунки Худо Рӯҳашро беандоза мебахшад. 35Падар Писарро дӯст медорад ва ҳама чизро ба дасти Ӯ супоридааст+. 36Ҳар кӣ ба Писари Худо имон меоварад, соҳиби ҳаёти абадӣ мешавад, аммо ҳар кӣ ба Писар итоат намекунад, ҳеҷ гоҳ ҳаёти абадиро намебинад ва гирифтори ғазаби Худо мегардад»+.

4

Сӯҳбати Исо бо зани сомарӣ

4^1Фарисиён шуниданд, ки Исо аз Яҳё бештар шогирд дошт ва бештар мардумро таъмид медод, 2ҳол он ки на Худи Исо, балки шогирдони Ӯ мардумро таъмид медоданд+. 3Вақте ки Исо дар бораи ин фаҳмид, Ӯ Яҳудияро тарк кард ва боз ба сӯи Ҷалил равона шуд+. 4Роҳи Ӯ аз вилояти Сомара мегузашт+. 5Инак, Исо ба Сухар ном шаҳри Сомара омада расид. Он дар наздикии заминест, ки Яъқуб ба писари худ Юсуф дода буд. 6Дар он ҷо чоҳи Яъқуб буд. Исо аз сафар монда шуда, барои дам гирифтан дар канори чоҳ нишаст. Вақт қариби нисфирӯзӣ буд. 7-8Шогирдони Ӯ барои харидани хӯрокворӣ ба шаҳр рафтанд.

Ҳамин вақт, як зани сомарӣ барои об ба сари чоҳ омад. Исо ба зан гуфт: «Барои нӯшиданам об деҳ». 9Он зан ба Ӯ гуфт: «Чӣ тавр Ту, ки яҳудӣ ҳастӣ, аз ман, зани сомарӣ об мехоҳӣ?» Гап дар сари он аст, ки яҳудиён бо сомариён ҳеҷ рафтуомаде надоштанд ва ҳатто гап намезаданд. 10Исо ҷавоб дод: «Агар ту медонистӣ, ки атои Худо чист ва Кӣ ба ту „барои нӯшиданам об деҳ“ мегӯяд, ту худат аз Ӯ об хоҳиш мекардӣ ва Ӯ ба ту оби ҳаёт медод». 11Зан ба Ӯ гуфт: «Хоҷаам, Ту сатил надорӣ, чоҳ бошад, чуқур аст. Пас аз куҷо оби ҳаёт мегирӣ? 12Магар Ту аз падари мо Яъқуб, ки ин чоҳро ба мо додааст ва аз он худаш, писаронаш ва чорвояш об менӯшиданд, бузургтар ҳастӣ?»

13Исо ҷавоб дод: «Ҳар касе, ки аз ин об нӯшад, боз ташна мемонад. 14Аммо ҳар кӣ аз обе, ки Ман ба ӯ медиҳам, бинӯшад, ҳеҷ гоҳ ташна намемонад. Обе, ки Ман ба ӯ медиҳам, дар ботинаш чашмаи оби ҳаётбахш мегардад ва ӯро ба ҳаёти абадӣ мебарад»+.

15Зан ба Ӯ гуфт: «Хоҷаам, ба ман аз ин об деҳ, ки дигар ташна намонам ва барои об ба назди ин чоҳ наоям!» 16Исо ба ӯ гуфт: «Рафта, шавҳаратро ҷеғ зада биё». 17«Ман шавҳар надорам», – ҷавоб дод зан.

Исо ба ӯ гуфт: «Рост гуфтӣ, ки шавҳар надорӣ. 18Ту панҷ шавҳар доштӣ ва он марде, ки бо ӯ ҳоло зиндагӣ мекунӣ, шавҳари ту нест. Ин суханат рост аст». 19Зан ба Ӯ гуфт: «Хоҷаам, мебинам, ки Ту пайғамбар ҳастӣ+. 20Аҷдодони мо дар болои ин кӯҳ саҷда мекарданд, аммо шумо, яҳудиён мегӯед, ки одамон бояд дар Уршалим саҷда кунанд». 21Исо ба ӯ дар ҷавоб гуфт: «Эй зан, ба Ман бовар кун, ки вақту соате фаро мерасад, ки ба Падари осмонӣ на дар болои ин кӯҳ ва на дар Уршалим саҷда хоҳед кард. 22Шумо, сомариён намедонед, ки ба кӣ саҷда мекунед, аммо мо медонем, ки ба кӣ саҷда мекунем, зеро наҷот ба воситаи яҳудиён меояд+. 23Вале вақту соате меояд ва аллакай фаро расидааст, ки саҷдакунандагони ҳақиқӣ ба Падар дар рӯҳ ва ростӣ саҷда мекунанд, зеро Падар барои Худ чунин саҷдакунандагонро меҷӯяд!+
24Худо рӯҳ аст ва онҳое, ки ба Ӯ саҷда мекунанд, бояд дар рӯҳ ва ростӣ саҷда кунанд»+.

25Зан ба Ӯ гуфт: «Медонам, ки Масеҳ бояд биёяд. Вақте ки Ӯ меояд, ҳама чизро ба мо мефаҳмонад»+. 26«Ҳамон Кас Манам, ки бо ту суҳбат мекунам», – ҷавоб дод Исо+.

27Ҳамин вақт шогирдони Исо аз шаҳр баргашта, ҳайрон монданд, ки Исо бо зане суҳбат мекунад. Лекин касе напурсид, ки Исо чӣ мехоҳад ё чаро бо он зан суҳбат мекунад. 28Зан кӯзаи худро монд ва ба шаҳр рафта, ба мардум гуфт: 29«Рафтем, шахсеро мебинед, ки ҳар кори дар зиндагӣ кардаамро ба ман пурра гуфт. Шояд Ӯ Таъйиншудаи Худо бошад?»

30Он гоҳ мардум аз шаҳр баромада ба назди Исо омаданд. 31Дар ин миён шогирдон аз Исо хоҳиш карда, гуфтанд: «Устод, ягон чиз бихӯр!» 32Исо ҷавоб дода, гуфт: «Ман хӯроке дорам, ки шумо аз он бехабаред». 33Шогирдон боз ба ҳамдигар гуфтанд: «Шояд касе ба Ӯ хӯрок оварда бошад?» 34Исо ба онҳо гуфт: «Хӯроки Ман ин аст, ки хости Фиристандаамро иҷро кунам ва кори Ӯро ба анҷом расонам+. 35Магар шумо намегӯед, ки „Баъд аз чор моҳи дигар мавсими дарав фаро мерасад?“ Аммо Ман ба шумо мегӯям, ки чашмонатонро кушода, ба киштзор нигоҳ кунед, ки он чӣ гуна пухта расида, барои дарав тайёр шудааст!+
36Даравгар ҳам музди худро мегирад ва ҳам барои ҳаёти абадӣ ҳосил ҷамъ мекунад, то ки ҳам коранда ва ҳам даравгар якҷоя хурсанд шаванд+. 37Ин ҷо чунин сухан бамаврид аст: „Яке мекораду дигаре медаравад“. 38Ман шуморо барои даравидани ҳосиле фиристодам, ки шумо барои он заҳмат накашидаед, дигарон заҳмат кашидаанд, аммо шумо ба маҳсули меҳнати онҳо шарик шудаед».

39Мардуми зиёде аз сомариёни ин шаҳр ба хотири суханони он зан, ки «ҳар кори дар зиндагӣ кардаамро ба ман пурра гуфт», ба Исо имон оварданд.

40Вақте ки сомариён ба назди Исо омада, аз Ӯ хоҳиш карданд, ки ҳамроҳи онҳо бимонад, Ӯ ду рӯз дар он ҷо монд. 41Он гоҳ шумораи зиёдтари мардум ба Исо аз рӯйи суханони Худи Ӯ имон оварданд. 42Онҳо ба он зан гуфтанд: «Акнун мо на ба хотири суханони ту имон овардем, балки худамон суханҳояшро шунида, фаҳмидем, ки Вай ҳақиқатан Наҷотдиҳандаи ҷаҳон аст»+.

Шифо ёфтани писари мансабдори дарбор

43Баъд аз ду рӯз Исо аз он ҷо баромада, ба Ҷалил рафт. 44Ӯ Худ шаҳодат медод, ки пайғамбар дар диёри худ қадр надорад+. 45Аммо, вақте ки Ӯ ба Ҷалил омад, мардуми он ҷо Ӯро қабул карданд, чунки онҳо ҳангоми ҷашни ид дар Уршалим буданд ва ҳамаи корҳоеро, ки Исо дар он ҷо карда буд, дида буданд+.

46Исо боз ба Қонои Ҷалил, ки пештар дар он ҷо обро ба шароб табдил дода буд, омад. Дар шаҳри Кафарнаҳум писари яке аз мансабдорони дарбор бемор буд+. 47Ин кас аз Яҳудия ба Ҷалил омадани Исоро шунида, ба назди Ӯ омад ва илтиҷо кард, ки ба Кафарнаҳум омада, писари ӯро, ки дар дами марг буд, шифо бахшад. 48Исо ба ӯ ҷавоб дод: «Эй одамон, то аломату муъҷизаҳоро набинед, имон намеоваред»+. 49«Хоҷаам! Писарам ҳанӯз намурда биёед!» – гуфт мансабдор. 50Исо гуфт: «Ба хонаат баргард, писарат зинда мемонад». Он мард ба суханони Исо имон оварда, ба хонааш рафт.

51Ҳанӯз дар роҳ хизматгоронаш ӯро пешвоз гирифтанд ва гуфтанд, ки писараш сиҳат шуд. 52Мансабдор аз онҳо пурсид, ки дар кадом соат ҳолаш хуб шуд. Онҳо ҷавоб дода гуфтанд: «Табаш дирӯз соати яки рӯз паст шуд». 53Он гоҳ падари бача фаҳмид, ки ин дар ҳамон соате рӯй дод, ки Исо ба ӯ «писарат зинда мемонад» гуфта буд. Пас ӯ ва тамоми аҳли хонаводааш ба Исо имон оварданд+. 54Ин муъҷизаи дуюме буд, ки Исо баъди аз Яҳудия ба Ҷалил баргаштанаш нишон дода буд+.

5

Шифо ёфтани мард дар назди ҳавз

5^1Баъд аз он иди яҳудиён буд ва Исо ба шаҳри Уршалим рафт. 2Дар Уршалим, дар наздикии Дарвозаи Гӯсфандон ҳавзе буд, ки ба забони ибриён Байтҳасдо номида мешуд. Он панҷ айвон дошту 3-4шумораи зиёди беморон: кӯрон, лангҳо ва шалҳо дар он ҷо мехобиданд. 5Дар он ҷо инчунин марде мехобид, ки сию ҳашт сол боз гирифтори беморӣ буд. 6Вақте Исо он бемори хобидаро дид ва фаҳмид, ки ӯ муддати дароз бемор аст, аз вай пурсид: «Мехоҳӣ сиҳат шавӣ?» 7Бемор ҷавоб дод: «Хоҷа, ман касе надорам, ки ҳангоми ба ҳаракат омадани об, маро ба ҳавз андозад. То ман наздик мешавам, ки каси дигар аллакай аз ман пештар ба ҳавз медарояд». 8Исо ба ӯ гуфт: «Бархез, ҷогаҳатро бардошта роҳ гард!»+
9Он мард ҳамон дам сиҳат шуда, ҷогаҳи худро бардошта рафт.

Он рӯз шанбе, яъне рӯзи истироҳат буд. 10Аз ин сабаб, роҳбарони яҳудӣ ба марди шифоёфта гуфтанд: «Имрӯз рӯзи шанбе аст, бинобар ин, раво нест, ки ҷогаҳатро бардошта барӣ!» 11«Касе, ки маро шифо дод, ба ман „Ҷогаҳатро бардошта, роҳ гард“ гуфт», – ҷавоб дод ӯ. 12Онҳо аз ӯ пурсиданд: «Кадом одам ба ту „Ҷогаҳатро бардошта, роҳ гард“ гуфт?» 13Аммо марди шифоёфта намедонист, ки Вай кӣ буд, чунки Исо дар байни тӯдаи одамон аз назар ғоиб шуд.

14Пас аз он Исо ӯро дар маъбади Худо дида гуфт: «Гӯш кун, акнун ту шифо ёфтӣ. Дигар гуноҳ накун, то ки ба аҳволи бадтаре дучор нашавӣ!» 15Он мард ба назди роҳбарони яҳудӣ рафта, гуфт, ки ӯро Исо шифо додааст. 16Азбаски Исо чунин корҳоро дар рӯзи шанбе мекард, яҳудиён ба ғаму озор додани Ӯ шурӯъ карданд+. 17Аммо Исо ба онҳо ҷавоб дода гуфт: «Падари Ман доимо кор мекунад ва Ман ҳам кор мекунам». 18Бинобар ин, дар дили роҳбарони яҳудӣ нияти куштани Исо боз зиёдтар шуд, чунки Ӯ на танҳо қоидаи рӯзи шанберо вайрон мекард, балки Худоро боз Падари Худ номида, Худро бо Худо баробар мекард+.

Ихтиёри Писар

19Аммо Исо дар ҷавоб ба онҳо гуфт: «Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям: Писар бо ихтиёри Худ ҳеҷ кореро карда наметавонад, фақат он кореро, ки Падар мекунад, дида, Писар низ онро мекунад. Зеро ҳар коре, ки Падар мекунад, ҳамонро Писар ҳам мекунад. 20Азбаски Падар Писарро дӯст медорад, ҳар чиро, ки Худ мекунад, ба Ӯ низ нишон медиҳад. Вай ба Писар корҳои аз ин ҳам бузургтарро нишон медиҳад, то ки ҳамаи шумо ба ҳайрат афтед+. 21Ҳамон тавр ки Падар мурдагонро зинда мекунад ва ба онҳо ҳаёт мебахшад, ҳамчунин, Писар ба ҳар кӣ хоҳад, ҳаёт мебахшад+. 22Зеро Падар ҳеҷ касро ҳукм намекунад, балки ҳаққи ҳукм карданро пурра ба Писар додааст,+
23то ҳама Писарро ҳамон тавр эҳтиром кунанд, ки Падарро эҳтиром мекунанд. Касе, ки Писарро эҳтиром намекунад, Падарро ҳам, ки Фиристандаи Ӯст, эҳтиром намекунад+.

24Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям: ҳар касе, ки сухани Маро мешунавад ва ба Фиристандаи Ман имон меоварад, соҳиби ҳаёти абадӣ мебошад. Инчунин, он кас ҳукм карда намешавад, балки аллакай аз марг ба ҳаёт гузаштааст+. 25Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям: вақту соате мерасад ва аллакай расидааст, ки мурдагон овози Писари Худоро мешунаванд ва ҳар касе, ки Ӯро бишнавад, зинда мешавад+. 26Чунон ки Падар сарчашмаи ҳаёт аст, Писарро низ сарчашмаи ҳаёт кардааст+. 27Инчунин, Ӯ ба Писар қудрати ҳукм карданро додааст, зеро Вай Писари Одамизод аст. 28Аз ин дар ҳайрат намонед, чунки вақту соате мерасад, ки ҳамаи мурдагон овози Ӯро шунида,+
29аз қабрҳояшон мебароянд. Онҳое, ки некӣ карда буданд, барои ҳаёт ва онҳое, ки бадӣ карда буданд, барои ҳукм шудан бармехезанд.

30Ман наметавонам ба ихтиёри Худ кореро иҷро кунам. Чунон ки Падар фармояд, Ман ҳамон тавр ҳукм мекунам ва ҳукми Ман одилона аст, зеро Ман на хости Худамро, балки хости Фиристандаамро иҷро кардан мехоҳам+.

Шоҳидони Исо

31Агар Ман дар бораи Худ шаҳодат диҳам, шаҳодати Ман эътибор надорад+. 32Аммо Ман шоҳиди дигаре дорам ва медонам, ки шаҳодати Ӯ дар бораи Ман ҳаққонист. 33Шумо одамони худро ба назди Яҳё фиристодед ва ӯ дар бораи ростӣ шаҳодат дод+. 34Дар асл, Ман муҳтоҷи шаҳодати инсон нестам, фақат ба хотири наҷоти шумо инро гуфтам. 35Яҳё монанди чароғи фурӯзон дурахшанда буд ва шумо хостед, ки муддате ҳам бошад, дар равшании ӯ хурсандӣ кунед+.

36Вале Ман шаҳодати бузургтар аз он, ки Яҳё дода буд, дорам. Он корҳое, ки барои иҷро кардан Падар ба Ман супоридааст ва худи он корҳое, ки Ман ба ҷо меоварам, шоҳиди онанд, ки Маро Падар фиристодааст!+
37Худи Падарам, ки Маро фиристодааст, дар бораи Ман шаҳодат медиҳад. Шумо тамоман на овозашро шунидаед ва на рӯйи Ӯро дидаед. 38Каломи Ӯ дар дилҳои шумо нест, зеро шумо ба Каси фиристодааш имон намеоваред. 39Шумо навиштаҷотро меомӯзед ва фикр мекунед, ки ба воситаи он ҳаёти абадиро ба даст меоваред. Вале он ҳам дар бораи Ман шаҳодат медиҳад+. 40Бо вуҷуди ин шумо намехоҳед, ки ба пеши Ман оеду ҳаёти абадиро ба даст оваред.

41Ман ба таърифи инсон муҳтоҷ нестам+. 42Ман медонам, ки шумо дар дилҳоятон муҳаббати Худоро надоред! 43Ман назди шумо аз номи Падари Худ омадаам ва шумо Маро қабул намекунед, вале агар каси дигар ба назди шумо аз номи худ биёяд, шумо ӯро қабул мекунед+. 44Агар шумо таърифи якдигарро маъқул донед ва барои ба даст овардани таъриф аз Худои яккаву ягона кӯшиш накунед, чӣ тавр имон оварда метавонед?!+

45Гумон накунед, ки Ман шуморо дар пеши Падар айбдор мекунам, айбдоркунандаи шумо Мусо аст, ки ба ӯ умед мебандед! 46Агар шумо ба Мусо боварӣ медоштед, ба Ман ҳам имон меовардед, зеро ӯ дар бораи Ман навишта буд. 47Вале агар шумо ба он чи, ки ӯ навиштааст, имон наоваред, чӣ тавр ба суханони Ман бовар мекунед?»

6

Сер кардани панҷ ҳазор кас

6^1•Баъд аз ин, Исо ба соҳили дигари баҳри Ҷалил, ки баҳри Табария низ номида мешавад, равона шуд. 2Аз паси Ӯ мардуми бисёре мерафтанд, зеро онҳо муъҷизаҳои Ӯро дар шифо додани беморон медиданд. 3Исо ба болои кӯҳ баромада, ҳамроҳи шогирдонаш дар ҳамон ҷо нишаст. 4Айёми ҷашнгирии иди Наҷоти яҳудиён наздик омада буд+. 5Исо ба атроф нигоҳ карду мардуми зиёди ба тарафаш омадаистодаро дида, ба Филиппус гуфт: «Барои сер кардани инҳо аз куҷо бояд нон харем?»+
6Ӯ хуб медонист, ки чӣ кор мекунад, аммо Филиппусро санҷиданӣ шуда, ин суханонро гуфт. 7Филиппус дар ҷавоб гуфт: «Ба дусад динор нон харем ҳам, ба ҳар кас ҳатто яклуқмагӣ намерасад».

8Яке аз шогирдонаш, Андриёс, ки бародари Шимъуни Петрус буд, ба Исо гуфт:+
9«Дар ин ҷо писарбачае ҳаст, ки панҷ нони ҷавӣ ва ду моҳӣ дорад. Вале ба ин қадар мардуми зиёд вай чӣ мешавад?» 10Исо гуфт: «Ба мардум гӯед, ки бишинанд». Дар он ҷо сабзазор буд. Шумораи ҳамаи нишастагон қариб панҷ ҳазор мард буд. 11Исо нонро гирифта дуои шукрона карду онро ба нишастагон тақсим карда дод. Баъд бо моҳиҳо ҳам чунин кард ва ба ҳама чӣ қадаре ки мехостанд, ҳамон қадар дод+. 12Вақте мардум сер шуданд, Исо ба шогирдони Худ гуфт: «Нонпораҳои боқимондаро ҷамъ кунед, ки ҳеҷ чиз исроф нашавад». 13Шогирдон нонпораҳои панҷ нони ҷавиро, ки аз хӯрандагон боқӣ монда буд, ҷамъ намуда, дувоздаҳ сабадро пур карданд.

14Мардум муъҷизаи Исоро дида гуфтанд: «Ӯ ҳақиқатан ҳамон пайғамбарест, ки бояд ба ҷаҳон биёяд!»+
15Исо фаҳмид, ки онҳо нияти омада, Ӯро дастгир ва ба зӯрӣ подшоҳ кардан доранд, аз ин рӯ, Худаш танҳо ба кӯҳ баромад.

Дар рӯйи об қадам задани Исо

16•Вақте ки бегоҳ шуд, шогирдони Исо ба лаби баҳр фаромаданд 17ва ба қаиқ савор шуда, ба соҳили дигари баҳр, ба сӯи Кафарнаҳум равона шуданд. Рӯз аллакай торик мешуд, вале Исо ҳанӯз ба наздашон наомада буд. 18Аз сабаби вазидани боди сахт баҳр ба талотум омад. 19Вақте онҳо ба масофаи панҷ-шаш километр қаиқро ронда мерафтанд, Исоро диданд, ки дар рӯйи об қадам зада, ба қаиқ наздик мешавад. Онҳо тарсиданд. 20«Натарсед, ин Манам!» – гуфт ба онҳо Исо. 21Онҳо мехостанд, ки Ӯро ба қаиқ гиранд ва қаиқ ҳамон замон ба соҳиле, ки онҳо равона буданд, омада расид.

Исо нони ҳаёт аст

22Рӯзи дигар мардуме, ки дар соҳили дигари баҳр монда буданд, фаҳмиданд, ки шогирдони Исо ба ягона қаиқе, ки дар он ҷо буд, савор шуда рафтаанд. Онҳо боз дида буданд, ки Исо ҳангоми ба қаиқ савор шудани шогирдонаш ба онҳо ҳамроҳ нашуд ва онҳо бе Ӯ рафта буданд. 23Он вақт одамон аз Табария дар якчанд қаиқ ба наздикии маҳале омаданд, ки дар он ҷо пас аз дуои шукронаи Худованд Исо нон хӯрда буданд.

24Вақте мардум диданд, ки дар он ҷо на Исо ҳасту на шогирдонаш, ба қаиқҳо савор шуда, ба ҷустуҷӯи Ӯ ба Кафарнаҳум рафтанд. 25Баъд Ӯро дар он тарафи баҳр ёфта, аз Ӯ пурсиданд: «Устод, Ту кай ба ин ҷо омадӣ?» 26Исо дар ҷавоб ба онҳо гуфт: «Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, ки шумо Маро на ба хотири он, ки муъҷизаҳоямро дидаед, ҷустуҷӯ мекунед, балки ба хотири он, ки то сер шудан нон хӯрдед! 27Шумо на барои хӯроки вайроншаванда, балки барои хӯроке, ки ба ҳаёти абадӣ мебарад, меҳнат кунед. Ин хӯрокро Писари Одамизод ба шумо медиҳад, чунки Худо Падар Ӯро интихоб карда, барои иҷрои ин кор таъйин намудааст».

28Онҳо аз Вай пурсиданд: «Барои иҷрои он корҳое, ки Худо аз мо мехоҳад, чӣ бояд кунем?» 29Исо ба онҳо ҷавоб дод: «Худо як корро мехоҳад, ки шумо ба Каси Фиристодааш имон оваред»+. 30Онҳо пурсиданд: «Ту ба мо чӣ аломати муъҷизаноке нишон медиҳӣ, ки мо онро дида, ба Ту имон оварем? Ту чӣ кор карда метавонӣ+? 31Аҷдодони мо дар биёбон нони манна хӯрдаанд. Чунон ки дар навиштаҷот гуфта шудааст, ки аз осмон ба онҳо нон дода буд, ки бихӯранд». 32Исо ба онҳо ҷавоб дод: «Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, ки нонро аз осмон ба шумо Мусо надодааст, ин Падари Ман аст, ки ба шумо аз осмон нони ҳақиқӣ медиҳад. 33Зеро нони Худо он аст, ки аз осмон пойин меояду ба ҷаҳон ҳаёт мебахшад». 34«Хоҷа, – гуфтанд онҳо, – ба мо ҳамеша чунин нон бидеҳ!»+

35Исо ба онҳо гуфт: «Ман нони ҳаёт ҳастам. Ҳар касе ки назди Ман биёяд, гурусна нахоҳад монд ва ҳар касе ки ба Ман имон оварад, ҳаргиз ташна нахоҳад шуд+. 36Аммо, чунон ки Ман ба шумо гуфта будам, шумо Маро дидед, вале бовар намекунед. 37Ҳар касе ки ӯро Падар ба Ман ато кардааст, сӯи Ман хоҳад омад ва ҳар касе ки ба назди Ман биёяд, Ман ӯро берун нахоҳам ронд+. 38Зеро Ман аз осмон на барои иҷро кардани хости Худ фаромадаам, балки барои иҷро кардани хости Ҳамоне, ки Маро фиристодааст+. 39Хости Фиристандаи Ман ин аст, ки аз он касоне, ки Ӯ ба Ман ато кардааст, ҳеҷ якеро аз даст надиҳам, балки дар рӯзи қиёмат онҳоро зинда гардонам+. 40Зеро хости Падари Ман ин аст: ҳар кас ки Писарро бинаду ба Ӯ имон оварад, ҳаёти абадӣ ба даст оварад ва дар рӯзи қиёмат Ман ӯро зинда мекунам»+.

41Он гоҳ дар байни мардум ғавғо бархест, чунки Ӯ гуфт: «Ман он ноне ҳастам, ки аз осмон фаромадааст». 42Онҳо гуфтанд: «Магар ин ҳамон Исои писари Юсуф нест, ки ҳам падар ва ҳам модари Ӯро мешиносем? Акнун Ӯ чӣ тавр „Ман аз осмон фаромадаам“ гуфта метавонад?»+
43«Дар байни худ шикоят накунед!» – дар ҷавоб гуфт ба онҳо Исо. 44«То вақте Падар, ки Маро фиристодааст, касеро ба Ман ҷалб накунад, ҳеҷ кас назди Ман омада наметавонад ва Ман он шахсро дар рӯзи қиёмат зинда хоҳам кард+. 45Дар навиштаҷоти пайғамбарон гуфта шудааст: „Ҳамаи онҳо аз Худо таълим хоҳанд гирифт“. Ҳар касе ки Падарро шунида ва аз Ӯ таълим гирифта бошад, ба назди Ман меояд. 46Ин маънои онро надорад, ки касе Падарро дидааст. Фақат касе, ки аз назди Худо омадааст, Падарро дидааст+. 47Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, он ки имон дорад, ҳаёти абадӣ ёфтааст.

48Ман нони ҳаёт ҳастам. 49Аҷдодони шумо дар биёбон нони маннаро хӯрданд, вале аз марг наҷот наёфтанд. 50Аммо ноне, ки аз осмон мефарояд, дигар хел аст: касе ки онро бихӯрад, намемирад. 51Ман он нони ҳаёт ҳастам, ки аз осмон фаромадааст. Ҳар кас ин нонро бихӯрад, ҳаёти абадӣ пайдо мекунад. Ноне, ки Ман медиҳам, ин бадани Ман аст, ки онро ба хотири зинда мондани ҷаҳон фидо мекунам»+.

52Пас аз ин, дар байни мардум баҳси пуршиддат авҷ гирифт: «Ин Шахс чӣ тавр бадани Худро барои хӯрдан ба мо дода метавонад?!» 53Исо ба онҳо гуфт: «Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, ки агар бадани Писари Одамизодро нахӯред ва хуни Ӯро нанӯшед, ҳаёт пайдо намекунед+. 54Ҳар кӣ бадани Маро бихӯрад ва хуни Маро бинӯшад, ҳаёти абадӣ дорад ва Ман дар рӯзи қиёмат ӯро зинда хоҳам кард. 55Зеро бадани Ман хӯроки ҳақиқӣ ва хуни Ман нӯшокии ҳақиқист. 56Ҳар кӣ бадани Маро бихӯрад ва хуни Маро бинӯшад, вай дар Ман зиндагӣ мекунад ва Ман дар ӯ+. 57Чунон ки Падари абадзинда Маро фиристодааст ва Ман ба воситаи Ӯ зиндаам, ҳамон тавр, касе ки Маро бихӯрад, ба воситаи Ман зиндагӣ мекунад. 58Ин аст ноне, ки аз осмон поён фаромадааст. Вай монанди он ноне нест, ки аҷдодони шумо хӯрданд, вале аз марг наҷот наёфтанд. Аммо ҳар кӣ ин нонро бихӯрад, то абад зинда хоҳад монд». 59Исо ҳангоми дар ҷамоатхонаи Кафарнаҳум таълим доданаш ин суханонро гуфта буд.

Суханони ҳаёти абадӣ

60Бисёре аз шогирдон суханони Ӯро шунида гуфтанд: «Ин суханони вазнин ҳастанд! Кӣ онҳоро гӯш карда метавонад?» 61Исо медонист, ки шогирдонаш аз суханонаш шикоят карда истодаанд ва ба онҳо гуфт: «Магар шумо аз ин суханҳоям ба шубҳа афтодед? 62Пас, агар шумо медидед, ки Писари Одамизод ба ҷойи аввалааш боло мебарояд, чӣ кор мекардед+? 63Рӯҳ ҳаёт мебахшад ва ҷисм ин корро карда наметавонад. Он суханоне, ки Ман ба шумо гуфтам, рӯҳ ва ҳаётанд+. 64Аммо дар байни шумо ҳам шахсоне ҳастанд, ки имон надоранд». Исо аз аввал медонист, ки ба Ӯ кӣ имон наовардааст ва кӣ дар ҳаққи Ӯ хиёнат мекунад+. 65Ӯ давом дода гуфт: «Аз ин рӯ, ба шумо гуфтаам, ки касе ба назди Ман омада наметавонад, агар Падар ӯро ҷалб накунад».

66Баъд аз ин, бисёр шогирдонаш аз Ӯ рӯй гардонданд ва дигар Ӯро пайравӣ накарданд. 67Пас Исо аз он дувоздаҳ шогирдаш пурсид: «Шояд шумо ҳам рафтанӣ ҳастед?» 68«Эй Хоҷа, – ҷавоб дод ба Ӯ Шимъуни Петрус, – мо ба назди кӣ равем? Суханони ҳаёти абадӣ аз они Туанд. 69Мо имон овардем ва фаҳмидем, ки Туӣ он Шахси поки Худо»+. 70Исо ба онҳо ҷавоб дод: «Магар Ман Худам дувоздаҳ шогирдро интихоб накардаам? Вале яке аз шумо иблис аст!»+

71Исо ин суханашро дар бораи Яҳудои писари Шимъуни Исқарютӣ, яке аз дувоздаҳ шогирдонаш гуфта буд, ки баъдтар ба Исо хиёнат мекунад+.

7

Беимонии бародарони Исо

7^1Баъд аз он Исо дар вилояти Ҷалил мегашт. Ӯ намехост, ки дар Яҳудия бошад, чунки роҳбарони яҳудӣ Ӯро куштан мехостанд+. 2Иди Хаймаҳои яҳудиён наздик омад 3ва бародарони Исо ба Ӯ гуфтанд: «Аз ин ҷо баромада, ба Яҳудия рав, то ки шогирдонат ҳам корҳоеро, ки Ту мекунӣ, бубинанд+. 4Зеро касе ки шуҳрат пайдо кардан мехоҳад, корҳои худро дар пинҳонӣ намекунад. Ту, ки ин гуна корҳоро мекунӣ, Худро ба ҷаҳон ошкор намо». 5Ҳатто бародаронаш ба Ӯ имон надоштанд. 6«Вақту соати Ман ҳанӯз нарасидааст, – ҷавоб дод ба онҳо Исо, – барои шумо ҳар вақт хуб аст+. 7Ҷаҳон наметавонад аз шумо нафрат дошта бошад, вале аз Ман нафрат дорад, чунки Ман бад будани корҳои онро шаҳодат медиҳам+. 8Шумо ба ин ид равед, вале Ман намеравам, чунки вақти Ман ҳанӯз нарасидааст». 9Инро ба онҳо гуфта, Исо дар Ҷалил монд.

Таълимоти Исо дар вақти ид

10Аммо, пас аз он ки бародаронаш ба ид рафтанд, Исо ҳам на ошкоро, балки пинҳонӣ ба он ҷо рафт.

11Дар вақти ид роҳбарони яҳудӣ Ӯро ҷустуҷӯ карданд. Онҳо «Ин одам дар куҷост?» гуфта мепурсиданд. 12Дар байни мардум низ дар бораи Ӯ баҳси зиёде ба миён омад. «Вай одами хуб аст», – мегуфтанд баъзеҳо, дигарон норозӣ шуда, «Не, Ӯ мардумро гумроҳ мекунад» мегуфтанд. 13Аммо ҳама аз роҳбарони яҳудиён тарсида, ошкоро дар бораи Ӯ сухане ҳам ба забон намеоварданд+.

14Дар байни ҳафтаи ид Исо ба маъбади Худо омада, ба таълим додан шурӯъ намуд. 15Роҳбарони яҳудӣ тааҷҷуб карда мегуфтанд: «Аз куҷо Вай ин қадар дониш дорад, дар сурате, ки таълим нагирифтааст?» 16Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Таълимоти Ман аз Худам нест, балки аз Касест, ки Маро фиристодааст.+
17Касе, ки хости Худоро ба ҷо овардан мехоҳад, мефаҳмад, ки оё Ман аз Худ мегӯям ё ин таълимот аз Худост. 18Ҳар кӣ аз номи худ сухан мегӯяд, барои худ шуҳрату ҷалол меҷӯяд, вале Касе ки барои Фиристандаи Худ шуҳрату ҷалол меҷӯяд, ростқавл аст ва дар дили Ӯ фиребе нест+.

19Магар Мусо ба шумо шариатро надодааст? Бо вуҷуди ин ҳеҷ кадоми шумо онро риоя намекунед! Чаро Маро куштан мехоҳед?»+
20Мардум ҷавоб доданд: «Ту ҷин дорӣ! Кӣ Туро куштан мехоҳад?»+
21Исо ба онҳо гуфт: «Ман танҳо як коре кардам ва шумо ҳама дар тааҷҷуб мондед. 22Мусо ба шумо анъанаи хатнаро фармуд (ҳарчанд ки ин анъана на аз Мусо, балки аз аҷдодон мондааст) ва шумо писаронатонро ҳатто дар рӯзи шанбе хатна мекунед. 23Агар шумо барои вайрон нашудани шариати Мусо дар рӯзи шанбе писарро хатна мекарда бошед, пас чаро аз Ман хашмгин мешавед, ки дар рӯзи шанбе инсонеро пурра шифо бахшидам+? 24Аз рӯйи намуди зоҳирӣ ҳукм накунед, балки аз рӯйи адолат ҳукм кунед!»+

Оё Исо Таъйиншудаи Худо аст?

25Баъзе аз сокинони Уршалим гуфтанд: «Магар Ӯ ҳамон одам нест, ки Ӯро куштан мехоҳанд? 26Бинед, Ӯ рӯйирост таълим медиҳад ва касе ба Ӯ чизе намегӯяд. Наход сардорон қоил шуда бошанд, ки Ӯ ҳақиқатан Масеҳ аст? 27Мо бошем, аз куҷо будани ин одамро медонем. Аммо, вақте ки Таъйиншудаи Худо меояд, аз куҷо будани Ӯро ҳеҷ кас намедонад»+.

28Он гоҳ Исо, ки дар маъбади Худо машғули таълимдиҳӣ буд, хитоб карда гуфт: «Шумо Маро ва аз куҷо буданамро медонед-а? Ман аз номи Худам наомадаам. Касе ки Маро фиристодааст, ҳақ аст. Шумо Ӯро намешиносед, вале 29Ман Ӯро мешиносам, чунки Ман аз пеши Ӯ омадаам ва Ӯ Маро фиристодааст»+.

30Сипас, онҳо хостанд Ӯро дастгир кунанд, вале аз сабаби он ки вақти Ӯ ҳанӯз нарасида буд, касе ба Ӯ даст нарасонд+. 31Бо вуҷуди он, аз байни мардум бисёриҳо ба Ӯ имон оварда, мегуфтанд: «Вақте ки Масеҳ меояд, магар аз ин одам бештар муъҷиза нишон дода метавонад?»+

32Фарисиён шуниданд, ки мардум дар байни худ дар бораи Исо чунин суханҳоро мегӯянд. Баъд онҳо ва коҳинони калон барои дастгир кардани Исо посбонони маъбади Худоро фиристоданд. 33Он гоҳ Исо гуфт: «Боз каме вақт бо шумо мемонам ва баъд ба назди Фиристандаи Худ бармегардам+. 34Шумо Маро ҷустуҷӯ мекунед, аммо намеёбед. Ба он ҷое, ки Ман меравам, шумо омада наметавонед»+. 35Роҳбарони яҳудӣ ба якдигар гуфтанд: «Ӯ ба куҷо рафтан мехоҳад, ки мо Ӯро ёфта наметавонем? Оё Ӯ барои таълим додани ғайрияҳудиён ба шаҳрҳои онҳо рафтанист, ки мардуми мо низ он ҷо зиндагӣ мекунанд? 36Ӯ суханони „Шумо Маро мекобед, аммо намеёбед“ ва „Ба он ҷое, ки Ман меравам, шумо омада наметавонед“ гуфта, чиро дар назар дорад?»

37Дар рӯзи охирин ва муҳимтарини ид Исо аз ҷояш бархеста, бо овози баланд эълон кард: «Касоне, ки ташнаанд, назди Ман оянд ва бинӯшанд!+
38Дар навиштаҷот гуфта шудааст, ки аз ботини он касе, ки ба Ман имон меоварад, дарёҳои оби ҳаёт ҷорӣ мешаванд». 39Ӯ Рӯҳеро дар назар дошт, ки ҳар кӣ ба Исо имон оварад, он Рӯҳ ба вай дода хоҳад шуд. Рӯҳ ҳанӯз дода нашуда буд, зеро Исо ҳанӯз соҳиби тамоми шуҳрату ҷалоли Худ нагардида буд+.

40Баъзе аз мардум суханони Ӯро шунида, гуфтанд: «Ин Шахс дар ҳақиқат ҳамон пайғамбарест, ки мо интизораш будем!»+
41«Ин Масеҳ аст!» – мегуфтанд дигарон.

Баъзеи дигарон мегуфтанд: «Масеҳ ҳаргиз аз Ҷалил пайдо намешавад! 42Охир, дар навиштаҷот гуфта шудааст, ки Масеҳ бояд аз авлоди шоҳ Довуд ва аз деҳаи Байтлаҳм, ки зодгоҳи Довуд буд, биёяд»+. 43Инак, дар байни мардум дар бораи Исо ҷанҷол бархост+. 44Баъзеҳо мехостанд, ки Ӯро дастгир кунанд, лекин ҳеҷ кас ба Ӯ даст нарасонд.

Нобоварии роҳбарони яҳудӣ

45Вақте ки посбонон ба назди коҳинони калон ва фарисиён баргаштанд, аз посбонон пурсиданд: «Чаро Ӯро наовардед?» 46Посбонон ҷавоб доданд: «Касе ҳаргиз монанди ин Шахс сухан нагуфтааст!» 47Фарисиён ба онҳо гуфтанд: «Наход Ӯ шуморо ҳам гумроҳ карда бошад? 48Магар касе аз сардорон ё фарисиён ба Ӯ имон овардааст+? 49Мардум бошанд, аз шариат бехабар ва лаънатзадаанд!»

50Аммо яке аз онҳо Никудимус, ки пештар ба назди Исо омада буд, ба онҳо гуфт:+
51«Оё аз рӯйи шариатамон мо касеро нашунида ва кори кардаашро муайян накарда, ба ӯ ҳукм мебарорем?» 52Онҳо ҷавоб доданд: «Чӣ, магар ту ҳам аз Ҷалил ҳастӣ? Навиштаҷотро биомӯз ва мебинӣ, ки аз Ҷалил пайғамбар баромада наметавонад».

53Он гоҳ ҳама ба хонаҳояшон рафтанд.

8

Бахшида шудани зани гунаҳкор

8^1Исо бошад, ба кӯҳи Зайтун рафт. 2Саҳарии барвақт Ӯ боз ба маъбади Худо омад. Тамоми мардум ба наздаш омаданд ва Исо нишаста, ба таълим додани онҳо шурӯъ кард. 3Дар ин вақт устодони шариату фарисиён ба назди Ӯ занеро оварданд, ки ҳангоми зино карданаш дастгир шуда буд. Ӯро дар пеши ҳама гузошта, 4ба Исо гуфтанд: «Эй Устод, ин зан ҳангоми зино карданаш дастгир шудааст. 5Мусо дар шариат фармудааст, ки чунин занон бояд сангсор карда шаванд. Ту чӣ мегӯйӣ?» 6Онҳо ин суханонро барои ба дом афтондани Исо гуфтанд, то ки баъд Ӯро айбдор намоянд.

Аммо Исо хам шуда бо ангушташ дар рӯйи замин чизе менавишт+. 7Азбаски онҳо савол доданро бас намекарданд, Исо бархеста, ба онҳо гуфт: «Касе ки дар байни шумо бегуноҳ бошад, бигзор аввалин шуда, ӯро бо санг занад!»+
8Исо боз хам шуда, дар рӯйи замин менавишт.

9Мардум инро шуниданд ва аз калонсолон сар карда, аз паси якдигар баромада рафтанд. Он гоҳ Исо бо зане, ки дар пеши Ӯ истода буд, танҳо монд. 10Ӯ сари Худро бардошта, аз зан пурсид: «Эй зан, ҳамаи онҳо куҷо шуданд? Магар касе туро айбдор накард?» 11«Ҳеҷ кас, Хоҷа», – гуфт он зан. «Ман ҳам туро айбдор намекунам, – гуфт Исо. – Рав ва дигар гуноҳ накун»+.

Нури ҷаҳон

12Исо боз ба мардум гуфт: «Ман нури ҷаҳон ҳастам. Касе, ки аз паси Ман меравад, дар торикӣ намегардад, балки нури ҳаёт хоҳад дошт»+. 13Фарисиён ба Ӯ гуфтанд: «Ту аз номи Худат шаҳодат медиҳӣ, бинобар ин, шаҳодати Ту эътибор надорад»+. 14Исо ба онҳо ҷавоб дод: «Ҳатто агар Ман аз номи Худам шаҳодат диҳам, шаҳодати Ман эътибор дорад, зеро Ман медонам, ки аз куҷо омадаам ва ба куҷо меравам, вале шумо инро намедонед+. 15Шумо аз рӯйи меъёри инсонӣ ҳукм мекунед, аммо Ман ҳеҷ касро ҳукм намекунам+. 16Агар Ман ҳукм кунам ҳам, ҳукми Ман ҳақ аст, чунки Ман танҳо нестам: Падаре, ки Маро фиристодааст, бо Ман аст+. 17Дар шариати шумо ҳам навишта шудааст, ки шаҳодати ду шоҳид эътибор дорад. 18Ман аз номи Худам шаҳодат медиҳам ва Падаре, ки Маро фиристодааст, низ бар Ман шаҳодат медиҳад»+. 19Бинобар ин, онҳо пурсиданд: «Падари Ту куҷост?» «Шумо на Маро мешиносед ва на Падарамро, – ҷавоб дод Исо. – Агар шумо Маро мешинохтед, Падари Маро низ мешинохтед»+. 20Исо ин суханонро ҳангоме гуфта буд, ки дар назди хазинаи маъбади Худо таълим медод. Вале касе Ӯро дастгир накард, чунки вақту соати Ӯ ҳоло нарасида буд+.

Пешгӯйии марги Исо

21Исо боз ба онҳо гуфт: «Ман меравам ва шумо Маро ҷустуҷӯ мекунед, вале ба сабаби гуноҳатон хоҳед мурд. Инчунин, ба он ҷое, ки Ман меравам, шумо омада наметавонед»+. 22Роҳбарони яҳудӣ гуфтанд: «Ӯ „Ба он ҷое, ки Ман меравам, шумо омада наметавонед“ гуфта, чиро дар назар дошт? Оё Ӯ худкушӣ кардан мехоҳад?» 23Исо ба онҳо гуфт: «Шумо аз олами пойин ҳастед, вале Ман аз олами боло. Шумо аз ин ҷаҳон ҳастед, вале Ман аз ин ҷаҳон нестам+. 24Ман ба шумо гуфтам, ки „ба сабаби гуноҳҳоятон хоҳед мурд“. Зеро, агар имон наоваред, ки ин Ман ҳастам[*], шумо ҳатман дар гуноҳҳоятон мемиред!» 25«Ту кистӣ?» – пурсиданд онҳо аз Исо. Ӯ ҷавоб дод: «Ман ҳамонам, ки аз аввал ба шумо гуфта будам. 26Ман барои айбдор кардани шумо чизҳои зиёде гуфта метавонам, вале касе, ки Маро фиристодааст, ҳақ аст ва Ман он чиро, ки аз Ӯ шунидам, ба ҷаҳон эълон мекунам»+.

27Онҳо нафаҳмиданд, ки Вай ба онҳо дар бораи Падар мегуфт. 28Инак, Исо давом дода гуфт: «Вақте ки Писари Одамизодро дар салиб боло мебардоред, мефаҳмед, ки ин Ман ҳастам ва аз Худ ҳеҷ кореро намекунам, фақат он чизҳоеро мегӯям, ки Падар ба Ман таълим додааст+. 29Фиристандаи Ман бо Ман аст, Ӯ Маро танҳо нагузоштааст, зеро Ман ҳамеша кори табъи дили Ӯро мекунам»+.

30Бисёр касон аз рӯйи ин суханон ба Ӯ имон оварданд+.

Шогирди ҳақиқӣ

31Пас Исо ба онҳое, ки ба Ӯ бовар карданд, гуфт: «Агар шумо гуфтаҳои Маро риоя кунед, шогирдони ҳақиқии Ман мешавед 32ва ҳақиқатро мефаҳмед ва ин ҳақиқат шуморо озод мекунад»+. 33Онҳо гуфтанд: «Мо аз авлоди Иброҳим ҳастем ва ҳаргиз ғуломи касе набудем! Пас, „озод хоҳед шуд“ гуфта, чиро дар назар дорӣ?»+
34Исо ба онҳо ҷавоб дод: «Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, ҳар касе ки гуноҳ мекунад, ғуломи гуноҳ аст+. 35Ғулом аъзои доимии хонадон нест, аммо писар ҳамеша аъзои хонадон мемонад+. 36Агар Писар шуморо озод кунад, он вақт ҳақиқатан озод хоҳед шуд. 37Ман медонам, ки шумо аз авлоди Иброҳим ҳастед, бо вуҷуди он шумо барои куштани Ман тайёред, чунки суханони Маро қабул намекунед+. 38Ман ба шумо чизҳоеро мегӯям, ки дар назди Падарам дидаам, шумо бошед, он кореро мекунед, ки аз падари худ шунидаед».

39«Падари мо Иброҳим аст!» – ба Ӯ ҷавоб доданд онҳо. Исо ба онҳо гуфт: «Агар шумо ҳақиқатан аз авлоди Иброҳим мебудед, корҳои Иброҳимро ба ҷо меовардед+. 40Вале шумо Маро, ки ростиро аз Худо шунида, ба шумо гуфтам, куштан мехоҳед! Иброҳим чунин корро накардааст! 41Шумо корҳои падари худро ба ҷо меоваред!» «Мо-ку ҳаромзода нестем! – гуфта ба ғазаб омаданд онҳо, – мо як падар дорем, ки Ӯ Худо аст!»

42Исо ба онҳо ҷавоб дод: «Агар Худо падари шумо мебуд, шумо Маро дӯст медоштед, зеро Ман аз ҷониби Худо омадаам. Ман худсарона наомадаам, балки Ӯ Маро фиристодааст. 43Чаро шумо суханони Маро намефаҳмед? Чунки шумо тоқати шунидани онҳоро надоред! 44Падари шумо шайтон аст ва шумо хоҳишҳои падари худро иҷро кардан мехоҳед. Ӯ аз ибтидо одамкуш буд ва ҳеҷ гоҳ рост нагуфтааст, зеро дар ӯ ҳақиқат нест. Дурӯғ гуфтан ба ӯ хос аст, ӯ дурӯғ мегӯяд, чунки ӯ дурӯғгӯй ва падари ҳамаи дурӯғҳост+. 45Лекин, азбаски Ман рост мегӯям, шумо ба Ман имон намеоваред. 46Кадоме аз шумо метавонад Маро дар ягон гуноҳ айбдор кунад? Пас, агар Ман ба шумо ростиро гӯям, чаро ба Ман имон намеоред? 47Касе ки аз Худо бошад, ба каломи Худо гӯш медиҳад. Шумо аз он сабаб гӯш намедиҳед, ки аз Худо нестед».

Исо ва Иброҳим

48Мардум ба Ӯ гуфтанд: «Магар мо нагуфтем, ки Ту сомарӣ ҳастӣ ва ҷин дорӣ?»+
49Исо ҷавоб дод: «Ман ҷин надорам, балки Падари Худро ҳурмат мекунам, вале шумо Маро бадном мекунед+. 50Ман дар ҷустуҷӯи шуҳрат ҷалоли Худ нестам, Каси дигаре дар ҷустуҷӯи он аст ва Ӯ Ҳукмкунанда мебошад+. 51Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям: касе ки гуфтаҳои Маро иҷро мекунад, ҳаргиз нахоҳад мурд»+.

52Онҳо ба Вай гуфтанд: «Акнун мо аниқ фаҳмидем, ки Ту ҷин дорӣ. Аҷдоди мо Иброҳим мурд ва пайғамбарон ҳам мурданд. Вале Ту мегӯйӣ, ки касе суханони Туро иҷро кунад, ҳаргиз намемирад. 53Иброҳим мурд, магар Ту аз ӯ бузургтар ҳастӣ?! Пайғамбарон ҳам мурдаанд. Ту Худро кӣ ҳисоб мекунӣ?!» 54Исо ҷавоб дод: «Агар Ман Худро шуҳрату ҷалол медодам, шуҳрату ҷалоли Ман арзише намедошт. Аммо Маро Падарам шуҳрату ҷалол медиҳад, ки шумо Ӯро Худои худ мехонед!+
55Шумо ҳеҷ вақт Ӯро намешинохтед, вале Ман Ӯро мешиносам. Агар Ман мегуфтам, ки Ӯро намешиносам, монанди шумо дурӯғгӯй мешудам. Вале Ман Ӯро мешиносам ва гуфтаҳои Ӯро ба ҷо меорам+. 56Падари шумо Иброҳим шод буд, ки рӯзи омадани Маро мебинад. Вай ин рӯзро дид ва хурсанд шуд!»+

57«Ту ҳанӯз панҷоҳсола нашудаӣ ва наход Иброҳимро дида бошӣ?!» – гуфтанд одамон. 58Исо ҷавоб дод: «Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, ки ҳанӯз пеш аз таваллуд шудани Иброҳим Ман ҳастам». 59Он гоҳ онҳо барои сангсор кардани Ӯ санг гирифтанд, вале Исо Худро пинҳон карда, аз маъбади Худо баромада рафт+.

9

Шифо ёфтани кӯри модарзод

9^1Исо роҳ рафта, шахсеро дид, ки кӯри модарзод буд. 2Шогирдон аз Исо пурсиданд: «Устод, чаро ин кас кӯр таваллуд шудааст? Кӣ гуноҳ кард: худаш ё падару модараш?» 3Исо дар ҷавоб гуфт: «Ӯ на ба сабаби гуноҳи худаш ва на ба сабаби гуноҳи падару модараш кӯр таваллуд шудааст. Кӯрии вай барои он аст, ки корҳои Худо дар ҳаёти вай нишон дода шаванд. 4Ҳоло ки рӯз аст, мо бояд корҳои Фиристандаи Маро иҷро кунем. Вақте ки шаб мешавад, касе кор карда наметавонад+. 5То вақте ки Ман дар ҷаҳонам, Ман нури ҷаҳон ҳастам»+.

6Инро гуфта, ба замин туф карду онро бо хок омехта, гилро ба чашмони кӯр молид ва+
7ба ӯ гуфт: «Рафта, дар ҳавзи Шилуаҳ рӯятро бишӯй». (Маънои калимаи «Шилуаҳ» фиристода аст).

Ӯ рафта, рӯяшро шусту бо чашмони бино баргашт+. 8Ҳамсояҳои ӯ ва касони дигаре, ки ӯро дар вақти садақа пурсиданаш дида буданд, ба ҳамдигар мегуфтанд: «Оё ин ҳамон шахс нест, ки нишаста, гадоӣ мекард?» 9«Бале, ин ҳамон шахс аст», – мегуфтанд баъзеҳо. Дигарон мегуфтанд: «Не, ӯ фақат монанд аст». Он мард бошад, мегуфт, ки ман ҳамон одам ҳастам. 10«Ту чӣ тавр бино шудӣ?» – пурсиданд аз ӯ. 11Ӯ дар ҷавоб гуфт: «Марде бо номи Исо гиле сохта, ба чашмони ман молиду гуфт, ки ба Шилуаҳ рафта, рӯямро шӯям. Ман рафта, рӯямро шустаму бино шудам». 12«Ӯ дар куҷост?» – пурсиданд онҳо. «Намедонам», – ҷавоб дод ӯ.

Пурсуҷӯ оид ба шифо ёфтани марди кӯр

13Ҳамон мардеро, ки пештар кӯр буд, назди фарисиён бурданд. 14Рӯзе ки Исо гил сохта, чашмони ӯро шифо дод, рӯзи шанбе буд+. 15Фарисиён ҳам аз вай пурсиданд, ки чӣ тавр ӯ бино шуд. Ӯ ҷавоб дод: «Ӯ ба чашмонам гил молиду ман рӯямро шустам ва акнун мебинам». 16Баъзе фарисиён гуфтанд: «Одаме, ки ин корро кардааст, аз ҷониби Худо нест, чунки қоидаҳои рӯзи шанберо риоя намекунад». Лекин дигарон мегуфтанд: «Магар шахси гунаҳкор метавонад чунин муъҷизаҳоро нишон диҳад?» Ҳамин тавр дар миёни онҳо баҳсу мунозира ба вуҷуд омад+.

17Онҳо боз аз кӯр пурсиданд: «Ту дар бораи Вай чӣ гуфта метавонӣ? Охир Вай чашмони туро бино кард-ку». «Ӯ пайғамбар аст», – ҷавоб дод он мард+.

18Онҳо то даме ки падару модари он кӯрро даъват накарданд, боварӣ надоштанд, ки ин одам пештар кӯр буду баъд бино шуд. Баъд аз даъват кардан 19аз онҳо пурсиданд: «Ин писари шумост? Шумо мегӯед, ки ӯ кӯр таваллуд шуда буд. Пас чӣ тавр ӯ ҳоло дида метавонад?» 20Падару модари вай ҷавоб доданд: «Мо медонем, ки ин писари мост ва кӯр таваллуд шуда буд. 21Аммо намедонем, ки чӣ тавр ӯ ҳоло бино шудааст ва намедонем, ки чашмони ӯро кӣ шифо додааст. Аз худаш пурсед. Ӯ калонсол аст ва худаш дар бораи худ гуфта метавонад». 22Падару модари ӯ аз тарси роҳбарони яҳудӣ чунин ҷавоб доданд, зеро роҳбарони яҳудӣ чунин қарор карданд: ҳар кӣ Исоро Таъйиншудаи Худо гӯяд, аз ҷамоатхона пеш карда мешавад+. 23Барои ҳамин падару модари вай ҳам гуфтанд, ки «Ӯ ба воя расидааст, аз худаш пурсед».

24Инак, шахсеро, ки кӯр буд, бори дигар ҷеғ зада, ба ӯ гуфтанд: «Ба Худо қасам хӯр, ки ҳақиқатро мегӯйӣ! Мо медонем, ки он Шахс гунаҳкор аст». 25«Гунаҳкор аст ё не, ман намедонам, – ҷавоб дод ӯ. – Ҳаминашро медонам, ки ман кӯр будам ва акнун мебинам». 26Онҳо боз пурсиданд: «Ӯ бо ту чӣ кор кард? Чӣ тавр чашмони туро бино кард?» 27«Ман ба шумо гуфта будам, вале шумо гӯш накардед, – ҷавоб дод ӯ. – Чаро боз шунидан мехоҳед? Шояд шумо ҳам шогирди Ӯ шуданӣ ҳастед?» 28Онҳо ӯро дашном дода, гуфтанд: «Ту худат шогирди Ӯ ҳастӣ, вале мо шогирдони Мусо ҳастем. 29Мо медонем, ки Худо бо Мусо гап задааст, вале дар бораи ин одам ҳатто аз куҷо буданашро намедонем»+.

30Он мард дар ҷавоб гуфт: «Аҷиб аст, ки шумо аз куҷо будани Ӯро намедонед, ҳол он ки Ӯ чашмони маро бино кард. 31Мо медонем, ки Худо дуои гунаҳкоронро намешунавад, фақат онҳоеро мешунавад, ки худотарс ҳастанд ва хости Ӯро иҷро мекунанд. 32Аз қадим ҳеҷ кас нашунидааст, ки касе кӯри модарзодро бино карда бошад! 33Агар Ӯ аз ҷониби Худо намеомад, Ӯ ҳеҷ чиз карда наметавонист!» 34Онҳо ба ӯ ҷавоб доданд: «Ту пурра дар гуноҳ таваллуд шудаӣ ва боз моро таълим медиҳӣ?!» Инро гуфта, ӯро аз ҷамоатхона берун ронданд.

Кӯрии рӯҳонӣ

35Вақте Исо фаҳмид, ки он мардро берун ронданд, вайро ёфта пурсид: «Ту ба Писари Одамизод имон дорӣ?» 36Ӯ ҷавоб дод: «Хоҷа, ба ман бигӯ, ки Ӯ Кист, то ба Ӯ имон оварам». 37«Ту Ӯро дидаӣ, – гуфт Исо. – Ӯ ҳамон Касест, ки ҳоло бо ту гап мезанад»+. 38«Эй Хоҷа, имон дорам!» – ҷавоб дод ӯ ва ба Исо саҷда кард. 39Исо гуфт: «Ман ба ин ҷаҳон барои ҳукм кардан омадаам, то онҳое, ки кӯр ҳастанд, бино шаванд ва онҳое, ки бино ҳастанд, кӯр шаванд».

40Баъзе фарисиёне, ки назди Ӯ истода буданд, ин суханонро шунида ба Ӯ гуфтанд: «Чӣ, ба гумонат мо ҳам кӯр ҳастем?»+
41Исо ҷавоб дод: «Агар шумо кӯр мебудед, дар гуноҳ айбдор намешудед. Вале ҳоло худатон мегӯед, ки бино ҳастед, пас гуноҳатон дар гардани худатон мемонад»+.

10

Масал дар бораи чӯпони нек

10^1Исо гуфт: «Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям: ҳар кӣ ба оғили гӯсфандон на аз дар, балки аз ҷойи дигар гузашта дарояд, дузд ва роҳзан аст. 2Он ки аз дар медарояд, чӯпони гӯсфандон аст. 3Дарбон дарро барои ӯ мекушояд ва гӯсфандон садои ӯро мешунаванд. Ӯ гӯсфандони худро ном ба ном фарёд карда, берун мебарорад. 4Баъди берун баровардани ҳамаи гӯсфандонаш худ пеш-пеши онҳо равона мешаваду гӯсфандон аз паси ӯ мераванд, чунки овози ӯро мешиносанд. 5Гӯсфандон аз қафои каси бегона намераванд, балки аз ӯ мегурезанд, чунки овози каси бегонаро намешиносанд».

6Исо ба онҳо ин масалро нақл кард, аммо онҳо маънои гуфтаҳояшро нафаҳмиданд+.

7Инак, Исо боз ба онҳо гуфт: «Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, ки Ман барои гӯсфандон дар ҳастам. 8Ҳамаи онҳое, ки пеш аз Ман омада буданд, дузд ва роҳзан ҳастанд, лекин гӯсфандон онҳоро гӯш накарданд. 9Ман дар ҳастам. Ҳар касе ки ба воситаи Ман медарояд, наҷот меёбад. Ӯ ҳам медарояду ҳам мебарояд ва барои худ чарогоҳ пайдо мекунад. 10Дузд фақат барои дуздидан, куштан ва нобуд кардан меояд. Ман омадаам, ки гӯсфандонам ҳаёт дошта бошанд ва ҳаёташон фаровон бошад.

11Ман чӯпони нек ҳастам. Чӯпони нек ҷони худро барои гӯсфандон фидо мекунад+. 12Мардикор, ки чӯпон нест ва гӯсфандон аз они ӯ нестанд, ба рама наздик шудани гургро бинад, гӯсфандонро монда, мегурезад ва гург ба онҳо дарафтода, онҳоро пароканда мекунад+. 13Мардикор аз он сабаб мегурезад, ки парвои гӯсфандонро надорад. 14Ман чӯпони нек ҳастам. Ман гӯсфандони Худро мешиносам ва онҳо Маро мешиносанд, 15чунон ки Падар Маро мешиносад ва Ман Падарро мешиносам. Ман ҷони Худро барои гӯсфандон фидо мекунам+. 16Ман гӯсфандони дигаре ҳам дорам, ки аз ин оғил нестанд ва Ман бояд онҳоро низ биёрам. Онҳо ба овозам гӯш мекунанд ва он гоҳ як рама бо як чӯпон хоҳад шуд!+

17Падар барои он Маро дӯст медорад, ки Ман ҷони Худро фидо мекунам, то боз онро ба даст оварам+. 18Ҳеҷ кас ҷони Маро аз Ман намегирад, Ман онро бо ихтиёри Худ фидо мекунам. Ман қудрат дорам, ки онро фидо кунам ва қудрат дорам, ки онро боз ба даст орам. Ин фармонро Ман аз Падарам гирифтаам»+.

19Аз сабаби ин суханон дар байни мардум бори дигар ҷанҷол ба вуҷуд омад+. 20Бисёре аз онҳо мегуфтанд: «Ӯ ҷин дорад ва аз ақл бегона шудааст! Чаро ба суханони Ӯ гӯш медиҳед?»+
21«Ин суханони шахси ҷинзада нестанд, – норозӣ шуданд дигарон. – Магар ҷин чашмони кӯрро бино карда метавонад?»

Рад шудани Исо

22Зимистон фаро расид. Дар Уршалим иди Хотираи Покшавии маъбади Худо буд. 23Исо дар ҳавлии маъбади Худо, дар айвони Сулаймон мегашт+. 24Яҳудиён Ӯро миёнагир карда пурсиданд: «То кай моро дар дудилагӣ нигоҳ медорӣ? Ба мо рӯйирост бигӯ, ки Ту Масеҳ ҳастӣ ё не?»+
25Исо ба онҳо ҷавоб дод: «Ман ба шумо аллакай гуфта будам, вале шумо ба Ман бовар намекунед. Он корҳое, ки Ман аз номи Падари Худ иҷро мекунам, дар бораи Ман шаҳодат медиҳанд,+
26аммо шумо ба Ман имон намеоваред, зеро шумо аз ҷумлаи гӯсфандони Ман нестед. 27Гӯсфандони Ман овози Маро мешунаванд. Ман онҳоро мешиносам ва онҳо аз паси Ман меоянд. 28Ман ба онҳо ҳаёти абадӣ мебахшам ва онҳо ҳаргиз нобуд намешаванд ва касе наметавонад онҳоро аз дасти Ман бигирад+. 29Падари Ман, ки онҳоро ба Ман бахшидааст, аз ҳама бузургтар аст ва ҳеҷ кас онҳоро аз дасти Падари Ман кашида гирифта наметавонад. 30Ману Падарам як ҳастем»+.

31Яҳудиён боз барои сангсор кардани Ӯ санг бардоштанд+. 32Исо ба онҳо гуфт: «Ман ба шумо аз ҷониби Падар бисёр корҳои нек нишон додаам, пас барои кадоме аз онҳо шумо Маро сангсор кардан мехоҳед?» 33Онҳо ба Ӯ ҷавоб доданд: «Мо Туро на барои корҳои некат сангсор кардан мехоҳем, балки барои куфр гуфтанат, чунки Ту инсон ҳастиву Худро Худо мекунӣ!»+
34Исо ҷавоб дод: «Магар дар навиштаҷоте, ки шумо мехонед, навишта нашудааст: „Ман мегӯям, ки шумо худоён ҳастед“? 35Навиштаҷот бошад, ҳеҷ вақт бекор карда намешавад. Пас, агар Худо касонеро, ки ба онҳо суханонаш равона шудаанд, „худоён“ номида бошад, 36чӣ тавр шумо сухани гуфтаамро, ки „Ман Писари Худо ҳастам“ куфр мегӯед? Ҳол он ки Падар Маро интихоб карда, ба ҷаҳон фиристодааст!+
37Агар Ман корҳои Падарамро ба амал наоварам, ба Ман имон наоваред! 38Лекин, агар Ман онҳоро ба амал оварам, ҳарчанд ба Ман имон наоваред ҳам, ба корҳои Ман имон оваред, то бидонед ва бифаҳмед, ки Падар дар Ман аст ва Ман дар Падар ҳастам»+.

39Онҳо бори дигар хостанд Ӯро дастгир кунанд, вале Ӯ Худро аз дасти онҳо раҳо кард+.

40Исо боз ба он тарафи дарёи Урдун, ки Яҳё дар он ҷо пештар мардумро таъмид медод, рафта дар ҳамон ҷо монд+. 41Мардуми зиёде пеши Ӯ омаданд. Онҳо мегуфтанд, ки Яҳё ҳеҷ муъҷизае нишон надода буд, вале ҳамаи суханоне, ки Яҳё дар бораи ин Шахс гуфта буд, дурустанд+. 42Он гоҳ шумораи бисёри одамон дар он ҷо ба Исо имон оварданд+.

11

Марги Элъозор

11^1Марде, ки Элъозор ном дошт, бемор шуд. Ӯ аз деҳаи Байтанё буд, ки дар он Марям бо хоҳараш Марто зиндагӣ мекард+. 2Марям ҳамон зане буд, ки ба пойҳои Худованд Исо атриёт молида, онҳоро бо мӯйи сари худ хушк карда буд. Элъозори бемор бародари ӯ буд+. 3Хоҳарони Элъозор ба Исо чунин хабар фиристоданд: «Эй Хоҷа, он касе, ки Ту дӯст медорӣ, бемор аст».

4Исо ин хабарро шунида гуфт: «Ин беморӣ на барои марг, балки барои шуҳрату ҷалоли Худо ва барои он аст, ки Писари Худо ба воситаи он шуҳрату ҷалоли Худро нишон диҳад». 5Исо Мартову хоҳари ӯ ва Элъозорро дӯст медошт. 6Вале аз бемории Элъозор хабардор шуда бошад ҳам, боз ду рӯзи дигар дар ҷое, ки буд, монд.

7Баъд ба шогирдонаш гуфт: «Биёед, ба Яҳудия бармегардем». 8«Устод, – гуфтанд шогирдони Ӯ, – навакак мардум Туро сангсор кардан мехостанд ва Ту боз ба он ҷо рафтанӣ ҳастӣ?»+
9Исо ба онҳо ҷавоб дод: «Магар рӯз аз дувоздаҳ соат иборат нест? Касоне, ки рӯзона роҳ мераванд, пешпо намехӯранд, чунки рӯшноии ин ҷаҳонро мебинанд+. 10Аммо касоне, ки шабона роҳ мераванд, пешпо мехӯранд, чунки равшанӣ надоранд». 11Исо инро гуфта, давом дод: «Дӯсти мо Элъозор хобидааст, лекин Ман рафта, ӯро бедор мекунам»+. 12Шогирдон ба Ӯ гуфтанд: «Хоҷа, агар ӯ хоб рафта бошад, сиҳат мешавад».

13Исо марги Элъозорро дар назар дошт, аммо онҳо фикр мекарданд, ки Ӯ дар бораи хоби одӣ гап мезанад. 14Он гоҳ Исо ошкоро ба онҳо гуфт: «Элъозор мурдааст, 15вале Ман барои шумо хурсандам, ки дар он ҷо набудам, то ки имони шумо ба Ман қавитар гардад. Ҳоло бошад, биёед, назди ӯ меравем». 16Он гоҳ Тумо, ки ӯро боз Дугоник меномиданд, ба шогирдони дигар гуфт: «Биёед, мо ҳам меравем, то ҳамроҳи Ӯ бимирем!»+

Исо зинда мекунад ва ҳаёт мебахшад

17Вақте ки Исо ба он ҷо расида омад, Ӯ фаҳмид, ки Элъозор аллакай чор рӯз дар қабр аст. 18Деҳаи Байтанё аз Уршалим дур набуд, тақрибан дар масофаи се километр ҷойгир буд. 19Бинобар ин бисёре аз яҳудиён ба назди Марто ва Марям омаданд, то ки барои марги бародарашон ҳамдардиашонро изҳор намоянд. 20Марто чун хабари ба назди онҳо омада истодани Исоро шунид, ба пешвози Ӯ берун баромад, вале Марям дар хона монд.

21Марто ба Исо гуфт: «Хоҷа, агар Ту дар ин ҷо мебудӣ, бародарам намемурд! 22Аммо медонам, ки ҳоло ҳам ҳар чи аз Худо талаб кунӣ, ба Ту медиҳад». 23«Бародарат зинда мешавад», – гуфт ба ӯ Исо. 24«Медонам, ки дар рӯзи қиёмат, ҳангоми зинда шудани мурдагон вай ҳам зинда мешавад», – ҷавоб дод Марто+. 25Исо гуфт: «Ман Ҳамоне ҳастам, ки мурдагонро зинда мекунад ва ҳаёт мебахшад! Касе ки ба Ман имон дорад, бимирад ҳам, зинда мешавад+. 26Инчунин, ҳар касе ки дар Ман зиндагӣ мекунад ва ба Ман имон меоварад, ҳаргиз намемирад. Ту ба ин бовар мекунӣ?»+
27«Бале, Хоҷа, – ҷавоб дод Марто, – ман бовар мекунам, ки Ту Масеҳ ва Писари Худо ҳастӣ, ки бояд ба ҷаҳон ояд»+.

28Инро гуфта, Марто рафт ва хоҳари худ Марямро ҷеғ зада, фақат ба ӯ гуфт: «Устод омадааст ва туро даъват мекунад».

29Марям инро шунида, зуд аз ҷояш бархест ва ба назди Исо рафт. 30Исо ҳанӯз ба деҳа надаромада буд, балки дар ҳамон ҷое монд, ки Марто ба пешвозаш баромада буд.

31Дар хона ҳамроҳи Марям яҳудиёне буданд, ки ӯро дилбардорӣ мекарданд. Вақте онҳо диданд, ки Марям зуд аз ҷояш хеста аз хона баромад, гумон карданд, ки вай ба сари қабр рафта, гиря мекунад ва аз паси ӯ равона шуданд. 32Вақте Марям ба он ҷое, ки Исо буд, омада Ӯро дид, худро пеши пойҳояш партофта гуфт: «Хоҷа, агар Ту дар ин ҷо мебудӣ, бародарам намемурд».

33Вақте Исо Марям ва одамони ҳамроҳаш омадаро гирён дид, оҳи аламнок кашид ва дилаш пур аз хашму ғам шуда 34гуфт: «Шумо ӯро дар куҷо гузоштед?» Онҳо ҷавоб дода гуфтанд: «Рафтем, Хоҷа, нишон медиҳем». 35Аз чашмони Исо ашк ҷорӣ шуд+. 36Он гоҳ яҳудиён гуфтанд: «Бубинед, ки Ӯ чӣ қадар Элъозорро дӯст медошт!» 37Лекин баъзеи онҳо гуфтанд: «Ӯ, ки чашмони кӯрро бино карда буд, магар коре карда наметавонист, ки Элъозор ҳам намурад?»+

Исо Элъозорро зинда мекунад

38Исо бори дигар пур аз хашму ғам шуда, ба сари қабр омад. Ин як ғоре буд, ки дар даромадгоҳи он санг гузошта шуда буд+. 39«Сангро дур кунед!» – гуфт Исо. Марто, хоҳари шахси мурда ба Ӯ гуфт: «Хоҷа, охир аз мурдани ӯ аллакай чор рӯз гузаштааст ва бӯй гирифтааст». 40Исо ба ӯ гуфт: «Магар Ман ба ту нагуфта будам, ки агар имон оварӣ, шуҳрату ҷалоли Худоро мебинӣ?»

41Сангро дур карданд. Исо ба боло нигоҳ карда гуфт: «Эй Падар, шукри Туро мекунам, ки дуои Маро шунидӣ+. 42Ман медонистам, ки Ту ҳамеша дуои Маро мешунавӣ, вале инро ба хотири мардуме, ки дар ин ҷо истодаанд, гуфтам, то онҳо имон оваранд, ки Маро Ту фиристодаӣ!»+
43Инро гуфта, бо овози баланд хитоб кард: «Эй Элъозор, берун баро!»+
44Мурда, ки дасту пойҳояш бо кафану рӯяш бо рӯймол печонда шуда буд, аз қабр баромад. Исо ба онҳо гуфт: «Дасту пойҳои ӯро кушоед, то ки роҳ равад!»+

Нақшаи куштани Исо

45•Бисёре аз яҳудиёне, ки назди Марям омада буданд, муъҷизаи Исоро дида ба Ӯ имон оварданд+. 46Аммо баъзе аз онҳо ба пеши фарисиён рафта, дар бораи корҳои Исо хабар доданд.

47Он гоҳ коҳинони калон ва фарисиён маҷлиси шӯрои пиронро ҷамъ карда, гуфтанд: «Чӣ кор мекунем? Ин одам муъҷизаҳои зиёде нишон медиҳад. 48Агар мо иҷозат диҳем, ки Ӯ кори Худро давом диҳад, ҳама ба Ӯ имон меоваранд. Он вақт румиён омада, маъбади моро ва ҳам халқамонро нест мекунанд».

49Яке аз онҳо бо номи Қаёфо, ки дар он сол саркоҳин буд, гуфт: «Шумо ҳеҷ чизро намефаҳмед! 50Магар аён нест, ки агар ба ҷойи тамоми мардум як нафар бимирад, беҳтар аст, аз он ки тамоми халқ нобуд шавад»+.

51Қаёфо инро ба ихтиёри худ нагуфт, балки чун дар ҳамон сол саркоҳин буд, ӯ чунин пешгӯйӣ кард, ки Исо барои халқ мемирад+. 52Вале на танҳо барои халқи яҳудиён, инчунин барои муттаҳид гардондани тамоми фарзандони Худо, ки дар рӯйи замин парокандаанд, мемирад+. 53Аз ҳамон рӯз сар карда, онҳо роҳи чӣ тавр куштани Исоро фикр мекарданд+. 54Аз ин сабаб Исо дигар дар Яҳудия ошкоро намегашт. Вай аз он ҷо ба Эфроим ном шаҳре, ки дар наздикии биёбон ҷойгир шуда буд, рафта, бо шогирдонаш дар ҳамон ҷо монд.

55Иди Наҷоти яҳудиён наздик мешуд ва аз гӯшаву канори мамлакат мардуми зиёд ба Уршалим равона шуданд, то пеш аз сар шудани ид расму ойини покшавиро ба ҷо оваранд+. 56Онҳо дар ҷустуҷӯи Исо буданду дар маъбади Худо аз ҳамдигар мепурсиданд: «Чӣ фикр доред, Ӯ ба ид намеояд?» 57Зеро коҳинони калон ва фарисиён фармон бароварданд, ки агар касе дар куҷо будани Исоро донад, бояд ба онҳо хабар диҳад, то Ӯро дастгир кунанд+.

12

Ба сари Исо рехтани равғани атрафшони қиматбаҳо

12^1•Шаш рӯз пеш аз сар шудани иди Наҷот Исо ба Байтанё ба хонаи ҳамон Элъозоре, ки Исо ӯро зинда карда буд, омад+. 2Ба хотири Ӯ зиёфат барпо карданд. Марто хизмат мекард ва Элъозор бо ҳамроҳии Исо ва меҳмонони дигар дар сари дастархон нишаста буд+. 3Марям бошад, як шишаи равғани атрафшони ниҳоят қиматбаҳоро гирифта, ба пойҳои Исо молиду бо мӯйҳояш пойҳои Ӯро хушк кард. Хонаро бӯйи муаттар фаро гирифт+.

4Ҳамин вақт Яҳудои Исқарют, яке аз шогирдон, ки дар оянда ба Исо хиёнат мекунад, гуфт: 5«Чаро ин атриётро ба сесад динор нафурӯхтанду пулашро ба камбағалон тақсим накарданд?» 6Ӯ хазинадор буд ва барои манфиати худ аз он ҷо пул мегирифт. Бинобар ин ӯ на аз сабаби ғами камбағалонро хӯрдан, балки ба сабаби дузд буданаш он суханонро гуфт+. 7Вале Исо дар ҷавоб гуфт: «Марямро ором гузор! Вай ин атриётро барои рӯзи дафни Ман нигоҳ доштааст. 8Камбағалон ҳамеша бо шумо ҳастанд, вале Ман ҳамеша бо шумо нестам».

9Дар айни ҳол бисёре аз аҳолии Яҳудия дар Байтанё будани Исоро дониста, ба он ҷо рафтанд. Вале онҳо на фақат ба хотири Исо, балки барои дидани Элъозор ҳам, ки Исо ӯро зинда карда буд, ба он ҷо рафта буданд+. 10Он гоҳ коҳинони калон қарор доданд, ки Элъозорро ҳам бикушанд, 11зеро ба хотири ӯ мардуми зиёди Яҳудия аз онҳо рӯ гардонда, ба Исо имон меоварданд.

Исо бо тантана ба Уршалим ворид мешавад

12•Рӯзи дигар мардуми сершуморе, ки ба ид омада буданд, шуниданд, ки Исо ба Уршалим омада истодааст. 13Он гоҳ онҳо шохаҳои дарахти нахлро ҳамчун рамзи шодӣ ба даст гирифта, ба пешвози Ӯ баромаданд ва фарёд мекарданд:

«Шаъну шараф ба Худо!

Баракат ёбад касе, ки ба номи Худованд меояд!

Баракат ёбад Шоҳи Исроил!»

14Исо хареро ёфта, ба он савор шуд, зеро дар навиштаҷот чунин гуфта шудааст:

15«Натарсед, эй сокинони шаҳри Уршалим!

Ана, Шоҳи шумо савораи харе омада истодааст».+

16Шогирдони Ӯ инро он вақт нафаҳмиданд, вале ҳангоме ки Исо ба тамоми шуҳрату ҷалоли Худо соҳиб шуд, онҳо ба ёд оварданд, ки дар навиштаҷот ҳамаи ин дар борааш навишта шуда буд ва бо Ӯ ҳамин тавр ҳам рӯй дод+.

17Мардуме, ки дар пешашон Исо Элъозори мурдаро аз қабр ҷеғ зада, зинда карда буд, паҳн кардани ин хабарро давом медоданд. 18Аз сабаби шунидани ин муъҷиза тӯдаи зиёди одамон ба пешвози Ӯ баромаданд. 19Аммо фарисиён ба якдигар гуфтанд: «Медонед, аз дастамон ҳеҷ коре намеояд! Ана бинед, тамоми ҷаҳон аз пайи Ӯ меравад!»+

Исо маргашро пешгӯйӣ мекунад

20Дар байни онҳое, ки барои саҷда ба ид омада буданд, ғайрияҳудиён ҳам буданд. 21Онҳо ба назди Филиппус, ки аз аҳли Байтсайдои Ҷалил буд, омада гуфтанд: «Хоҷа, мо мехоҳем, ки Исоро бинем»+. 22Филиппус рафта, инро ба Андриёс хабар дод ва баъд ҳардуяшон рафта, ба Исо гуфтанд. 23Исо ҷавоб дод: «Вақту соати он расидааст, ки тамоми шуҳрату ҷалоли Писари Одамизод ошкор гардад!+
24Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям: то донаи гандум ба замин афтида намирад, вай як донаи танҳо мемонад, аммо агар бимирад – ҳосили зиёд меоварад+. 25Касе ки ҳаёташро азиз дорад, онро аз даст медиҳад, вале касе ки дар ин дунё аз ҳаёти худ нафрат кунад, онро барои ҳаёти абадӣ нигоҳ медорад+. 26Ҳар кӣ ба Ман хизмат мекунад, бояд аз пасам ояд ва ҳар ҷое, ки Ман ҳастам, хизматгорам низ ҳамон ҷо мешавад. Касеро, ки ба Ман хизмат мекунад, Падарам сарфароз менамояд.

27Ҷонам ҳоло дар азоб аст ва чӣ гӯям? Бигӯям, ки „Падар, Маро аз ин соат халос кун!“, вале Ман маҳз барои ҳамин соат омадаам!+
28Эй Падар, номи Худро шуҳрат деҳ!»

Он гоҳ аз осмон садое шунида шуд: «Аллакай шуҳрат додам ва боз ҳам шуҳрати бештар медиҳам!»+

29Тӯдаи мардум, ки дар он ҷо истода буданд, ин овозро шунида, баъзеашон гуфтанд, ки ин садои раъду барқ буд, дигарон гуфтанд, ки фариштае ба Ӯ сухан гуфт+. 30Исо дар ҷавоби онҳо гуфт: «Ин садо на ба хотири Ман, балки ба хотири шумо буд!+
31Акнун вақти ҳукм шудани ин ҷаҳон аст, ҳоло ҳукмрони ин ҷаҳон берун ронда мешавад!+
32Вақте ки Ман аз замин боло бардошта мешавам, ҳамаро ба сӯи Худ мекашам!»+
33Бо ин суханон Ӯ ишора мекард, ки чӣ тарз ҷон медиҳад+.

34Мардум ҷавоб доданд: «Мо аз навиштаҷот медонем, ки Масеҳ то абад зинда мемонад. Пас, чӣ тавр мегӯйӣ, ки Писари Одамизод бояд боло бардошта шавад? Охир, Писари Одамизод кист?» 35Исо ба онҳо гуфт: «Боз муддати кӯтоҳе нур бо шумо мемонад. Ҳанӯз ки нур доред, роҳ равед, то ки торикӣ шуморо фаро нагирад, зеро ҳар кӣ дар торикӣ роҳ меравад, намедонад, ки куҷо меравад+. 36Пас, ҳанӯз ки нур бо шумост, ба он имон оваред, то ки писарони нур шавед!» Исо инро гуфта, он ҷойро монда рафт ва аз назари онҳо ғоиб шуд+.

Беимонии одамон

37Бо вуҷуди он ки Исо дар ҳузури онҳо мӯъҷизоти бисёр нишон дод, онҳо ба Ӯ имон наоварданд. 38Ишаъё пайғамбар гуфта буд:

«Эй Худованд, кист, ки ба паёми мо бовар кардааст?

Қудрати Худо ба кӣ ошкор гардидааст?»

Ин пешгӯйӣ ҳамин тавр иҷро шуд+.

39Инчунин онҳо боз аз он сабаб имон оварда натавонистанд, ки Ишаъё пайғамбар чунин ҳам гуфта буд:

40«Худо чашмони онҳоро нобино
Ва ақли онҳоро тира кардааст,
То ки онҳо бо чашмони худ набинанд
Ва бо ақли худ дарк накунанд,
Вагарна ба Ман рӯ меоварданд,
То Ман онҳоро шифо диҳам».+

41Ишаъё барои он чунин гуфта буд, ки шуҳрату ҷалоли Исоро дид ва дар бораи Ӯ сухан гуфт.

42Ба ҳар ҳол, бисёри одамон, ҳатто аз байни мансабдорон низ ба Исо имон оварданд, вале аз тарси фарисиён ошкоро ба ин иқрор намешуданд, ки мабодо онҳоро аз ҷамоатхонаҳо пеш накунанд+. 43Зеро онҳо назар ба таърифе, ки аз ҷониби Худо аст, таърифи инсониро зиёдтар дӯст доштанд+.

44Исо бо овози баланд хитоб кард: «Ҳар кӣ ба Ман имон оварад, на ба Ман, балки ба Касе, ки Маро фиристодааст, имон меоварад+. 45Ҳар кӣ Маро мебинад, он Касеро мебинад, ки Маро фиристодааст+. 46Ман ҳамчун нур ба ҷаҳон омадаам, то ҳар кӣ ба Ман имон оварад, дар торикӣ намонад+. 47Ман ҳеҷ касеро, ки суханони Маро мешунаваду иҷро намекунад, ҳукм нахоҳам кард, чунки Ман на барои ҳукм кардани ҷаҳон, балки барои наҷот додани он омадаам+. 48Касе, ки Маро инкор мекунад ва суханони Маро қабул намекунад, вай аллакай ҳукмкунанда дорад. Дар рӯзи қиёмат он суханон, ки Ман гуфтам, ӯро ҳукм мекунанд, 49чунки Ман аз Худ сухан нагуфтаам, балки Падаре, ки Маро фиристодааст, чӣ гуфтану чӣ гуна сухан гуфтанамро фармон додааст. 50Ва Ман медонам, ки фармони Ӯ ҳаёти абадӣ мебахшад. Бинобар ин Ман танҳо он чиро мегӯям, ки Падар ба Ман гуфтааст».

13

Исо пойҳои шогирдонро мешӯяд

13^1Як рӯз пеш аз иди Наҷот Исо дид, ки вақту соати аз ин дунё гузаштан ва ба пеши Падараш рафтани Ӯ расидааст. Ӯ дар ин дунё одамони Худро дӯст медошт ва муҳаббаташ нисбат ба онҳо то охир пойдор буд+.

2-3Шайтон аллакай ба дили Яҳудои писари Шимъуни Исқарют фикри дар ҳаққи Исо хиёнат карданро ҷо карда буд. Исо медонист, ки Падар ҳама чизро ба дасти Ӯ супоридааст ва Ӯ аз ҷониби Худо омада, ба пеши Худо бармегардад. Аз ин рӯ, ҳангоми хӯроки шом++
4Ӯ аз сари дастархон бархеста, ҷомаашро кашиду миёни Худро бо дастпок баст. 5Пас, ба тағорае об рехта, ба шустан ва бо сачоқи дар миён бастааш хушк кардани пойҳои шогирдон шурӯъ кард+.

6Ӯ ба назди Шимъуни Петрус омад ва Шимъуни Петрус гуфт: «Хоҷа, магар Ту пойҳои маро шустанӣ ҳастӣ?!» 7Исо ҷавоб дод: «Ҳоло ту кори карда истодаамро намефаҳмӣ, баъдтар мефаҳмӣ». 8Он гоҳ Петрус ба Ӯ гуфт: «Ҳаргиз пойҳои маро намешӯйӣ». Исо ҷавоб дод: «Агар нашӯям, ту бо Ман ҳеҷ муносибате нахоҳӣ дошт!»+
9Шимъуни Петрус дар ҷавоб гуфт: «Хоҷа, пас на фақат пойҳоямро, балки дастону сарамро низ бишӯй!» 10«Барои касе, ки баданашро шустааст, танҳо пойҳояшро шустан лозим аст, чунки ӯ комилан пок аст, – гуфт Исо. – Шумо ҳам пок ҳастед, вале на ҳама»+. 11Зеро Ӯ медонист, ки дар ҳаққаш кӣ хиёнат мекунад ва барои ҳамин гуфт, ки на ҳама пок ҳастанд+.

12Баъд аз он ки пойҳои онҳоро шуст, либосашро пӯшиду боз ба сари дастархон нишаста гуфт: «Оё медонед, ки Ман бароятон чӣ кор кардам? 13Шумо Маро Устод ва Хоҷа меномед ва ин дуруст аст, чунки Ман ҳамонам+. 14Пас, агар Ман, ки Хоҷа ва Устоди шумо ҳастам, пойҳои шуморо шуста бошам, шумо низ бояд пойҳои якдигарро бишӯед+. 15Ман ба шумо намунаи ибрат шудам, ки шумо айнан ба мисле ки Ман нисбат ба шумо рафтор кардам, рафтор кунед+. 16Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, ки хизматгор аз хоҷаи худ ва шахси фиристодашуда аз фиристандаи худ бузургтар нест+. 17Акнун ки шумо ин чизҳоро медонед, хушбахт мешавед, агар онҳоро ба амал оваред+.

18•Ман на дар бораи ҳамаи шумо мегӯям. Ман касони интихобкардаамро медонам. Вале бигзор суханони навиштаҷот ба амал оянд: „Касе ки нони Маро мехӯрд, бар зидди Ман бархостааст“.+
19Инро ҳоло пеш аз рӯй доданаш ба шумо мегӯям, то ки ҳангоми ба амал омадани ин ҳодиса имон оваред, ки ин Ман ҳастам.[*]+
20Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, ҳар кӣ фиристодаи Маро қабул кунад, Маро қабул мекунад ва ҳар кӣ Маро қабул кунад, Фиристандаи Маро қабул мекунад»+.

Пешгӯйии Исо дар бораи хиёнат дар ҳаққи Ӯ

21Чун Исо ин суханонро гуфт, рӯҳан ба изтироб омада эълон кард: «Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, яке аз шумо ба Ман хиёнат мекунад»+.

22Шогирдон ба якдигар нигоҳ карда, дар ҳайрат монданд, ки Ӯ инро дар бораи кӣ гуфта бошад. 23Яке аз шогирдон, ки Исо ӯро дӯст медошт, дар паҳлуи Ӯ такя карда нишаста буд+. 24Шимъуни Петрус ба ӯ ишора кард, то аз Исо бипурсад, ки Ӯ инро дар бораи кӣ гуфт. 25Он шогирд ба Исо наздиктар шуда пурсид: «Хоҷа, ин кист?» 26Исо ҷавоб дод: «Луқмаи нонро дар коса тар карда ба касе диҳам, ҳамон аст». Баъд луқмаи нонро тар карда, ба Яҳудои писари Шимъуни Исқарют дод. 27Ҳамин ки Яҳудо луқмаи нонро гирифт, шайтон ба вуҷуди ӯ дохил шуд. Исо ба ӯ гуфт: «Он ниятеро, ки дар дил дорӣ, зудтар иҷро бикун».

28Ҳеҷ касе аз онҳое, ки дар сари дастархон буданд, нафаҳмиданд, ки барои чӣ Исо ба ӯ ин суханро гуфт. 29Азбаски хазинаи пул дар дасти Яҳудо буд, баъзеҳо гумон карданд, ки Исо ба ӯ фармуд, то ҳар чи барои ид лозим аст, барояшон бихарад ё ки ба бенавоён чизе бидиҳад+.

30Яҳудо нонро гирифта, ҳамон замон берун баромад. Шаб буд.

Фармони нав

31Вақте ки ӯ берун баромад, Исо гуфт: «Акнун Писари Одамизод шуҳрату ҷалол ёфт ва Худо низ ба воситаи Ӯ шуҳрату ҷалол ёфт+. 32Азбаски Худо дар Ӯ шуҳрату ҷалол ёфт, пас Худо низ Ӯро ҳамроҳи Худ шуҳрату ҷалол медиҳад ва инро ба зудӣ мекунад+. 33Эй фарзандонам, муддати кам мондааст, ки Ман ҳамроҳи шумо мемонам. Шумо Маро ҷустуҷӯ хоҳед кард, вале, чӣ тавре ки ба роҳбарони яҳудӣ гуфта будам, акнун ба шумо низ мегӯям, ба он ҷое, ки Ман меравам, шумо омада наметавонед+. 34Ман ба шумо фармони нав медиҳам, ки якдигарро дӯст доред. Ҳамон тавре ки Ман шуморо дӯст доштам, шумо низ якдигарро дӯст доред+. 35Агар нисбат ба якдигар муҳаббат дошта бошед, ҳама хоҳанд фаҳмид, ки шумо шогирдони Ман ҳастед».

Исо инкори Петрусро пешгӯйӣ мекунад

36•Шимъуни Петрус аз Ӯ пурсид: «Хоҷа, Ту ба куҷо меравӣ?» «Ба ҷое, ки Ман меравам, ту ҳоло аз паси Ман омада наметавонӣ, – ҷавоб дод Исо, – аммо баъдтар хоҳӣ омад». 37Петрус ба Ӯ гуфт: «Хоҷа! Чаро ман ҳоло аз паси Ту рафта наметавонам? Ман тайёрам ҷони худро барои Ту фидо кунам!»+
38Исо ҷавоб дод: «Ҷонатро фидои Ман мекунӣ?! Ба ту сухани ҳақ ва ростро мегӯям, пеш аз он, ки хурӯс ҷеғ занад, ту се бор Маро инкор хоҳӣ кард!»+

14

Исо ягона роҳ ба сӯйи Худост

14^1Исо суханашро давом дода гуфт: «Бигзор дилҳоятонро ғаму ғусса фаро нагирад! Ба Худо имон оваред ва ба Ман низ имон оваред!+
2Дар хонаи Падари Ман ҳуҷраҳо бисёранд. Агар чунин намебуд, магар Ман ба шумо мегуфтам, ки рафта, барои шумо ҷой тайёр мекунам? 3Вақте ки Ман меравам ва барои шумо ҷой тайёр мекунам, баргашта, шуморо пеши Худ мебарам, то дар ҷое, ки Ман ҳастам, шумо ҳам бошед+. 4Шумо роҳро ба он ҷое, ки Ман меравам, медонед».

5Он гоҳ Тумо ба Ӯ гуфт: «Хоҷа, мо намедонем, ки Ту ба куҷо меравӣ. Пас роҳро аз куҷо дониста метавонем?»+
6Исо ба ӯ гуфт: «Ман роҳ, ҳақиқат ва ҳаёт ҳастам. Ҳеҷ кас пеши Падар намеояд, магар ин ки фақат ба воситаи Ман+. 7Модоме ки шумо Маро мешиносед, Падарамро ҳам мешиносед. Аз имрӯз эътиборан шумо Ӯро мешиносед ва Ӯро дидаед!»

8«Хоҷа! – гуфт ба Ӯ Филиппус, – Падарро ба мо нишон деҳ ва ин бароямон кифоя аст»+. 9Исо дар ҷавоб гуфт: «Ман ин қадар ҳамроҳи шумо будам ва ту, Филиппус, Маро то ҳол намешиносӣ? Ҳар кӣ Маро дида бошад, Падарро дидааст. Пас чӣ гуна ту „Падарро ба мо нишон деҳ“ мегӯйӣ+? 10Магар бовар намекунӣ, ки Ман дар Падар ҳастам ва Падар дар Ман аст? Суханонеро, ки Ман ба шумо мегӯям, аз Худам намегӯям. Падарам, ки дар Ман аст, корҳои Худро иҷро мекунад+. 11Ба Ман бовар кунед, ки Ман дар Падар ҳастам ва Падар дар Ман аст. Вагарна ба хотири он корҳое, ки мекунам, бовар кунед+. 12Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, ҳар шахсе, ки ба Ман имон оварад, корҳоеро, ки Ман мекунам, ӯ ҳам мекунад. Он шахс, инчунин, корҳои аз он бузургтареро мекунад, чунки Ман ба назди Падарам меравам+. 13Инчунин, ҳар чиро, ки аз номи Ман талаб кунед, Ман иҷро мекунам, то ки шуҳрату ҷалоли Падар дар Писар намоён гардад. 14Агар ба номам чизеро аз Ман талаб кунед, Ман онро иҷро хоҳам кард+.

Ваъда дар бораи Рӯҳулқудс

15Агар шумо Маро дӯст доред, фармонҳои Маро иҷро мекунед+. 16Он гоҳ Ман аз Падарам хоҳиш мекунам ва Ӯ ба шумо Пуштибони дигареро медиҳад, ки то абад бо шумо мемонад+. 17Ин Рӯҳи ростӣ аст, ки ҷаҳон Ӯро қабул карда наметавонад, чунки Ӯро на мебинаду на мешиносад. Вале шумо Ӯро мешиносед, чун Вай ҳамроҳи шумо аст ва дар вуҷуди шумо мешавад+.

18Ман шуморо бепарастор намегузорам: ба назди шумо бармегардам. 19Ба наздикӣ ҷаҳон Маро дигар намебинад, вале шумо Маро хоҳед дид. Азбаски Ман зиндаам, шумо ҳам зинда хоҳед буд+. 20Дар он рӯз хоҳед донист, ки Ман дар Падарам ҳастам ва шумо дар Ман ҳастед ва Ман дар шумо.

21Ҳар кӣ бо фармонҳои Ман розӣ шаваду онҳоро иҷро кунад, вай касест, ки Маро дӯст медорад ва ҳар кӣ Маро дӯст дорад, ӯро Падари Ман ҳам дӯст медорад. Ман низ ӯро дӯст медорам ва Худро ба ӯ ошкор мекунам»+. 22Яҳудои дигар, на он Яҳудои Исқарют гуфт: «Хоҷа, ин чӣ тавр мешавад, ки Ту Худро ба мо зоҳир мекунӣ, аммо на ба ҷаҳон?»+
23Исо дар ҷавоби ӯ гуфт: «Ҳар кӣ Маро дӯст дорад, каломи Маро риоя мекунад. Он гоҳ Падари Ман ҳам ӯро дӯст медорад. Мо пеши ӯ меоем ва ҳамроҳи ӯ зиндагӣ мекунем+. 24Касе ки Маро дӯст намедорад, суханони Маро иҷро намекунад. Он сухане, ки шумо мешунавед, аз Ман нест, балки сухани Падар аст, ки Маро фиристодааст.

25Ман ин суханонро ба шумо ҳанӯз ки бо шумо ҳастам, мегӯям. 26Вале Пуштибон, Рӯҳулқудс, ки Ӯро Падар аз номи Ман ба шумо мефиристад, ҳама чизро ба шумо ёд медиҳад ва ҳар сухани Маро ба шумо хотиррасон мекунад+.

27Ман оромиро бо шумо мемонам, оромии Худамро ба шумо медиҳам. Ман онро ба шумо на ба он тавре медиҳам, ки ҷаҳон медиҳад. Ғаму ғуссаро аз дилҳоятон дур кунеду ҳаросон нашавед!+
28Шумо аллакай суханони гуфтаи Маро шунида будед, ки Ман меравам ва ба назди шумо бармегардам. Агар Маро дӯст медоштед, хурсанд мешудед, ки Ман ба пеши Падар меравам, зеро Падар аз Ман бузургтар аст+. 29Ана Ман инро пеш аз ба амал омаданаш ба шумо гуфтам, то вақте ки ин ҳодиса ба амал меояд, имон оваред!+
30Ман дигар вақти дароз бо шумо гап намезанам, чунки ҳукмрони ин ҷаҳон, яъне шайтон омада истодааст. Вай бар Ман ҳеҷ қудрате надорад,+
31вале Ман аз рӯйи фармони Падар, ки ба Ман додааст, ин корро мекунам, то ҷаҳон бидонад, ки Ман Падарро дӯст медорам. Бархезед, биёед, аз ин ҷо меравем!»

15

Токи ҳақиқӣ ва шохаҳои он

15^1Исо суханашро давом дода гуфт: «Ман токи ҳақиқӣ ҳастам ва Падари Ман токпарвар аст. 2Ҳар шохаеро, ки дар Ман ҳосил намедиҳад, Ӯ бурида мепартояд ва ҳар шохаи ҳосилдиҳандаро хомток мекунад, то меваи бештаре ба бор оварад+. 3Шумо аллакай ба воситаи суханоне, ки Ман ба шумо гуфтаам, пок шудаед+. 4Дар Ман бимонед, чунон ки Ман дар шумо ҳастам. Ҳамон тавр ки шоха агар дар ток набошад, аз худ ҳосил ба бор оварда наметавонад, ҳамчунин шумо низ, агар дар Ман намонед, аз худ самар оварда наметавонед+. 5Ман ток ҳастам ва шумо шохаҳо ҳастед. Танҳо онҳое, ки дар Ман ҳастанд ва Ман дар онҳо ҳастам, ҳосили фаровон ба бор меоваранд, чунки бе Ман шумо ҳеҷ коре карда наметавонед+. 6Ҳар кӣ дар Ман намонад, мисли шоха партофта шуда, баъд хушк мешавад. Чунин шохаҳоро ҷамъ карда, ба оташ мепартоянду месӯзонанд+. 7Агар шумо дар Ман бимонед ва суханони Ман дар шумо бимонанд, ҳар чизеро, ки талаб кунед, бароятон иҷро мешавад!+
8Падари Ман бо он шуҳрату ҷалол меёбад, ки шумо самари зиёд меоваред ва бо ин нишон медиҳед, ки шогирдони Ман ҳастед.

9Чӣ тавре ки Падар Маро дӯст медорад, ҳамон тавр Ман ҳам шуморо дӯст медорам. Дар муҳаббати Ман зиндагӣ кунед!+
10Ман фармонҳои Падарамро иҷро кардам ва дар муҳаббаташ зиндагӣ мекунам. Ҳамон тавр шумо низ агар фармонҳои Маро иҷро кунед, дар муҳаббати Ман зиндагӣ мекунед. 11Ман инро ба шумо барои он гуфтам, ки шодии Ман дар шумо бошад ва шодиатон комил гардад+. 12Фармони Ман ин аст: чунон ки Ман шуморо дӯст медорам, ҳамон тавр шумо якдигарро дӯст доред+. 13Вақте ки касе ҷонашро барои дӯстонаш фидо мекунад, аз ин муҳаббати бузургтаре нест+. 14Агар фармонҳои Маро иҷро кунед, шумо дӯстони Ман ҳастед+. 15Ман дигар шуморо хизматгор наменомам, зеро хизматгор намедонад, ки хоҷаи ӯ ба чӣ кор машғул аст. Лекин Ман шуморо дӯстони Худ мехонам, чунки ҳама чизи аз Падар шунидаамро ба шумо гуфтаам+. 16Шумо Маро интихоб накардаед, балки Ман шуморо интихоб карда, таъин намудаам, ки рафта мевае биёред, ки то абад мемонад. Он гоҳ ҳар чи ба номи Ман аз Падар талаб кунед, Ӯ ба шумо медиҳад+. 17Пас, фармони Ман барои шумо ин аст, ки ҳамдигарро дӯст доред+.

Нафрати ҷаҳон

18Агар ҷаҳон аз шумо нафрат кунад, донед, ки пеш аз шумо аз Ман нафрат дошта буд+. 19Агар шумо аз ин ҷаҳон мебудед, ҷаҳон шуморо ҳамчун аз они худ дӯст медошт. Вале аз сабаби он ки Ман шуморо аз ин ҷаҳон интихоб карда гирифтам ва шумо аз ин ҷаҳон нестед, ин ҷаҳон аз шумо нафрат дорад+. 20Дар хотир доред, ки Ман ба шумо чӣ гуфта будам: „Хизматгор аз хоҷаи худ бузургтар нест“. Пас, агар Маро ғаму озор дода бошанд, шуморо низ ғаму озор медиҳанд. Агар суханони Маро иҷро карда бошанд, суханони шуморо низ иҷро мекунанд+. 21Аммо мардум ҳамаи инро бо шумо ба хотири Ман мекунанд, чунки Фиристандаи Маро намешиносанд. 22Агар Ман ба ҷаҳон намеомадам ва ба онҳо сухане намегуфтам, онҳо гуноҳе намедоштанд, вале акнун барои сафед кардани гуноҳи худ баҳона надоранд+. 23Касе, ки аз Ман нафрат мекунад, аз Падари Ман низ нафрат дорад+. 24Агар Ман дар байни онҳо он корҳоеро, ки касе накардааст, намекардам, онҳо гуноҳ намедоштанд. Вале акнун онҳо он корҳоро диданд ва бо вуҷуди ин аз Ман ва ҳам аз Падарам нафрат доранд+. 25Ин барои иҷро шудани гуфтаҳои навиштаҷоти онҳо ба амал меояд, ки гуфта шудааст: „Бесабаб аз ман нафрат доштанд“.

26Вале Ман ба шумо Пуштибон, яъне Рӯҳи ростиро мефиристам. Ӯ аз ҷониби Падар меояд ва дар бораи Ман шаҳодат медиҳад+. 27Инчунин, шумо ҳам шаҳодат медиҳед, зеро шумо аз рӯзҳои аввал бо Ман будед»+.

16

16^1Исо давом дод: «Ман инро ба шумо барои он гуфтам, ки ба шубҳа афтода, гумроҳ нашавед. 2Шуморо аз ҷамоатхонаҳо пеш мекунанд. Ҳатто чунон замоне фаро мерасад, ки кушандагони шумо фикр мекунанд, ки бо ин корашон ба Худо хизмат мекунанд+. 3Онҳо аз сабаби он чунин рафтор мекунанд, ки на Падар ва на Маро мешиносанд+. 4Аммо Ман ин чизҳоро ба шумо барои он гуфтам, ки ҳангоми расидани ин вақт шумо ба хотир оред, ки Ман дар бораи онҳо ба шумо гуфта будам.

Кори Рӯҳулқудс

Аз аввал дар бораи ин чизҳо ба шумо нагуфтам, чунки ҳамроҳи шумо будам+. 5Акнун пеши он Касе меравам, ки Маро фиристодааст. Вале ҳеҷ касе аз шумо ба Ман савол намедиҳад, ки „Ту ба куҷо меравӣ?“,+
6чунки суханони Ман дилҳои шуморо пур аз ғам карданд. 7Аммо Ман ба шумо рост мегӯям: рафтани Ман барои фоидаи шумост. Зеро, агар Ман наравам, Пуштибон пеши шумо намеояд ва агар биравам, Ӯро ба назди шумо мефиристам+. 8Вақте ки Ӯ меояд, фикрронии нодурусти ин ҷаҳонро дар бораи гуноҳ, росткорӣ ва ҳукмкунӣ фош мекунад: 9гуноҳ дар ин аст, ки онҳо ба Ман имон намеоваранд,+
10росткорӣ дар ин аст, ки Ман ба пеши Падарам меравам ва шумо дигар Маро намебинед, 11ҳукмкунӣ аз он иборат аст, ки ҳукмрони ин ҷаҳон аллакай ҳукм шудааст+.

12Ман боз бисёр чизи ба шумо гуфтанӣ дорам, аммо алҳол шумо тоқати шунидани онро надоред. 13Вақте ки Рӯҳи ростӣ меояд, Ӯ шуморо сӯи тамоми ростӣ роҳнамоӣ мекунад, зеро Ӯ аз Худ чизе намегӯяд, балки он чиро, ки мешунавад, ба шумо мегӯяд. Ӯ ба шумо дар бораи ҳодисаҳои оянда хабар медиҳад+. 14Ӯ Маро шуҳрату ҷалол медиҳад, зеро Ӯ гуфтаҳои Маро гирифта, ба шумо нақл мекунад. 15Ҳар чи Падар дорад, аз они Ман аст. Аз ин сабаб Ман гуфтам, ки Ӯ гуфтаҳои Маро гирифта, ба шумо нақл мекунад+.

Ғаму ғусса ба шодӣ табдил меёбад

16Баъд аз андаке шумо Маро дигар намебинед, вале баъд аз андаки дигар Маро боз хоҳед дид»+. 17Он гоҳ баъзе аз шогирдон ба ҳамдигар гуфтанд: «Ӯ „баъд аз андаке шумо Маро дигар намебинед, вале баъд аз андаки дигар Маро боз хоҳед дид“ ва „чунки Ман ба пеши Падар меравам“ гуфта, чиро дар назар дорад? 18Ӯ „андаке“ гуфта чиро дар назар дорад? Мо намефаҳмем, ки Ӯ дар бораи чӣ гуфта истодааст».

19Исо фаҳмид, ки онҳо ба Ӯ савол доданӣ ҳастанд, бинобар ин гуфт: «Шумо аз якдигар мепурсед, ки „баъд аз андаке шумо Маро дигар намебинед, вале баъд аз андаки дигар Маро боз хоҳед дид“ гуфта, чиро дар назар доштам? 20Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, ки шумо гиря карда, андӯҳгин мешавед, вале ҷаҳон шодӣ мекунад. Шумо ғамгин мешавед, аммо ғами шумо ба шодӣ мубаддал мегардад+. 21Ҳангоми таваллуди кӯдак зан ғамгин мешавад, чун соати азоби вай расидааст, вале вақте ки кӯдакро таваллуд мекунад, дарду азобро фаромӯш карда, шодӣ мекунад, ки инсоне ба дунё омадааст. 22Инак, шумо ҳам ҳоло ғамгин ҳастед, аммо Ман шуморо боз мебинам ва дилҳои шумо шод мегарданд ва он шодиро ҳеҷ кас аз шумо гирифта наметавонад+.

23Он рӯз шумо аз Ман чизе намепурсед. Ба шумо сухани ҳақ ва ростро мегӯям, ҳар чиро ки бо номи Ман аз Падар талаб кунед, Ӯ ба шумо хоҳад дод+. 24То ҳол шумо аз номи Ман чизеро талаб накардаед. Талаб кунед ва ба даст меоваред ва шодии шумо пурра мешавад+.

Ғалаба бар ҷаҳон

25Ман дар ин бора ба шумо бо масалҳо гуфтам, лекин замоне фаро мерасад, ки ба шумо на бо масалҳо, балки кушоду равшан дар бораи Падар нақл мекунам+. 26Дар он рӯз бо номи Ман аз Ӯ талаб мекунед. Ман намегӯям, ки барои шумо аз Падар талаб мекунам, 27зеро Худи Падар шуморо дӯст медорад, ба сабаби он ки шумо Маро дӯст доштед ва имон овардед, ки Ман аз ҷониби Худо омадаам+. 28Ман аз ҷониби Падар ба ин ҷаҳон омадаам ва ин ҷаҳонро тарк карда, ба назди Падар меравам»+.

29«Акнун Ту кушоду равшан ва бе масалҳо гап зада истодаӣ, – гуфтанд ба Ӯ шогирдон. 30– Ҳоло мо фаҳмидем, ки Ту ҳама чизро медонӣ ва ҳоҷати аз Ту пурсидан нест. Бинобар ин мо имон дорем, ки Ту аз ҷониби Худо омадаӣ»+. 31«Акнун имон овардед? – гуфт дар ҷавоби онҳо Исо. 32– Инак вақту соате меояд ва он аллакай фаро расидааст, ки ҳамаи шумо пароканда шуда ба хонаҳои худ меравед ва Маро танҳо мегузоред. Вале Ман танҳо нестам, зеро Падар ҳамроҳи Ман аст+. 33Ман ин чизҳоро ба шумо гуфтам, то ки шумо аз Ман оромӣ пайдо кунед. Дар дунё шуморо азобу уқубат интизор аст, вале шумо далер бошед: Ман бар ин ҷаҳон ғолиб шудаам!»+

17

Исо барои шогирдонаш дуо мекунад

17^1Баъд аз ин суханон Исо ба сӯи осмон нигоҳ карда гуфт: «Эй Падар, вақт фаро расид. Писари Худро шуҳрату ҷалол деҳ, то ки Писар Туро шуҳрату ҷалол бидиҳад,+
2чунки Ту бар сари ҳамаи одамон ба Ӯ қудрат додаӣ, то ки Ӯ низ ба ҳамаи касоне, ки ба Ӯ бахшидаӣ, ҳаёти абадӣ диҳад+. 3Зеро ҳаёти абадӣ ин аст, ки Туро, Худои ягонаи ҳақиқӣ ва Исои Масеҳро, ки Ту фиристодаӣ, шиносанд. 4Ман бо анҷом додани он коре, ки Ту ба Ман супорида будӣ, Туро дар рӯйи замин шуҳрату ҷалол додам. 5Акнун эй Падар дар назди Худ Маро бо он шуҳрату ҷалоле, ки Ман пеш аз пайдоиши олам дар назди Ту доштам, ҷалол бидеҳ+.

6Ман номи Туро ба он касоне, ки Ту аз ҷаҳон гирифта, ба Ман бахшидаӣ, маълум кардам. Онҳо аз они Ту буданду Ту онҳоро ба Ман бахшидӣ ва онҳо каломи Туро риоя карданд. 7Акнун онҳо медонанд, ки ҳама чизи ба Ман додаат, аз они Туст. 8Зеро он каломеро, ки Ту ба Ман додӣ, Ман ба онҳо расондам ва онҳо қабул карда, дар ҳақиқат фаҳмиданд, ки Ман аз назди Ту омадаам ва боварӣ доранд, ки Ту Маро фиристодаӣ+.

9Ман барои онҳо дуо мекунам. Ман на барои ҷаҳон, балки барои онҳое дуо мекунам, ки Ту ба Ман додаӣ, чунки онҳо аз они Туанд+. 10Зеро ҳамаи онҳое, ки Ман дорам, аз они Туанд ва онҳое, ки Ту дорӣ, аз они Ман ҳастанд ва ба воситаи онҳо Ман шуҳрату ҷалол ёфтам+. 11Ман акнун аз ин ҷаҳон меравам ва ба назди Ту бармегардам, вале онҳо дар ин ҷаҳон мемонанд. Эй Падари Пок, бо қудрати номи Худ, ки Ту ба Ман додаӣ, онҳоро муҳофизат бикун, то онҳо як бошанд, чунон ки Ману Ту бо ҳам як ҳастем+. 12То вақте ки Ман бо онҳо будам, онҳоро бо қудрати номи Ту, ки ба Ман бахшидаӣ, муҳофизат ва нигаҳбонӣ кардам. Аз онҳо касе ҳам ҳалок нашуд, ғайр аз як нафар, ки бояд ҳалок мешуд, то ки гуфтаҳои навиштаҷот ба амал оянд+. 13Вале акнун Ман назди Ту меравам ва ин чизҳоро ҳанӯз ки дар ин ҷаҳон ҳастам, мегӯям, то ки дилҳои онҳо аз шодии Ман пур шаванд+. 14Ман каломи Туро ба онҳо расондаам ва ҷаҳон аз онҳо нафрат кард, чунки онҳо аз ин ҷаҳон нестанд, ҳамон тавр ки Ман ҳам аз ин ҷаҳон нестам+. 15Ман талаб намекунам, ки Ту онҳоро аз ҷаҳон бибарӣ, аммо мехоҳам, ки онҳоро аз шайтон муҳофизат намойӣ+. 16Онҳо аз ин ҷаҳон нестанд, чунон ки Ман ҳам аз ин ҷаҳон нестам. 17Ба воситаи ҳақиқат онҳоро барои Худ ҷудо кун, каломи Ту ҳақиқат аст. 18Чунон ки Ту Маро ба ҷаҳон фиристодаӣ, ҳамин тавр Ман ҳам онҳоро ба ҷаҳон фиристодаам+. 19Ман ба хотири онҳо Худро ба Ту бахшидам, то ки онҳо низ ба воситаи ҳақиқат худро ба Ту бахшида тавонанд.

20Ман на фақат барои онҳо дуо мекунам, балки барои касоне ҳам, ки ба воситаи суханони онҳо ба Ман имон меоваранд. 21Бигзор ҳамаи онҳо як шаванд. Бигзор, чӣ тавре ки Ту, Падар дар Ман ҳастӣ ва Ман дар Ту ҳастам, онҳо низ дар Мо бошанд, то ҷаҳон имон оварад, ки Маро Ту фиристодаӣ. 22Ман ба онҳо ҳамон шуҳрату ҷалолеро додаам, ки Ту ба Ман додаӣ, то онҳо як бошанд, чунон ки Ману Ту як ҳастем+. 23Ман дар онҳо ҳастам ва Ту дар Ман ҳастӣ, то ки онҳо дар ягонагии комил бошанду ҷаҳон бидонад, ки Ту Маро фиристодаӣ ва ҳамон тавре ки Маро дӯст медорӣ, онҳоро низ дӯст медорӣ.

24Эй Падар, мехоҳам, онҳоеро, ки Ту ба Ман бахшидаӣ, ҳамроҳи Ман дар он ҷое бошанд, ки Ман мешавам ва он шуҳрату ҷалолеро бубинанд, ки Ту ба Ман додаӣ, зеро Ту Маро пеш аз офариниши олам дӯст доштаӣ+. 25Эй Падари одил, ҷаҳон Туро нашинохт, вале Ман Туро мешиносам ва онҳо медонанд, ки Ту Маро фиристодаӣ+. 26Ман ба онҳо Туро ошкор кардам ва боз ҳам ошкор мекунам, то он муҳаббате, ки Ту нисбат ба Ман дорӣ, дар онҳо низ бошад ва Ман ҳам дар онҳо бошам»+.

18

Дастгир шудани Исо

18^1•Пас аз ин суханон Исо ҳамроҳи шогирдонаш баромада, ба канори дигари водии Қидрӯн гузашт. Дар он ҷо боғе буд ва Исо бо шогирдонаш ба он боғ даромад+. 2Яҳудо, ки ба Исо хиёнат кард, он ҷоро медонист, чунки Исо ва шогирдонаш бисёр вақт дар он ҷо ҷамъ меомаданд+. 3Инак, Яҳудо бо худ дастаи аскарони румӣ ва посбононро, ки аз тарафи коҳинони калон ва фарисиён фиристода шудаанд, ба он ҷо овард. Онҳо ҳама силоҳдор буданд ва дар даст чароғу машъал бардошта меомаданд+.

4Исо медонист, ки бо Ӯ чӣ ҳодиса рӯй медиҳад, бинобар ин ба пеши онҳо баромада пурсид: «Шумо киро ҷустуҷӯ мекунед?»+
5Онҳо ҷавоб доданд: «Исои Носириро». «Ин Ман ҳастам[*]», – ҷавоб дод Исо. Яҳудо, ки ба Исо хиёнат кард, низ ҳамроҳи онҳо буд. 6Ҳамин ки Исо «Ин Ман ҳастам» гуфт, онҳо ақибнокӣ рафта, ба замин афтоданд. 7Исо боз аз онҳо пурсид: «Шумо киро ҷустуҷӯ мекунед?» «Исои Носириро», – гуфтанд онҳо. 8«Ман ба шумо гуфтам, ки ин Ман ҳастам. Агар барои шумо Ман лозим бошам, пас монед, ки ин одамон раванд». 9Ӯ ин тавр гуфт, то ки суханони «Аз он касоне, ки Ту ба Ман бахшидӣ, касеро аз даст надодам» гуфтааш иҷро шаванд+.

10Шимъуни Петрус, ки шамшер дошт, онро аз ғилоф кашида, ғуломи саркоҳинро заду гӯши рости ӯро бурида партофт. Он ғулом Малхус ном дошт+. 11Исо ба Петрус гуфт: «Шамшератро ба ғилофаш андоз! Наход ки аз косаи ранҷу азобе, ки Падарам ба Ман додааст, нанӯшам?!»+

12•Он гоҳ дастаи аскарони румӣ бо фармондеҳи худ ва посбонони яҳудӣ Исоро дастгир карда бастанд. 13Аввал Ӯро назди Ҳонон, падарарӯси Қаёфо бурданд, ки ҳамон сол саркоҳин буд+. 14Қаёфо ин ҳамон шахсе буд, ки ба сардорони яҳудӣ маслиҳат дод, ки агар ба ҷойи тамоми мардум як нафар бимирад, беҳтар аст+.

Петрус Исоро инкор мекунад

15Шимъуни Петрус ва як шогирди дигари Исо аз паси Ӯ рафтанд. Он шогирд бо саркоҳин ошноӣ дошт, бинобар ин ҳамроҳи Исо ба ҳавлии саркоҳин даромад. 16•Вале Петрус дар беруни ҳавлӣ, дар назди дарвоза истод. Пас он шогирде, ки бо саркоҳин ошноӣ дошт, баромада, бо канизаке, ки дарбон буд, гуфтугӯ карда, Петрусро ба ҳавлӣ даровард. 17Канизаке, ки дарбон буд, ба Петрус гуфт: «Оё ту яке аз шогирдони он Кас нестӣ?» «Не, нестам», – ҷавоб дод Петрус.

18Азбаски ҳаво хунук буд, хизматгорон ва посбонон гулхан даргиронда, дар гирди он худро гарм мекарданд. Петрус низ дар паҳлуи онҳо истода, худро гарм мекард.

Саркоҳин Исоро пурсуҷӯ мекунад

19•Саркоҳин аз Исо дар бораи шогирдон ва таълимоти Ӯ пурсуҷӯ кард. 20Исо дар ҷавоб гуфт: «Ман дар пеши ҳама ошкоро сухан гуфта будам. Ман доимо дар ҷамоатхонаҳо ва дар маъбади Худо, ки ҳамаи мардум ҷамъ мешаванд, таълим медодам ва пинҳонӣ чизе нагуфтаам+. 21Пас чаро шумо аз Ман мепурсед? Аз шунавандагон бипурсед, ки Ман дар бораи чӣ ба онҳо гуфта будам. Онҳо медонанд, ки Ман чӣ гуфтаам». 22Ҳангоме ки Ӯ ин суханонро гуфт, яке аз посбонони дар паҳлуяш истода Исоро торсакӣ зада гуфт: «Ту чӣ хел ба саркоҳин ҷавоб дода истодаӣ?!»+
23«Агар чизе нодуруст гуфта бошам, бигӯ, ки Ман чӣ хато кардам, – ҷавоб дод Исо. – Вале агар дуруст гуфта бошам, чаро Маро мезанӣ?»

24Он гоҳ Ҳонон Исои дастбастаро ба назди Қаёфои саркоҳин фиристод.

Петрус бори дигар Исоро инкор мекунад

25Шимъуни Петрус бошад, дар ҷойи пештарааш истода, худро гарм мекард. Аз ӯ пурсиданд: «Магар ту ҳам аз шогирдони Ӯ нестӣ?» Вале Петрус инро инкор карда, «не» ҷавоб дод. 26«Магар туро дар боғ бо Ӯ надида будам?» – гуфт яке аз хизматгорони саркоҳин, хеши ҳамон касе, ки гӯшашро Петрус бурида буд+. 27Петрус боз инкор кард. Ҳамон лаҳза хурӯс ҷеғ зад+.

Исо дар назди Пилотус

28•Пагоҳии барвақт Исоро аз назди Қаёфо ба дарбори ҳокими румӣ бурданд. Онҳое, ки Ӯро оварданд, ба хотири он ки ҳаром нашаванду хӯроки иди Наҷотро хӯрда тавонанд, ба дарбор надаромаданд+. 29Пас Пилотус ба назди онҳо баромада гуфт: «Айби ин Одам дар чист?»+
30Онҳо ҷавоб доданд: «Агар Ӯ ҷинояткор намебуд, магар Ӯро ба дасти шумо месупоридем?» 31«Худатон Ӯро гирифта аз рӯйи шариататон ҳукм кунед», – гуфт ба онҳо Пилотус. «Ба мо раво нест, ки касеро ба қатл расонем», – ҷавоб доданд роҳбарони яҳудӣ. 32Ҳамаи ин барои он рӯй дод, то суханони Исо, ки дар бораи чӣ хел мурданаш гуфта буд, иҷро шаванд+.

33Пилотус ба қаср баргашт ва Исоро ҷеғ зада гуфт: «Магар Ту Шоҳи яҳудиён ҳастӣ?»+
34Исо дар ҷавоб гуфт: «Ту ин саволро аз худат мегӯйӣ ё дигарон дар бораи Ман ба ту гуфтанд?» 35Пилотус ҷавоб дод: «Магар ман яҳудӣ ҳастам? Халқ ва коҳинони калони Худат Туро дошта, ба дасти ман супориданд. Ту чӣ кор кардӣ?» 36Исо гуфт: «Подшоҳии Ман аз ин ҷаҳон нест. Агар Подшоҳии Ман ба мисли подшоҳии ин ҷаҳон мебуд, хизматгоронам барои Ман меҷангиданд, то ки Ман ба дасти ҳукуматдорони яҳудӣ таслим карда нашавам. Не, Подшоҳии Ман аз ин ҷаҳон нест»+. 37«Пас Ту Шоҳ ҳастӣ?» – пурсид аз Ӯ Пилотус. Исо ҷавоб дод: «Ту мегӯйӣ, ки Ман подшоҳ ҳастам. Ман барои он таваллуд шуда ба ин ҷаҳон омадаам, ки дар бораи ҳақиқат шаҳодат диҳам. Ҳар кӣ тарафдори ҳақиқат бошад, Маро гӯш мекунад»+. 38«Ҳақиқат чист?» – пурсид аз Ӯ Пилотус.

Ба марг ҳукм шудани Исо

Ин суханонро гуфта, Пилотус боз ба назди яҳудиён баромада гуфт: «Ман дар Ӯ ҳеҷ айбе наёфтам+. 39Лекин шумо як анъана доред, ки ҳар иди Наҷот ман бароятон як маҳбусеро озод мекунам. Мехоҳед, ки бароятон Шоҳи яҳудиёнро озод кунам?»+
40Онҳо дод зада, ҷавоб доданд: «Не, на Ӯро, балки Барабборо озод кун!» Бараббо як марди роҳзан буд.

19

19^1•Он вақт Пилотус фармуд, ки Исоро бо қамчин зананд. 2Сарбозон аз хор тоҷе бофта, бар сари Ӯ гузоштанд ва ба Ӯ ҷомаи бунафшранг пӯшонданд. 3Онҳо ба пеши Ӯ омада, «Зинда бод Шоҳи Яҳудиён!» мегуфтанду Ӯро торсакӣ мезаданд. 4Пилотус боз берун баромада, ба онҳо гуфт: «Акнун ман ин одамро пеши шумо меорам. Бидонед, ки ман дар Ӯ ҳеҷ айбе наёфтам»+. 5Исо берун баромад ва дар сар тоҷи хордору дар тан ҷомаи бунафшранг дошт. Пилотус ба онҳо гуфт: «Ана ин одам!»

6Коҳинони калон ва посбонон Ӯро дида, фарёд карданд: «Ӯро ба салиб мехкӯб кунед! Ӯро мехкӯб кунед!» Пилотус ба онҳо гуфт: «Шумо худатон Ӯро гирифта, мехкӯб кунед! Зеро ман дар Ӯ ҳеҷ айбе наёфтам». 7Онҳо ба ӯ ҷавоб доданд: «Мо дар шариат қонун дорем, ки мувофиқи он Ӯ бояд бимирад, чунки Худро Писари Худо эълон кардааст»+.

8Вақте ки Пилотус инро шунид, аз пештара зиёдтар тарсид. 9Ӯ боз ба дохили дарбор баргашта, аз Исо пурсид: «Ту аз куҷоӣ?» Вале Исо ҷавобе надод+. 10«Бо ман гап задан намехоҳӣ? – пурсид Пилотус. – Магар намедонӣ, ман қудрат дорам, ки Туро озод кунам ва қудрат дорам, ки Туро ба салиб мехкӯб кунонам?» 11Исо ба ӯ ҷавоб дод: «Агар ба ту аз боло қудрат дода намешуд, ту бар Ман ҳеҷ қудрат намедоштӣ. Бинобар ин касе, ки Маро ба ту таслим кардааст, гуноҳи бузургтаре дорад»+.

12Аз ин лаҳза Пилотус кӯшиш кард, ки Ӯро озод кунад, вале мардум фарёд мезаданд: «Агар Ӯро озод кунӣ, ту дӯсти шоҳаншоҳ нестӣ! Касе, ки худро подшоҳ эълон мекунад, вай душмани шоҳаншоҳ аст!»+

13Вақте ки Пилотус ин суханонро шунид, Исоро берун овард ва дар ҷое ба номи Сангфарш, ки ба забони ибриён онро «Ҷабто» мегуфтанд, ба курсии ҳукмбарорӣ нишаст. 14Арафаи иди Наҷот, қариби нисфирӯзӣ шуда буд. Пилотус ба мардум гуфт: «Ана Шоҳи шумо!» 15Онҳо фарёд зада гуфтанд: «Нест кун! Нест кун! Ӯро мехкӯб кун!» «Шумо мехоҳед, ки ман Шоҳи шуморо мехкӯб кунам?» – гуфт Пилотус. Коҳинони калон ҷавоб доданд: «Мо ғайр аз шоҳаншоҳ подшоҳи дигаре надорем!»

16Он гоҳ Пилотус Исоро барои мехкӯб кардан ба дасти сарбозон супорид.

Исо ба салиб мехкӯб мешавад

17•Онҳо Исоро бурданд ва Ӯ то «Ҷойи косахонаи сар», ки ба забони ибриён «Ҷолҷото» ном дошт, салиби Худро бардошта, рафт. 18Дар он ҷо Ӯро ба салиб мехкӯб карданд ва ҳамроҳи Ӯ боз ду нафари дигарро, якеро аз тарафи чап ва дигареро аз тарафи рост ба салибҳо мехкӯб карданд ва Исо дар мобайни онҳо буд. 19Пилотус лавҳачаеро нависонда, ба салиб мехкӯб кунонд, ки дар он чунин навишта шуда буд: «Исои Носирӣ, Шоҳи Яҳудиён». 20Одамони зиёд ин навиштаро хонданд, чунки ҷое, ки Исо мехкӯб шуд, аз шаҳр дур набуд ва он суханон ба забонҳои ибрӣ, лотинӣ ва юнонӣ навишта шуда буданд+.

21Коҳинони калони яҳудиён ба Пилотус гуфтанд: «„Шоҳи яҳудиён“ нанавис, балки бинавис, ки „Ин Одам «Ман Шоҳи яҳудиён ҳастам» мегуфт“». 22«Ҳамон чи ки навиштам, мемонад», – ҷавоб дод Пилотус.

23Баъд аз он ки сарбозон Исоро мехкӯб карданд, либоси Ӯро гирифта, аз рӯйи шумораи сарбозон ба чор қисм тақсим карданд. Куртаи Ӯро ҳам гирифтанд. Ин курта яклухт бофта шуда буд ва ҷойи дарз надошт. 24Онҳо ба якдигар гуфтанд: «Биёед, инро пора намекунему қуръа партофта мебинем, ки соҳиби он кӣ мешавад».

Дар навиштаҷот омадааст: «Куртаи Маро дар байни худ тақсим карданд ва бар либосҳоям қуръа партофтанд». Барои иҷро шудани ин навиштаҷот ҳамаи ин ба амал омад. 25Чунин буд амали сарбозон.

Дар назди салиби Исо модар ва холааш, Марями зани Клӯпо ва Марями Маҷдалия истода буданд+. 26Исо модари Худ ва дар назди ӯ шогирди дӯстдоштаашро дида, ба модараш гуфт: «Модар, ана ин писари туст»+. 27Баъд ба он шогирд гуфт: «Ана, ин модари туст». Аз ҳамон вақт он шогирд модари Исоро ба хонаи худ бурд.

Марги Исо

28•Баъд аз ин Исо донист, ки ҳама чиз иҷро шуд ва барои ба амал омадани пешгӯйии навиштаҷот гуфт: «Ташна мондам!»

29Дар он ҷо як косаи пур аз сирко буд ва латтаеро гирифта, ба сирко тар карданд ва ба нӯги пояи растании зуфо гузошта, ба лабони Ӯ наздик оварданд. 30Чун Исо сиркоро чашид, гуфт: «Иҷро шуд!» Баъд сар хам карда ҷон дод.

31Он рӯзи тайёрӣ ба рӯзи шанбе буд, ки ба иди бузург рост омад. Бинобар ин сардорони яҳудӣ намехостанд, ки ҷасади мехкӯбшудагон дар салиб бимонад. Барои ҳамин онҳо аз Пилотус дархост карданд, ки пойҳои мехкӯбшудагонро шикананд ва ҷасади онҳоро аз салиб ба поён фароранд. 32Сарбозон омада, аввал пойҳои шахси мехкӯбшудаи якум ва баъд мехкӯбшудаи дуюмро шикастанд. 33Вале вақте ки ба Исо наздик омаданд, диданд, ки Ӯ мурдааст, бинобар ин пойҳои Ӯро нашикастанд. 34Яке аз сарбозон бо найза ба паҳлуи Исо зад ва ҳамон дам аз бадани Ӯ хун ва об ҷорӣ шуд+.

35Касе, ки тамоми ин ҳодисаҳоро дидааст, шаҳодат медиҳад, то шумо низ имон оваред. Шаҳодати ӯ рост аст ва ӯ медонад, ки ҳақиқатро мегӯяд+. 36Ҳамаи ин барои он ба амал омад, ки гуфтаҳои навиштаҷот, ки «Ҳеҷ як устухони Ӯ шикаста нахоҳад шуд» иҷро шаванд+. 37Боз дар дигар ҷойи навиштаҷот гуфта шудааст, ки «Онҳо ба касе нигоҳ хоҳанд кард, ки Ӯро найза заданд».

Дафни Исо

38•Баъд аз он Юсуф, аз шаҳри Ромо, ки аз тарси роҳбарони яҳудӣ шогирди махфии Исо буд, аз Пилотус иҷозат хост, ки ҷасади Исоро гирад. Пилотус иҷозат дод ва ӯ омада, ҷасади Исоро гирифт+. 39Никудимус, ки пештар шабона ба дидани Исо омада буд, низ омад ва қариб сию чор кило мурри моеи хушбӯй бо гиёҳи дорувор омехтаро бо худ овард+. 40Онҳо аз рӯйи расми яҳудиён ҷасади Исоро гирифта, онро бо ҳамон равғанҳои хушбӯй молида, ба кафан печонданд+. 41Дар назди ҷойи мехкӯб шудани Исо боғе буд. Дар он боғ қабри наве буд, ки ҳанӯз касе дар он дафн нашуда буд. 42Азбаски арафаи рӯзи шанбеи яҳудиён буд ва қабр ҳам наздик буд, Исоро дар он ҷо дафн карданд.

20

Зиндашавии Исо

20^1•Пагоҳии барвақти рӯзи якуми ҳафта, яъне якшанбе, ҳанӯз равшан нашуда, Марями Маҷдалия ба сари қабр омад ва дид, ки санг аз даромадгоҳи он гирифта шудааст+. 2Ӯ давида назди Шимъуни Петрус ва шогирди дигар, ки Исо ӯро дӯст медошт, омада, ба онҳо гуфт: «Онҳо Хоҷаи моро аз қабр бурдаанд ва мо намедонем, ки Ӯро дар куҷо гузоштаанд»+.

3Пас Петрус ва он шогирди дигар ба тарафи қабр равона шуданд. 4Ҳардуи онҳо медавиданд, вале шогирди дигар аз Петрус тезтар давида, аввалин шуда ба сари қабр расида омад. 5Ӯ хам шуда кафанро дид, вале ба даруни қабр надаромад. 6Аз паси ӯ Шимъуни Петрус ҳам давида омад. Вай ба даруни қабр даромада дид, ки кафан ҳаст ва 7матое, ки дар сари Исо буд, на бо кафан, балки дар каноре ҷудо печонда шудааст. 8Он гоҳ шогирди дигар ҳам, ки аввалин шуда ба сари қабр омада буд, ба қабр даромаду ҳамаи инро дида имон овард. 9Онҳо ҳанӯз суханони навиштаҷотро намефаҳмиданд, ки дар бораи Ӯ гуфта шуда буд, ки бояд баъд аз марг зинда шавад+. 10Шогирдон ба хонаашон баргаштанд.

Исо ба Марями Маҷдалия аён мешавад

11•Аммо Марям берун аз қабр истода гиря мекард. Ӯ гирякунон хам шуда ба даруни қабр нигоҳ кард 12ва дар ҷое, ки пештар Исо гузошта шуда буд, ду фариштаи сафедпӯшро дид, ки яке аз тарафи сар ва дигаре аз тарафи пойҳояш нишастаанд+. 13«Эй зан, чаро гиря мекунӣ?» – пурсиданд онҳо. Марям ба онҳо ҷавоб дод: «Хоҷаи маро бурдаанд ва ман намедонам, ки Ӯро дар куҷо гузоштаанд».

14Инро гуфта, ӯ ба қафо рӯ гардонда дид, ки дар рӯ ба рӯйи ӯ Исо истодааст. Вале ӯ надонист, ки ин Исо аст+. 15Исо ба вай гуфт: «Эй зан, чаро гиря мекунӣ? Ту киро меҷӯйӣ?» Марям Ӯро боғбон фикр карда ба Ӯ гуфт: «Эй хоҷа, агар ту Ӯро бурда бошӣ, ба ман бигӯй, ки дар куҷо гузоштаӣ, то Ӯро гирифта барам»+. 16«Эй Марям!» – гуфт Исо. Марям рӯ оварда, фарёд зад: «Эй Раббунӣ!» Маънои «Раббунӣ» дар забони иброниён устод аст. 17Исо ба ӯ гуфт: «Ба Ман даст нарасон, ки ҳанӯз ба пеши Падар боло нарафтаам. Лекин назди бародаронам рафта бигӯ, ки Ман назди Падари Ман ва Падари шумо ва ба назди Худои Ман ва Худои шумо меравам»+. 18Марями Маҷдалия ба назди шогирдон омада гуфт: «Ман Худованд Исоро дидам!» Инчунин суханони Исоро, ки ба ӯ гуфта буд, ба онҳо нақл кард.

Исо ба шогирдонаш аён мешавад

19•Бегоҳии рӯзи якуми ҳафта, яъне рӯзи якшанбе, вақте ки шогирдон якҷоя ҷамъ шуда, аз тарси роҳбарони халқ дарҳоро маҳкам баста менишастанд, Исо даромаду дар миёни онҳо истода гуфт: «Ба шумо сулҳу осоиштагӣ мехоҳам!» 20Инро гуфта, дастҳо ва паҳлуяшро ба онҳо нишон дод. Шогирдон аз дидани Худованд Исо хурсанд шуданд. 21«Ба шумо сулҳу осоиштагӣ мехоҳам! – такрор кард Исо. – Чунон ки Падар Маро фиристодааст, Ман низ шуморо мефиристам»+.

22Баъд аз ин суханон Ӯ ба сӯйи онҳо пуф карда гуфт: «Рӯҳулқудсро қабул кунед! 23Гуноҳҳои касонеро, ки бубахшед, ба онҳо бахшида мешаванд ва онҳоеро, ки набахшед, гуноҳ дар гардани онҳо мемонад»+.

Исо ва Тумо

24Тумо яке аз он дувоздаҳ шогирди Исо, ки боз Дугоник номида мешуд, ҳангоми омадани Исо дар он ҷо ҳамроҳи онҳо набуд+. 25Шогирдони дигар ба ӯ гуфтанд: «Мо Худованд Исоро дидем!» Вале ӯ ба онҳо ҷавоб дод: «То бо чашмони худам пайҳои мехро дар дастони Ӯ набинам ва ангуштамро ба он нагузорам ва дастамро ба захми паҳлуяш намонам, бовар намекунам!»

26Баъд аз як ҳафта шогирдон боз ҷамъ омаданд ва Тумо ҳам ҳамроҳи онҳо буд. Дар баста буд, вале Исо даромада, дар миёни онҳо истода гуфт: «Ба шумо сулҳу осоиштагӣ мехоҳам!» 27Баъд ба Тумо гуфт: «Ангуштатро ба ин ҷо гузору дастонамро бин ва дастатро ба захми паҳлӯям гузор! Дигар шубҳа накуну бовар кун!» 28Тумо ба Исо ҷавоб дод: «Эй Худованди ман ва Худои ман!»+

29Он гоҳ Исо ба ӯ гуфт: «Магар аз сабаби он бовар мекунӣ, ки Маро мебинӣ? Вале хушбахтанд онҳое, ки Маро надида имон овардаанд»+.

Мақсади навиштани ин китоб

30Исо дар ҳузури шогирдони Худ бисёр мӯъҷизоти дигареро ҳам нишон дода буд, ки дар бораи онҳо дар ин китоб гуфта нашудааст+. 31Вале ҳамаи ин барои он навишта шудааст, ки шумо ба Масеҳ, яъне Таъйиншуда ва Писари Худо будани Исо имон оваред ва бо имон ба воситаи қудрати номи Ӯ ҳаёти абадӣ ёбед+.

21

Исо ба ҳафт шогирдаш аён мешавад

21^1Баъд аз ин Исо дар канори баҳри Табария бори дигар ба шогирдони Худ зоҳир шуд. Зоҳир шудани Ӯ ин тавр ба амал омад:+
2Шимъуни Петрус, Тумо, ки боз Дугоник номида мешуд, Натаноил, ки аз аҳли Қонои Ҷалил буд, ду писари Забдой ва ду шогирди дигари Ӯ – ҳама дар як ҷо ҷамъ омада буданд+. 3Шимъуни Петрус ба онҳо гуфт: «Ман ба сайди моҳӣ меравам». «Мо ҳам ҳамроҳи ту меравем», – гуфтанд дигарон.

Онҳо рафта ба қаиқ савор шуданд, аммо он шаб чизе сайд накарданд.

4Вақти баромади офтоб Исо дар соҳил истода буд. Аммо шогирдон нафаҳмиданд, ки ин Исо аст+. 5Исо аз онҳо пурсид: «Эй бародарон, ягон моҳӣ сайд кардед?» «Не», – ҷавоб доданд онҳо+. 6Вай ба онҳо гуфт: «Тӯрро аз тарафи рости қаиқ партоед ва моҳӣ медоред». Онҳо тӯр партофтанду аз сабаби зиёд будани моҳӣ онро ба қаиқ кашида натавонистанд+. 7Он шогирде, ки Исо ӯро дӯст медошт, ба Петрус «Ин Худованд Исо аст!» гуфт. Ҳамин ки Шимъуни Петрус шунид, ки ин Худованд аст, либосашро пӯшида, чунки либосашро кашида буд, худро ба об партофт+. 8Шогирдони дигар бо қаиқ ба тарафи соҳил ҳаракат карда, тӯри пур аз моҳиро аз паси худ кашида оварданд. Онҳо аз соҳил на он қадар дур буданд, тахминан дар масофаи сад қадам.

9Вақте онҳо ба соҳил расиданд, гулханеро диданд, ки рӯйи он моҳӣ гузошта шудааст ва дар паҳлӯи он нон ҳам буд. 10Он гоҳ Исо ба онҳо гуфт: «Аз моҳиҳои сайд кардаатон биёред». 11Шимъуни Петрус ба қаиқ даромада, тӯри пур аз яксаду панҷоҳу се моҳии калонро ба соҳил кашида баровард. Бо вуҷуди ин қадар зиёд будани моҳӣ тӯр канда нашуд. 12Исо ба онҳо гуфт: «Биёед ва ноништа кунед». Аз шогирдон касе ҷуръат накард, ки «Ту кистӣ?» гуфта бипурсад, чунки онҳо фаҳмиданд, ки ин Худованд аст. 13Он гоҳ Исо пеш омада, нонро гирифту дар байни онҳо тақсим кард, инчунин, моҳиҳоро ҳам. 14Ин бори сеюм буд, ки Исо баъд аз зинда шуданаш аз мурдагон, Худро ба шогирдон нишон дод+.

Исо ва Петрус

15Баъд аз хӯрдани хӯрок Исо ба Шимъуни Петрус гуфт: «Эй Шимъуни писари Юҳанно, оё ту Маро аз онҳо бештар дӯст медорӣ?» «Бале, Худованд, Ту медонӣ, ки ман Туро дӯст медорам», – ҷавоб дод Петрус. «Барраҳои Маро бичарон», – гуфт Исо. 16Бори дуюм Исо ба ӯ гуфт: «Эй Шимъуни писари Юҳанно, ту Маро дӯст медорӣ?» «Бале, Худованд, Ту медонӣ, ки ман Туро дӯст медорам», – ҷавоб дод Петрус. «Гӯсфандони Маро чӯпонӣ кун», – гуфт Исо+. 17Бори сеюм Исо ба ӯ гуфт: «Эй Шимъуни писари Юҳанно, ту Маро дӯст медорӣ?» Петрус ғамгин шуд, ки Исо бори сеюм аз ӯ мепурсад, ки Ӯро дӯст медорад ё не. «Худованд, ба Ту ҳама чиз маълум аст, – гуфт ӯ ба Исо. – Ту медонӣ, ки ман Туро дӯст медорам». Исо ба ӯ гуфт: «Гӯсфандони Маро бичарон. 18Ба ту сухани ҳақ ва ростро мегӯям, вақте ки ҷавон будӣ, худат камарбандатро баста ба ҳар ҷое, ки мехостӣ, мерафтӣ, вале вақте ки пир мешавӣ, дастҳои худро дароз мекунӣ ва каси дигар камарбандатро баста ба ҷое, ки намехоҳӣ, туро мебарад».

19Бо ин суханон Исо ба Петрус фаҳмонд, ки чӣ гуна мурдани Петрус Худоро шуҳрату ҷалол хоҳад дод. Баъд ба Петрус гуфт: «Аз паси Ман биё»+.

Исо ва шогирди дӯстдоштааш

20Петрус ба ақиб нигоҳ карда, шогирдеро дид, ки Исо ӯро дӯст медошт. Ӯ аз паси онҳо меомад. Ин ҳамон шогирде буд, ки дар вақти таоми шом хӯрдан ба Исо такя карда пурсида буд: «Эй Хоҷа, кӣ ба Ту хиёнат мекунад?»+
21Инак, Петрус ӯро дида, аз Исо пурсид: «Эй Худованд, бо ӯ чӣ мешавад?» 22Исо ҷавоб дод: «Агар Ман хоҳам, ки ӯ то вақти бозгаштанам зинда монад, ин ба ту чӣ дахл дорад? Ту аз паси Ман биё!»+

23Бинобар ин дар байни имондорон овозае паҳн шуд, ки гӯё он шогирд намемирад. Аммо Исо ба ӯ нагуфт, ки ӯ намемирад. Ӯ фақат гуфт, ки «Агар Ман хоҳам, ки ӯ то бозгаштанам зинда монад, ин ба ту чӣ дахл дорад?» 24Ин ҳамон шогирдест, ки ҳамаи инро навиштааст ва дар бораи ин чизҳо шаҳодат медиҳад ва мо медонем, ки шаҳодати ӯ рост аст+.

25Инчунин Исо боз бисёр корҳои дигареро ҳам кардааст. Агар ҳамаи онҳо навишта мешуданд, ба гумонам дар тамоми олам барои ин қадар китоби навишташуда ҷой ёфт намешуд+.

* 8:24 «Ман ҳастам» – ин номест, ки Худо бо он Худро номида буд (Хуруҷ 3:14 ).

* 13:19 Нигоҳ ба эзоҳи 8:24

* 18:5 Нигоҳ ба эзоҳи 8:24

+ 1:1 Ошк 19:13, Юҳ 20:28, 1Юҳ 5:20, Флп 2:6

+ 1:3 1Қур 8:6, Кул 1:16, Ибр 1:2

+ 1:4 Юҳ 5:26, Юҳ 11:25, 1Юҳ 1:2, 1Юҳ 5:11, Юҳ 8:12, Юҳ 9:5, Юҳ 12:46

+ 1:6 Мат 3:1, Марқ 1:4, Луқ 1:80, Луқ 3:2

+ 1:7 Юҳ 3:26, Юҳ 5:33, Юҳ 10:41, Юҳ 20:31, КФ 19:4

+ 1:9 1Пет 2:9
+ 1:11 Юҳ 5:43
+ 1:12 Мат 5:9, 1Юҳ 3:1, 1Юҳ 5:1, Рум 8:14
+ 1:13 Юҳ 3:3, Яъқ 1:18
+ 1:14 1Юҳ 4:2, 2Юҳ 1:7, 1Тим 3:16, Ибр 2:14
+ 1:15 Мат 3:11
+ 1:17 Юҳ 7:19, Юҳ 14:6

+ 1:18 Юҳ 6:46, 1Юҳ 4:12, Кул 1:15, 1Тим 6:16

• 1:19 Мат 3:1-12, Марқ 1:2-8, Луқ 3:15-17
+ 1:20 КФ 13:25
+ 1:21 Мат 17:12-13, Луқ 1:17,
+ 1:29 1Пет 1:19, 1Юҳ 2:2, 1Юҳ 4:10
+ 1:31 Луқ 1:17
+ 1:32 Мат 3:16, Марқ 1:10, Луқ 3:22
+ 1:33 КФ 1:5
+ 1:35 Мат 11:2, Марқ 2:18, Луқ 11:1
+ 1:36 Юҳ 1:29
+ 1:38 Юҳ 18:4, Юҳ 18:7
+ 1:40 Мат 4:18-20, Марқ 1:16-20, Луқ 5:2-11
+ 1:41 Юҳ 4:25

+ 1:42 Мат 16:18, Марқ 3:16, Ғал 1:18, 1Қур 1:12

+ 1:44 Юҳ 12:21
+ 1:45 Юҳ 21:2, Луқ 24:27, Мат 2:23, Луқ 2:39
+ 1:47 Рум 9:6
+ 1:49 Мат 27:11, Мат 27:42, Юҳ 11:27
+ 2:1 Юҳ 4:46, Юҳ 21:2

+ 2:4 Марқ 14:41, Юҳ 7:6, Юҳ 7:30, Юҳ 8:20, Юҳ 13:1

+ 2:6 Юҳ 3:25

+ 2:12 Марқ 3:31, Марқ 6:3, Юҳ 7:3, КФ 1:14, 1Қур 9:5, Ғал 1:19

• 2:13 Мат 21:12-13, Марқ 11:15-17, Луқ 19:45-46

+ 2:13 Юҳ 6:4, Юҳ 11:55
+ 2:16 Луқ 2:49
+ 2:18 Юҳ 4:48, Юҳ 6:30, 1Қур 1:22

+ 2:19 Марқ 8:31, Марқ 14:58, Марқ 15:29, Юҳ 10:18

+ 2:22 Луқ 24:8, Юҳ 12:16
+ 2:23 Юҳ 11:45
+ 3:1 Юҳ 7:50, Юҳ 19:39

+ 3:5 Марқ 16:16, КФ 2:38, Мат 5:20, 1Қур 15:50

+ 3:13 Юҳ 6:38, 1Қур 15:47, Эфс 4:9
+ 3:14 Юҳ 8:28, Юҳ 12:32
+ 3:16 Рум 5:8, Эфс 2:4, 1Юҳ 3:1, 1Юҳ 4:10
+ 3:17 Юҳ 8:15, Юҳ 12:47
+ 3:18 Марқ 16:16
+ 3:19 Юҳ 1:4, Юҳ 8:12, Юҳ 7:7
+ 3:20 Эфс 5:13
+ 3:22 Юҳ 4:1-2
+ 3:24 Мат 11:2, Марқ 6:17-18, Луқ 3:19-20
+ 3:25 Юҳ 2:6
+ 3:26 Юҳ 1:7, Юҳ 5:33
+ 3:27 1Қур 4:7
+ 3:28 Марқ 1:2, Юҳ 1:20

+ 3:29 Мат 9:15, Мат 25:1-13, Ошк 19:7, Ошк 21:2, Мат 9:15, Марқ 2:19

+ 3:33 Юҳ 8:26
+ 3:35 Мат 3:17, Мат 17:5, Юҳ 5:20
+ 3:36 Юҳ 5:24, Юҳ 6:40, 1Юҳ 5:12-13
+ 4:2 Юҳ 3:22
+ 4:3 Юҳ 2:11-12
+ 4:4 Луқ 9:52-53
+ 4:14 Юҳ 7:38
+ 4:19 Юҳ 9:20
+ 4:22 КФ 13:23, Рум 3:1-2
+ 4:23 Рум 8:15, Эфс 6:18,
+ 4:24 2Қур 3:17
+ 4:25 Юҳ 1:41, Мат 11:2,
+ 4:26 Юҳ 9:37
+ 4:34 Юҳ 5:30, Юҳ 6:38, Юҳ 9:4, Юҳ 14:31
+ 4:35 Мат 9:38, Луқ 10:2
+ 4:36 1Қур 3:6-9
+ 4:42 Юҳ 1:29, 1Юҳ 4:14
+ 4:44 Мат 13:57, Марқ 6:4, Луқ 4:24
+ 4:45 Юҳ 2:23
+ 4:46 Юҳ 2:1, Юҳ 21:2, Юҳ 2:12
+ 4:48 Юҳ 2:18, Юҳ 6:30, 1Қур 1:22
+ 4:53 Мат 8:13, КФ 16:34, КФ 18:8
+ 4:54 Юҳ 2:11
+ 5:8 Мат 9:6-7, Марқ 2:11, Луқ 5:24
+ 5:16 Юҳ 15:20
+ 5:18 Юҳ 7:1, Флп 2:6

+ 5:20 Мат 3:17, Мат 17:5, Юҳ 3:35, Юҳ 10:17, Юҳ 15:9, Юҳ 17:26

+ 5:21 Рум 8:11, 1Қур 15:45

+ 5:22 Юҳ 17:2, КФ 10:42

+ 5:23 Мат 10:40, Луқ 10:16, Юҳ 13:20, Юҳ 15:23

+ 5:24 Юҳ 3:36, Юҳ 6:40, Юҳ 20:31, 1Юҳ 5:9-13, 1Юҳ 3:14

+ 5:25 Мат 27:52-53, Эфс 2:1, Эфс 2:5
+ 5:26 Юҳ 1:4, Юҳ 11:25, 1Юҳ 1:2, 1Юҳ 5:11
+ 5:28 Юҳ 11:25, Юҳ 11:43
+ 5:30 Марқ 14:36, Юҳ 6:38, Юҳ 8:16
+ 5:31 Юҳ 8:13
+ 5:33 Юҳ 1:7, Юҳ 3:26, Юҳ 10:41
+ 5:35 Мат 5:16, 2Пет 1:19
+ 5:36 Юҳ 8:18, Юҳ 10:25, 1Юҳ 5:9
+ 5:39 Луқ 24:27
+ 5:41 1Тас 2:6

+ 5:43 Юҳ 10:25, Юҳ 12:12, Юҳ 1:11, Юҳ 3:11-12

+ 5:44 Юҳ 12:43
• 6:1 Мат 14:13-21, Марқ 6:30-44, Луқ 9:10-17
+ 6:4 Юҳ 2:13, Юҳ 11:55
+ 6:5 Юҳ 1:44,
+ 6:8 Юҳ 1:40, Юҳ 1:44
+ 6:11 Мат 15:36
+ 6:14 Мат 11:2-3, Юҳ 4:25, Юҳ 11:27
• 6:16 Мат 14:22-27, Марқ 6:45-52
+ 6:29 1Юҳ 3:23
+ 6:30 Мат 12:38, Юҳ 2:18, Юҳ 4:48, 1Қур 1:22
+ 6:34 Юҳ 4:15
+ 6:35 Юҳ 4:14, Юҳ 7:37
+ 6:37 Юҳ 17:6

+ 6:38 Юҳ 3:13, 1Қур 15:47, Марқ 14:36, Юҳ 5:30

+ 6:39 Мат 18:14, Юҳ 10:28-29
+ 6:40 Юҳ 3:35, Юҳ 5:24, 1Юҳ 5:12-13
+ 6:42 Мат 13:55
+ 6:44 Юҳ 12:32
+ 6:46 Мат 11:27, Юҳ 1:18
+ 6:51 Юҳ 3:13, Мат 26:26-28
+ 6:53 Марқ 14:22-24, 1Қур 10:16, 1Қур 11:27
+ 6:56 Юҳ 15:4-5, 1Юҳ 3:24
+ 6:62 Марқ 16:19, Луқ 24:51, КФ 1:9
+ 6:63 2Қур 3:6
+ 6:64 Юҳ 13:11
+ 6:69 Марқ 1:24
+ 6:70 Юҳ 13:2, Юҳ 13:27
+ 6:71 Юҳ 18:2-3
+ 7:1 Юҳ 5:18, Юҳ 8:37, Юҳ 11:53

+ 7:3 Марқ 3:31, Марқ 6:3, Юҳ 2:12, КФ 1:14, 1Қур 9:5, Ғал 1:19

+ 7:6 Марқ 14:41, Юҳ 2:4, Юҳ 8:20, Юҳ 13:1
+ 7:7 Юҳ 15:18, Юҳ 3:19
+ 7:13 Юҳ 19:38
+ 7:16 Юҳ 8:28, Юҳ 12:49, Юҳ 14:10
+ 7:18 Юҳ 5:41, Юҳ 8:50
+ 7:19 Юҳ 1:17
+ 7:20 Марқ 3:22, Юҳ 8:48, Юҳ 10:20
+ 7:23 Мат 12:2, Юҳ 5:16
+ 7:24 Юҳ 8:15
+ 7:27 Юҳ 8:14, Юҳ 9:29, Юҳ 19:9
+ 7:29 Мат 11:27, Юҳ 8:55

+ 7:30 Юҳ 10:39, Марқ 14:41, Юҳ 2:4, Юҳ 7:6, Юҳ 8:20, Юҳ 13:1

+ 7:31 Юҳ 8:30
+ 7:33 Марқ 14:7, Юҳ 14:19, Юҳ 16:5
+ 7:34 Юҳ 8:21-22, Юҳ 13:33
+ 7:37 Мат 11:28, Мат 5:6, Юҳ 4:14, Юҳ 6:35
+ 7:39 КФ 2:4
+ 7:40 Юҳ 1:21
+ 7:42 Мат 2:1, Луқ 2:4-7
+ 7:43 Юҳ 9:16, Юҳ 10:19
+ 7:48 1Қур 1:20, 1Қур 2:8
+ 7:50 Юҳ 3:1, Юҳ 19:39
+ 8:6 Луқ 11:54, Луқ 20:20
+ 8:7 Рум 2:1, Рум 2:22
+ 8:11 Юҳ 5:14
+ 8:12 Луқ 2:30, Юҳ 1:4, Юҳ 1:9, Юҳ 12:35
+ 8:13 Юҳ 5:31
+ 8:14 Юҳ 13:3, Юҳ 16:28, Юҳ 7:27
+ 8:15 Юҳ 3:17, Юҳ 7:24, Юҳ 12:47
+ 8:16 Юҳ 5:30, Юҳ 16:32
+ 8:18 Юҳ 5:36, 1Юҳ 5:9
+ 8:19 Мат 11:27, Юҳ 16:3
+ 8:20 Марқ 14:41, Юҳ 2:4, Юҳ 7:6, Юҳ 13:1
+ 8:21 Юҳ 7:34-35, Юҳ 13:33
+ 8:23 1Юҳ 4:5, Юҳ 17:14
+ 8:26 Юҳ 15:15, Юҳ 3:33
+ 8:28 Юҳ 3:14, Юҳ 12:32, Юҳ 5:30, Юҳ 7:16
+ 8:29 Юҳ 4:34, Юҳ 6:38
+ 8:30 Юҳ 7:31

+ 8:32 Яъқ 2:12, 1Пет 2:16, Рум 6:18, 1Қур 7:22, 2Қур 3:17, Ғал 5:1

+ 8:33 Мат 3:9
+ 8:34 2Пет 2:19, Рум 6:16-20, Тит 3:3
+ 8:35 Ғал 4:30
+ 8:37 Юҳ 5:18, Юҳ 7:1, Юҳ 11:53
+ 8:39 Луқ 19:9

+ 8:44 1Юҳ 3:8, 1Юҳ 3:10, 1Юҳ 3:12, 2Қур 11:3, Ошк 12:9

+ 8:48 Марқ 3:22, Юҳ 7:20
+ 8:49 Юҳ 5:23
+ 8:50 Юҳ 5:41, Юҳ 7:18
+ 8:51 Юҳ 5:24, Юҳ 11:26
+ 8:54 Ибр 5:5, Юҳ 17:1, КФ 3:13, 2Пет 1:17
+ 8:55 Юҳ 7:28-29
+ 8:56 Мат 13:17, Луқ 17:22
+ 8:59 Юҳ 10:31
+ 9:4 Юҳ 4:34, Юҳ 11:9, Юҳ 12:35
+ 9:5 Юҳ 1:4, Юҳ 8:12, Юҳ 12:46
+ 9:6 Марқ 7:33, Марқ 8:23
+ 9:7 Луқ 13:4
+ 9:14 Юҳ 5:9
+ 9:16 Юҳ 7:43, Юҳ 10:19
+ 9:17 Юҳ 4:19, Юҳ 6:14
+ 9:22 Юҳ 7:13, Юҳ 12:42, Юҳ 16:2
+ 9:29 Юҳ 7:27, Юҳ 8:14
+ 9:37 Юҳ 4:26
+ 9:40 Рум 2:19
+ 9:41 Юҳ 15:22, Яъқ 4:17
+ 10:6 Марқ 6:52, Марқ 8:17
+ 10:11 Ибр 13:20, Юҳ 15:13, 1Юҳ 3:16
+ 10:12 Мат 7:15, КФ 20:29
+ 10:15 Мат 11:27
+ 10:16 Юҳ 11:52, Луқ 12:32
+ 10:17 Мат 3:17, Юҳ 5:20
+ 10:18 Юҳ 2:19
+ 10:19 Юҳ 7:43, Юҳ 9:16
+ 10:20 Марқ 3:22, Юҳ 7:20, Юҳ 8:48,
+ 10:23 КФ 3:11, КФ 5:12
+ 10:24 Мат 26:63, Юҳ 1:24-25, Юҳ 1:41
+ 10:25 Юҳ 5:36
+ 10:28 Юҳ 3:16, Юҳ 17:12
+ 10:30 Юҳ 17:11
+ 10:31 Юҳ 8:59
+ 10:33 Мат 9:3
+ 10:36 Юҳ 3:17, Марқ 2:7, Марқ 14:64
+ 10:38 Юҳ 14:10
+ 10:39 Луқ 4:30, Юҳ 7:30
+ 10:40 Юҳ 1:28
+ 10:41 Юҳ 1:7, Юҳ 3:26, Юҳ 5:33
+ 10:42 Юҳ 7:31
+ 11:1 Луқ 10:38-39
+ 11:2 Юҳ 12:3
+ 11:8 Юҳ 8:59, Юҳ 10:31
+ 11:9 Юҳ 9:4, Юҳ 12:35
+ 11:11 Мат 9:24, Марқ 5:39,

+ 11:16 Мат 10:3, Марқ 3:18, Луқ 6:15, Юҳ 14:5, Юҳ 20:24, Юҳ 21:2, КФ 1:13, Юҳ 13:37

+ 11:24 Луқ 14:14, Юҳ 5:29, Юҳ 6:39
+ 11:25 Юҳ 1:4, Юҳ 5:26, 1Юҳ 1:2, 1Юҳ 5:11
+ 11:26 Юҳ 5:24, Юҳ 8:51

+ 11:27 Мат 11:2, Юҳ 1:49, Мат 16:16, Марқ 8:29

+ 11:35 Луқ 19:41
+ 11:37 Юҳ 9:6-7
+ 11:38 Мат 27:60
+ 11:41 Юҳ 17:1
+ 11:42 Юҳ 3:17
+ 11:43 Юҳ 5:28
+ 11:44 Юҳ 5:28
• 11:45 Мат 26:1-5, Марқ 14:1-22, Луқ 22:1-2
+ 11:45 Юҳ 2:23
+ 11:50 Юҳ 18:14
+ 11:51 Марқ 10:45
+ 11:52 Юҳ 10:16, 1Юҳ 2:2
+ 11:53 Марқ 14:1, Юҳ 5:18, Юҳ 7:1, Юҳ 8:37
+ 11:55 Юҳ 2:13, Юҳ 6:4,
+ 11:57 Юҳ 7:11
• 12:1 Мат 26:6-13, Марқ 14:3-9, Луқ 7:36-50

+ 12:1 Юҳ 11:55, Мат 21:17, Юҳ 11:1, Юҳ 11:18

+ 12:2 Луқ 10:38
+ 12:3 Юҳ 11:2
+ 12:6 Юҳ 13:29
+ 12:9 Юҳ 11:44

• 12:12 Мат 21:4-9, Марқ 11:7-10, Луқ 19:35-38

+ 12:15 Мат 21:4-5
+ 12:16 Юҳ 2:22
+ 12:19 Юҳ 11:47-48
+ 12:21 Юҳ 1:44
+ 12:23 Юҳ 2:4, Юҳ 17:1
+ 12:24 1Қур 15:36
+ 12:25 Мат 10:39, Луқ 14:26
+ 12:27 Марқ 14:34, Юҳ 13:21
+ 12:28 Марқ 1:11, Марқ 9:7
+ 12:29 КФ 23:9
+ 12:30 Юҳ 11:42
+ 12:31 Юҳ 16:11, 2Қур 4:4, Кул 2:15
+ 12:32 Юҳ 3:14, Юҳ 8:28, Юҳ 6:44
+ 12:33 Юҳ 18:32

+ 12:35 Юҳ 1:4, Юҳ 8:12, Эфс 5:8, Юҳ 9:4, Юҳ 11:9, 1Юҳ 1:6

+ 12:36 Луқ 16:8, 1Тас 5:5
+ 12:38 Рум 10:16
+ 12:40 Мат 13:15, Марқ 4:12, КФ 28:27
+ 12:42 Юҳ 3:1, Юҳ 9:22, Юҳ 16:2
+ 12:43 Юҳ 5:44
+ 12:44 Мат 10:40, Юҳ 13:20, Юҳ 14:1
+ 12:45 Юҳ 14:9
+ 12:46 Юҳ 1:4, Юҳ 8:12, Юҳ 9:5
+ 12:47 Юҳ 3:17, Юҳ 4:42, Юҳ 8:15

+ 13:1 Юҳ 12:1, Марқ 14:41, Юҳ 2:4, Юҳ 7:6, Юҳ 8:20

+ 13:2 Юҳ 6:70
+ 13:3 Мат 11:27, Юҳ 17:2, Юҳ 8:14, Юҳ 16:28
+ 13:5 Мат 20:28, Луқ 22:27

+ 13:8 1Қур 6:11, Эфс 5:26, Тит 3:5, Ибр 10:22

+ 13:10 Юҳ 15:3

+ 13:11 Юҳ 6:64, Юҳ 18:2

+ 13:13 Мат 7:22, Мат 23:8, Луқ 6:46, Флп 2:11

+ 13:14 1Тим 5:10
+ 13:15 1Пет 2:21
+ 13:16 Луқ 6:40, Юҳ 15:20

+ 13:17 Мат 24:46, Луқ 11:28, Яъқ 1:22, Рум 2:13

• 13:18 Мат 26:21-25, Марқ 14:18-21, Луқ 22:21-23

+ 13:18 Юҳ 6:70,
+ 13:19 Марқ 13:23, Юҳ 14:29, Юҳ 16:4
+ 13:20 Мат 10:40, Луқ 10:16, Юҳ 12:44
+ 13:21 Марқ 14:34, Юҳ 12:27
+ 13:23 Юҳ 19:26, Юҳ 20:2, Юҳ 21:7, Юҳ 21:20
+ 13:29 Юҳ 12:6
+ 13:31 1Пет 4:11
+ 13:32 Юҳ 17:1, Юҳ 17:5
+ 13:33 Юҳ 7:34, Юҳ 8:21

+ 13:34 1Юҳ 2:7-8, 1Юҳ 3:11, 2Юҳ 1:5, Юҳ 15:12

• 13:36 Мат 26:31-35, Марқ 14:27-31, Луқ 22:31-34

+ 13:37 Юҳ 11:16, Юҳ 21:19
+ 13:38 Юҳ 18:27
+ 14:1 Юҳ 12:44
+ 14:3 Юҳ 14:1, 1Тас 4:17
+ 14:5 Юҳ 11:16
+ 14:6 Юҳ 1:17, Юҳ 11:25, Ибр 10:20
+ 14:8 Юҳ 1:43, Юҳ 12:21
+ 14:9 Юҳ 12:45
+ 14:10 Юҳ 10:38
+ 14:11 Юҳ 5:36
+ 14:12 Юҳ 8:14, Юҳ 13:3, Юҳ 16:28

+ 14:14 Мат 7:7-8, Марқ 11:24, Юҳ 15:16, Юҳ 16:23, 1Юҳ 3:22

+ 14:15 Мат 28:20, 1Юҳ 5:3, 2Юҳ 1:6, Рум 13:10

+ 14:16 Юҳ 15:26, Юҳ 16:13
+ 14:17 1Қур 2:14, КФ 2:4
+ 14:19 Юҳ 7:33
+ 14:21 Юҳ 16:27
+ 14:22 Луқ 6:16, КФ 1:13
+ 14:23 Ошк 3:20

+ 14:26 Юҳ 15:26, Юҳ 16:13, 1Қур 2:10, 1Юҳ 2:20, Луқ 24:49

+ 14:27 Флп 4:7, Кул 3:15
+ 14:28 Юҳ 14:1-2, 1Қур 11:3, 1Қур 15:24
+ 14:29 Марқ 13:23, Юҳ 13:19
+ 14:30 Юҳ 12:31, Эфс 2:2
+ 15:2 Мат 3:10, Мат 7:19
+ 15:3 Юҳ 13:10
+ 15:4 1Юҳ 2:6

+ 15:5 Рум 11:17, Юҳ 6:56, 1Юҳ 3:24, Марқ 4:20

+ 15:6 Мат 13:42
+ 15:7 Юҳ 14:14
+ 15:9 Мат 3:17, Юҳ 5:20

+ 15:11 Юҳ 3:29, Юҳ 16:24, Юҳ 17:13, 1Юҳ 1:4, 2Юҳ 1:12

+ 15:12 Юҳ 13:34

+ 15:13 Юҳ 10:11, 1Юҳ 3:16, Рум 5:7-8, Эфс 5:2

+ 15:14 Марқ 3:35

+ 15:15 Юҳ 3:32, Юҳ 8:26

+ 15:16 Мат 7:7-8, Марқ 11:24, Юҳ 14:14, Юҳ 16:23

+ 15:17 1Юҳ 2:7, 1Юҳ 3:11, 2Юҳ 1:5
+ 15:18 Марқ 13:13, Юҳ 7:7, 1Юҳ 3:13
+ 15:19 Юҳ 8:23, Юҳ 17:14

+ 15:20 Мат 10:24, Луқ 6:40, Юҳ 13:16, Юҳ 5:16, 1Қур 4:12, 2Қур 4:9, 1Тас 2:15, 2Тим 3:12

+ 15:22 Юҳ 9:41
+ 15:23 Юҳ 5:23
+ 15:24 Юҳ 7:31, Юҳ 10:37

+ 15:26 Юҳ 14:17, Юҳ 16:13, КФ 5:32, 1Юҳ 5:6-8

+ 15:27 Луқ 24:48, Юҳ 19:35, КФ 1:8

+ 16:2 Юҳ 9:22, Юҳ 12:42, КФ 8:1, КФ 9:1, КФ 26:9

+ 16:3 Юҳ 18:19
+ 16:4 Марқ 13:23, Юҳ 13:19, Юҳ 14:29
+ 16:5 Юҳ 7:33, Юҳ 14:12
+ 16:7 Юҳ 15:26
+ 16:9 Юҳ 8:24
+ 16:11 Юҳ 12:31, Кул 2:15

+ 16:13 Юҳ 14:17, Юҳ 15:26, 1Юҳ 2:20, 1Қур 2:10

+ 16:15 Юҳ 17:10
+ 16:16 Юҳ 7:33
+ 16:20 Мат 9:15
+ 16:22 2Қур 6:10

+ 16:23 Мат 7:7-8, Марқ 11:24, Юҳ 14:14, Юҳ 15:16

+ 16:24 Юҳ 3:29, Юҳ 15:11, Юҳ 17:13, 2Юҳ 1:12
+ 16:25 Марқ 8:32
+ 16:27 Юҳ 14:21
+ 16:28 Юҳ 8:14, Юҳ 13:3
+ 16:30 Юҳ 2:24-25
+ 16:32 Мат 26:31, Марқ 14:27, Юҳ 8:16

+ 16:33 Юҳ 14:27, Кул 3:15, Рум 8:37, Ошк 3:21

+ 17:1 Юҳ 11:41, Юҳ 2:4, Юҳ 12:23, Юҳ 8:54, Юҳ 13:32

+ 17:2 Мат 28:18, Юҳ 5:22, Юҳ 13:3
+ 17:5 Юҳ 1:1-2
+ 17:8 Юҳ 6:69
+ 17:9 Луқ 22:32
+ 17:10 Юҳ 16:15,
+ 17:11 Юҳ 10:30
+ 17:12 2Тас 3:3, Юҳ 13:2, Юҳ 10:28
+ 17:13 Юҳ 3:29, Юҳ 15:11, Юҳ 16:24, 2Юҳ 1:12
+ 17:14 Юҳ 8:23, Юҳ 15:19
+ 17:15 Мат 6:13
+ 17:18 Юҳ 20:21
+ 17:22 Рум 8:30
+ 17:24 Юҳ 14:3
+ 17:25 Юҳ 8:55, Юҳ 10:15
+ 17:26 Мат 3:17, Юҳ 5:20

• 18:1 Мат 26:47-56, Марқ 14:43-50, Луқ 22:47-53

+ 18:1 Мат 26:36
+ 18:2 Луқ 22:39
+ 18:3 КФ 1:16
+ 18:4 Юҳ 13:1, Юҳ 1:38, Юҳ 20:15
+ 18:9 Юҳ 17:12
+ 18:10 Луқ 22:38
+ 18:11 Марқ 10:38, Марқ 14:36

• 18:12 Мат 26:57-58, Марқ 14:53-54, Луқ 22:54

+ 18:13 Луқ 3:2, КФ 4:6

+ 18:14 Юҳ 11:50

• 18:16 Мат 26:69-70, Марқ 14:66-68, Луқ 22:55-57

• 18:19 Мат 26:59-66, Марқ 14:55-64, Луқ 22:66-71

+ 18:20 Юҳ 7:26
+ 18:22 КФ 23:2, КФ 23:4
+ 18:26 Юҳ 18:10

+ 18:27 Мат 26:64, Марқ 14:72, Луқ 22:60, Юҳ 13:38

• 18:28 Мат 27:1-2, Мат 27:11-14, Марқ 15:1-5, Луқ 23:1-5

+ 18:28 КФ 10:28,

+ 18:29 Луқ 3:1, Луқ 13:1, КФ 3:13, КФ 4:27, 1Тим 6:13

+ 18:32 Марқ 10:33, Юҳ 12:33
+ 18:33 Мат 2:2
+ 18:36 Юҳ 8:23, Юҳ 17:14
+ 18:37 Юҳ 3:11, 1Юҳ 4:6
+ 18:38 Луқ 23:41, Ибр 4:15
+ 18:39 Марқ 15:6-7

• 19:1 Мат 27:15-31, Марқ 15:6-20, Луқ 23:13-25

+ 19:4 Луқ 23:41, Ибр 4:15
+ 19:7 Юҳ 10:36,
+ 19:9 КФ 8:32-33
+ 19:11 Юҳ 18:2, Юҳ 18:14
+ 19:12 КФ 3:13

• 19:17 Мат 27:32-44, Марқ 15:21-32, Луқ 23:26-43

+ 19:20 Ибр 13:12
+ 19:25 Луқ 24:18, Луқ 8:2
+ 19:26 Юҳ 13:23

• 19:28 Мат 27:45-56, Марқ 15:33-41, Луқ 23:44-49

+ 19:34 1Юҳ 5:6
+ 19:35 Юҳ 15:27, КФ 1:8, 1Юҳ 1:1-3, Ошк 1:2
+ 19:36 Мат 1:23, Мат 21:4, Мат 26:56

• 19:38 Мат 27:57-61, Марқ 15:42-47, Луқ 23:50-56

+ 19:38 Юҳ 7:13
+ 19:39 Юҳ 3:1, Юҳ 7:50, Мат 2:11
+ 19:40 Юҳ 11:44
• 20:1 Мат 28:1-10, Марқ 16:1-8, Луқ 24:1-12
+ 20:1 Луқ 8:2
+ 20:2 Юҳ 13:23
+ 20:9 Луқ 24:27
• 20:11 Марқ 16:9-11
+ 20:12 Луқ 24:4, КФ 1:10
+ 20:14 Луқ 24:16, Луқ 24:31, Юҳ 21:4
+ 20:15 Юҳ 1:38, Юҳ 18:4
+ 20:17 Мат 28:10, Рум 8:29, Ибр 2:11

• 20:19 Мат 28:16-20, Марқ 16:14-18, Луқ 24:36-49

+ 20:21 Юҳ 17:18
+ 20:23 Мат 16:19, Мат 18:18
+ 20:24 Юҳ 11:16
+ 20:28 Юҳ 1:1, 1Юҳ 5:20, Флп 2:6
+ 20:29 Марқ 15:32, 1Пет 1:8
+ 20:30 Юҳ 21:25

+ 20:31 Мат 14:33, Луқ 1:35, Юҳ 1:7, КФ 19:4, Юҳ 3:14-15, 1Юҳ 5:13

+ 21:1 Юҳ 6:1

+ 21:2 Юҳ 11:16, Юҳ 14:5, Юҳ 20:24, Юҳ 1:45, Юҳ 2:1, Мат 4:21, Луқ 5:10

+ 21:4 Луқ 24:16, Луқ 24:31, Юҳ 20:14
+ 21:5 Луқ 24:41
+ 21:6 Луқ 5:4
+ 21:7 Юҳ 13:23
+ 21:14 Юҳ 20:19, Юҳ 20:26
+ 21:16 КФ 20:28, 1Пет 5:1
+ 21:19 Юҳ 13:37, 2Пет 1:14
+ 21:20 Юҳ 13:23, Юҳ 13:25
+ 21:22 Мат 16:27, Марқ 9:1
+ 21:24 Юҳ 15:27, 3Юҳ 1:12
+ 21:25 Юҳ 20:30

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=TJK

Луғат

Луғат

1. Б

2. Ғ

3. Д

4. И

5. К

6. Қ

7. Л

8. М

9. Н

10. П

11. Р

12. С

13. Т

14. Ф

15. Х

16. Ҷ

17. Ш

18. Ю

19. Я

Баал-Забул — Яке аз номҳои шайтон мебошад, ки вай душмани Худо ва сардори ҷину ҳар мавҷудоти баду шайтонӣ аст.

Бемории пӯст — Дар ин ҷо якчанд намуд бемориҳои гузарандаи пӯст дар назар дошта шудааст. Онҳое ки ба ин бемориҳо гирифтор мешуданд, аз хонаву шаҳр ва оилаи худ бояд дур зиндагӣ мекарданд. Аз рӯйи шариати Мусо онҳо ҳаром ҳисобида мешуданд.

Бутпарастон — Онҳоеро, ки ба худоҳои сохта ва бардурӯғ бовар карда, ба онҳо саҷда мекунанд, бутпарастон меноманд. Инчунин дар аҳди нав онҳоеро, ки халқи Худо нестанд, бутпарастон меномиданд. Синоними дигари ин калима ғайрияҳудиён, беимонон ё халқҳои дигар аст ва ин нишон медиҳад, ки ин халқҳо ба Худои ягона саҷда намекарданд.

Ғайрияҳудиён — Мардуми дунё ба ду гурӯҳ тақсим мешаванд: яҳудиён, ки аз қадим бо Худои Таоло аҳду паймон доштанд ва халқҳои дигар, ки аз ҳамон аҳду паймон бо Худо маҳрум буданд. Аз ин сабаб яҳудиён худро баланд гирифта, бо ғайрияҳудиён ҳавобаландона рафтор мекарданд. Барои маълумоти бештар ба шарҳи «Исроилиён» нигаред.

Динор — Динор яке аз тангаҳои румӣ буд, ки дар саросари шоҳаншоҳии Рум ба кор бурда мешуд. Мардикор барои кори якрӯзааш як динор маош мегирифт.

Иблис — Яке аз номҳои шайтон иблис мебошад.

Иди Наҷот — Ин ҷашн ба хотири он аст, ки Худо ба халқи Исроил наҷоти бузург додааст. Худо дар Миср онҳоро аз ғуломӣ бо чунин роҳ халос карда буд: Ӯ намояндаи Худ ҳазрати Мусоро ба назди подшоҳи Миср фиристод, то вай халқи Худоро иҷозати рафтан диҳад. Шоҳи Миср бошад, ба фармони Худо итоат накард ва баъд Мусо ӯро огоҳ кард, ки ӯ ҷазо дода мешавад. Аз ҷазоҳои сахте, ки Худо фиристод, қариб буд, ки тамоми Миср нобуд шавад. Ҷазои охирин он буд, ки писари калонии ҳар хонавода ва нахустнаринаи ҳар чорво бояд кушта мешуд. Лекин Худо пешакӣ ба исроилиён фармуд, ки ба болои дару паҳлӯдариҳои хонаҳояшон хуни гӯсфандро бимоланд, то ки нобудкунанда хунро дида, ба хонаҳои онҳо надарояд. Баъди ин ҷазо подшоҳ ба халқи Худо иҷозати рафтан дод. Ин саргузашти исроилиёнро дар китоби Хуруҷ хонда метавонед.

Худо ба халқаш фармон дод, ки онҳо ин наҷоти бузургро ҳар сол ҷашн гиранд. Ҳар иди Наҷот исроилиён воқеаҳои дар Миср рӯйдодаро ба ёд оварда, барраеро кушта мехӯранд. Ба ин восита онҳо ба фарзандонашон таърихи аз дасти нобудкунанда наҷот ёфтанашонро нақл мекунанд.

Иди Фатир — Як рӯз баъд аз иди Наҷот иди Фатир сар мешавад, ки исроилиён онро ҳам ба хотири аз Миср баромадан ва аз ғуломӣ раҳо шуданашон ҳафт рӯз қайд мекунанд. Азбаски Худо ба халқаш фармон дода буд, ки онҳо бояд барои аз Миср баромадан шитоб кунанд, мардум барои тайёр кардани тӯшаи роҳ вақт надоштанд. Барои ҳамин онҳо зуд нони бехамиртуруш пухта, аз Миср фирор карданд.

Яҳудиён то ҳол пеш аз иди Наҷот аз хонаҳояшон нон ва хамиртурушро дур карда, барои иди Фатир нони бехамиртуруш мепазанд.

Исроилиён — Ҳазрати Яъқуб, ки писари Исҳоқу набераи Иброҳим буд, аз Худо номи дигар гирифт, ки он Исроил буд. Барои ҳамин насли ӯро исроилиён меномиданд. Дертар исроилиёнро яҳудиён низ меномидагӣ шуданд. Онҳо халқи Худо ҳисоб мешуданд.

Коҳин — Коҳинон аз оилаи Ҳорун меоянд, ки ӯ бародари ҳазрати Мусо буд. Дар асри якуми милодӣ онҳо ба 12 гурӯҳ тақсим шуда, бо навбат хизмат мекарданд. Коҳин хизматгоре аст, ки дар макони муқаддас, яъне дар маъбади Худо вазифаи диниро иҷро мекард. Вазифаи асосии онҳо расму анъанаи қурбониро ба ҷо овардан аст. Инчунин коҳинон дар байни халқ роҳбарӣ карда, ба онҳо маслиҳату таълим медоданд.

Коҳинони калон — Гурӯҳи коҳиноне, ки корҳои маъбади Худоро идора мекарданд, коҳинони калон ном доштанд. Онҳо намояндагони обрӯманди халқ буданд.

Қуръа — Тарзи интихоб байни ду чизро қуръа меноманд. Яҳудиён бовар мекарданд, ки бо қуръапартоӣ хости Худоро мефаҳманд.

Левизодагон — Ҳазрати Иброҳим падари Исҳоқ буд, Исҳоқ – падари Яъқуб. Яъқуб дувоздаҳ писар дошт, ки онҳо саркунандагони қабилаҳои халқи Исроил шуданд. Аз байни ин қабилаҳо Худо писарони Левиро барои иҷрои вазифаҳои динӣ дар хаймаи Худ интихоб кардааст.

Малкисодақ — Дар навиштаҷот, дар китоби Ибтидо 14:18 гуфта шудааст, ки Малкисодақ дар давраҳои қадим аз тарафи Худо коҳин буд. Дар бораи зиндагӣ ва вафот кардани ӯ маълумотҳо вуҷуд надоранд.

Лекин дар навиштаҷот омадааст, ки боре вақте ки Иброҳим аз ҷанг бармегашт, дар роҳ бо коҳин Малкисодақ вохӯрда, ӯро ҳамчун коҳини Худо қабул кард. Иброҳим баракати ӯро гирифт ва аз ҳар чизе, ки дар ҷанг ба даст оварда буд, ба Малкисодақ даҳяк дод.

Дар китоби Ибриён омадааст, ки Исо низ ба монанди Малкисодақ ҳамчун коҳин абадан боқӣ мемонад.

Масеҳ — Дар замони қадим ба назди касе ки Худо ӯро шоҳи Исроил таъин мекард, намояндаи Худо омада, ҳамчун нишонаи ҷудо шуданаш аз болои сараш равғани махсус мерехт. Бо ин восита ӯ барои ишғоли вазифаи подшоҳ таъин мешуд.

Дар тӯли асрҳои зиёд пайғамбарон пешгӯйӣ карда мегуфтанд, ки рӯзе Худо шахси таъинкардаашро мефиристад, то ки халқи Худоро аз дасти душманонашон раҳо кунад. Ба ин шахс унвони Таъиншудаи Худоро дода буданд.

Ҳам калимаи ибрии «Масеҳ» ва ҳам калимаи юнонии «Христос» маънои бо равған молида, ҷудо шуданро дорад. Исо, ки унвонаш Масеҳ аст, ҳамон шахс аст, ки Худо ӯро Наҷотдиҳандаи ҷаҳон таъин кардааст.

Маъбади Худо — Дар сарзамини Исроил бинои муқаддастаринро маъбад меномиданд. Исроилиён танҳо дар маъбади Худо, ки дар шаҳри Уршалим ҷойгир шуда буд, ба Худо қурбониҳо мекарданд. Инчунин дар ин макон халқи Исроил идҳои бузургро ҷашн мегирифтанд, шукргузорӣ менамуданд ва ба Худо саҷда мекарданд.

Худи маъбад аз чанд қисм иборат буд: ҳавлии берунӣ, ки дар ин ҷо халқ ҷамъ мешуд, ҳавлии дарунӣ, ки дар он ҷо ба Худо қурбониҳо меоварданд ва хонаи асосӣ, ки дар он макони муқаддастарин ҷойгир шуда буд.

Маъбади аввалинро шоҳ Сулаймон сохтааст, лекин он соли 586-уми пеш аз милод аз тарафи давлати Бобил вайрон карда шуд. Маъбад баъд аз чанд даҳсолаҳо аз нав барқарор карда шуд ва дертар аз тарафи шоҳ Ҳиродус бори дигар обод ва васеътар карда шуд. Чӣ хеле ки Исои Масеҳ пешгӯйӣ карда буд, маъбад дар соли 70-уми милодӣ аз тарафи румиён пурра вайрон карда шуд. Он то ба имрӯз барқарор нашудааст.

Навиштаҷот — Ҷамъи китобҳои қадимаи халқи Исроилро якҷоя бо таълимоту таърихи ҳаёти Исои Масеҳ ва мактубҳои пайравони аввалинаш навиштаҷот меноманд. Чӣ хеле ки дар номаи дуюм ба Тимотиюс дар боби 3:16 омадааст, тамоми навиштаҷот аз рӯйи нафаси Худо навишта шудааст.

Писари Одамизод — Омадани Писари Одамизод дар китоби Дониёл пайғамбар, ки дар Аҳди Қадим аст, чунин пешгӯйӣ шуда буд, ки Он шахс аз осмон мефарояд ва Худо ба Ӯ қудрату шуҳрат медиҳад. Мувофиқи ин пешгӯйӣ Исои Масеҳ бар замин омада, Худро Писари Одамизод номид ва нишон дод, ки Ӯ ҳамон шахси бузург аст. Исои Масеҳ бар ҳамаи сокинони ҷаҳон бояд ҳамчун шоҳ абадан ҳукмронӣ кунад.

Писари Худо — Яке аз унвонҳои Исои Масеҳ, Писари Худо мебошад.

Подшоҳии Худо — Ибораи «Подшоҳии Худо» муносибат байни Худо ва халқашро мефаҳмонад. Худо ба халқаш ҳукмронӣ мекунад ва онҳоро муҳофизат карда, дар бораашон ғамхорӣ менамояд.

Исои Масеҳ ба дунё омада, эълон мекард, ки Подшоҳии Худо наздик омадааст. Ӯ ба муносибати нав бо Худо роҳ кушод. Сокинони Подшоҳии Худо онҳое мебошанд, ки ба Исои Масеҳ имон оварда, Худоро ҳамчун подшоҳи худ эътироф мекунанд. Подшоҳии Худо ҳангоми бозгашти Исои Масеҳ ба ҳама аён мегардад.

Рӯзи истироҳат — Худо оламро дар давоми шаш рӯз офарид ва рӯзи ҳафтум дам гирифт. Аз ин рӯ, барои яҳудиён рӯзи ҳафтум рӯзи муқаддас ҳисоб мешавад. Дар ин рӯз мувофиқи шариати Мусо, одамон бояд ба пуррагӣ аз кори ҳаррӯзаи худ даст кашанд. Онҳо рӯзи ҷумъа пас аз фурӯ рафтани офтоб, то рӯзи шанбе, то фурӯ рафтани офтоб набояд кор кунанд. Дар замони аҳди нав баъзе яҳудиёни боқудрат, яъне фарисиён, (ба шарҳи Фарисиён нигаред) рӯйхати корҳоеро, ки дар рӯзи шанбе иҷро кардан мумкин набуд, тартиб дода буданд.

Рӯҳулқудс — Аз рӯйи навиштаҷот мефаҳмем, ки як Худои ҳақиқӣ ҳаст ва Ӯ Падар, Писар ва Рӯҳулқудс ном дорад. Рӯҳулқудс дар навиштаҷот номҳои гуногун: ба мисли Рӯҳи Худо, Рӯҳ, Рӯҳи Исо, Рӯҳи Масеҳ, Рӯҳи ростӣ ва ғайраҳоро дорад. Падар ва Писар Рӯҳулқудсро фиристодаанд, то ки Ӯ дар вуҷуди ҳар шахси ба Исои Масеҳ имоноварда сокин шавад ва барои ба сар бурдани зиндагии пок ва хизмати Худо ба ӯ қувват бахшад.

Саддуқиён — Дар асри якуми милодӣ саддуқӣ як равиши динии яҳудиён буд. Саддуқиён одамони бой ва аз табақаи баланди ҷомеа буданд. Онҳо бовар мекарданд, ки одамон на қоидаҳои одамизод баровардаро, балки бояд танҳо фармонҳоеро, ки Худо ба Мусо дода буд, ба ҷой оранд. Аз ин сабаб байни саддуқиён ва фарисиён зуд-зуд баҳсҳо пайдо мешуд. Яке аз фарқҳои калони байни ин равишҳо он буд, ки фарисиён зиндашавии мурдагонро дар рӯзи қиёмат тасдиқ мекарданд, вале саддуқиён онро инкор менамуданд.

Салиб — Дори махсусеро, ки онро дар шоҳаншоҳии Рум аз ду чӯби болои ҳам гузошташуда месохтанд, салиб меномиданд. Одатан ҷинояткоронро дар пеши назари халқ ба салиб мехкӯб карда, ба қатл мерасонданд.

Саркоҳин — Дар дини яҳудӣ саркоҳин вазифаи баландтаринро ишғол мекард. Ӯ чун намояндаи халқ дар як сол як маротиба бо хуни ҳайвони қурбонишуда ба ҷойи муқаддастарини маъбад, ба ҳузури Худованд медаромад. Худо ба воситаи ҳаёти ҳайвон айбу гуноҳи саркоҳин ва тамоми халқи яҳудиро мебахшид.

Сирко — Оби ангурро, ки мазаи турушӣ дорад, сирко меноманд. Он ба забони русӣ уксус ном дорад.

Сомариён — Халқеро, ки дар ҳамсоягии шимолии яҳудиён зиндагӣ мекарданд, сомариён меномиданд. Вале яҳудиён бо онҳо рафтуомад намекарданд ва бо онҳо ҳамгапу ҳамнишин намешуданд, зеро фикр мекарданд, ки сомариён аз роҳи рости Худо баромадаанд.

Таоми шоми Худованд — Исои Масеҳ фармон додааст, ки шогирдонаш то замони аз осмон бозгаштани Ӯ маросими чашидани таоми шоми Худовандро ба ҷо оваранд. Онҳо бояд ҷамъ шуда, аз як коса менӯшиданду як нонро мехӯрданд ва бо ин восита марги Ӯро ба ёд меоварданд. Ҳамин амал маросими чашидани таоми шоми Худованд ном дошт. Нӯшокӣ нишонаи хуни Масеҳ ва нон нишонаи бадани Ӯ аст. Исои Масеҳ барои наҷот ёфтани одамон аз гуноҳҳояшон қурбон шудааст.

Таъиншудаи Худо — Ба шарҳи «Масеҳ» нигаред.

Таъмид — Дар хушхабари Матто, Марқус, Луқо ва Юҳанно навишта шудааст, ки Яҳёи Таъмиддиҳанда омада, ба одамон мегуфт, ки аз гуноҳҳояшон даст кашида, тавба кунанд ва ҳамчун нишонаи тавба карданашон ба об даромада бароянд, яъне таъмид гиранд. Бо ин роҳ Яҳё мардумро таъмид медод ва онҳоро барои омадани Исои Масеҳ тайёр мекард.

Мувофиқи фармони Худо, вақте ки касе ба Исои Масеҳ имон меорад, таъмид мегирад, то пайрави Исо шуданашро ба дигарон нишон диҳад. Пайравони аввалини Масеҳ чунин одат доштанду иҷрои онро ба ҷамоатҳои имондорон низ таълим медоданд.

Фарисиён — Фарисиён дар байни яҳудиёни асри якум равияи муҳими динӣ ҳисоб мешуданд. Онҳо тамоми қоидаҳои шариати Мусоро хонда, тарзи иҷрои онро ба халқ таълим медоданд. Илова ба ин, қоидаҳои дигарро низ, ки дар навиштаҷот набуданд, ба мардум ёд дода, аз онҳо талаб мекарданд, ки ба ин қоидаҳо итоат кунанд. Фарисиён ба Худо хизмат кардан мехостанд, лекин Исои Масеҳро ҳамчун Писари Худо қабул намекарданд ва барои нобуд кардани Ӯ кӯшиш мекарданд.

Фиристода — Исои Масеҳ дувоздаҳ шогирди наздикашро бо хушхабар ба назди одамони ҷаҳон фиристод. Ин шогирдон фиристода ном доштанд. Онҳо на танҳо дар бораи Исои Масеҳ хушхабарро ба дигарон мерасонданд, балки ҳамчун намояндагони Исо, имоновардагонро роҳбарӣ мекарданд. Инҳо ҳамроҳи Павлус, Барнаббо ва Яъқуб, ки ҳамаашон Исои зиндашударо дида буданд, аниқу рӯшан ҳамчун фиристода дар аҳди нав тасвир шудаанд.

Фиръавн — Подшоҳи Мисрро фиръавн низ меномиданд.

Хаймаи Худо — Пас аз он ки исроилиён дар Миср аз ғуломӣ раҳоӣ ёфтанд, онҳо дар биёбон ҳамчун кӯчманчӣ зиндагӣ мекарданд. Дар ин вақт Худо ба пешвои халқи Исроил, ки Мусо буд, гуфт, ки хаймаи махсус созад. Дар китоби Хуруҷ дар бобҳои 25–27 Худо ба Мусо нақшаи хаймаро нишон додааст. Мусо ба халқ фармон дод, ки барои хайма матоъ бофанд, чарми махсус ва асбобу анҷоми дигарро тайёр кунанд.

Исроилиён ҳар ҷое ки мерафтанд, хаймаро дар мобайни қароргоҳашон рост мекарданд ва боз ҳангоми сафар онро ҷамъ карда гирифта мебурданд.

Хаймаи Худо аз рӯйи мисоле, ки дар осмон аст, сохта шуд. Вақте ки халқи Исроил дар ватани худ сокин шуд, шоҳ Сулаймон ба ҷойи хайма маъбади Худоро сохт. Барои маълумоти бештар ба шарҳи «маъбади Худо» ва «Хонаи Худо» нигоҳ кунед.

Хатна — Ҳалол кардани дасти писаронро хатна меноманд ва аз рӯйи шариати Мусо, яҳудиён ин анъанаро пас аз ҳашт рӯзи таваллуд шудани писар иҷро мекунанд. Ин нишонаи он аст, ки писар яҳудӣ аст. Дар баъзе ҷойҳои аҳди нав тамоми халқи яҳудиро хатнашудагон меноманд.

Хонаи Худо — Пеш аз он ки дар шаҳри Уршалим маъбад сохта шавад, исроилиён барои корҳои ибодат хаймаеро истифода мебурданд. Дар аҳди нав баъзе вақт ин хайма «Хонаи Худо» номида мешавад. Лекин дар ҷойҳои дигари навиштаҷот Хонаи Худо ба маънои маҷозӣ хонаводаи Худо ё биноеро мефаҳмонад, ки Худо онро месозад.

Ҷамоати имондорон — Ин калима масеҳиёни як маҳалро мефаҳмонад, лекин тамоми пайравони ҳақиқии Исои Масеҳро низ дар тамоми ҷаҳон ҷамоати имондорон меноманд. Ҷамоати имондорони маҳаллӣ барои Худоро ситоиш кардан, ба Ӯ дуо гуфтан ва барои аз навиштаҷот таълим гирифтану якдигарро дастгирӣ кардан ҷамъ мешаванд.

Шариат — Шариати Худо дар панҷ китоби аввали навиштаҷот омадааст. Ин китобҳоро Таврот низ меноманд. Дар он китобҳо қонунҳое, ки Худо барои манфиати халқаш ба воситаи Мусо ошкор кардааст, омадаанд. Инчунин ба онҳо таърихи офариниши оламу саргузаштҳои халқи Исроил дохил шудаанд.

Шоҳаншоҳи Рум — Шоҳаншоҳ шахсест, ки ҳам бар мамлакати худ ва ҳам бар мамлакатҳои дигар ҳукмронӣ мекунад. Шоҳаншоҳӣ дар дохили худ мамлакатҳои дигар дошт, ки ҳамаи онҳоро шоҳаншоҳ идора мекард.

Дар давраи Исои Масеҳ шоҳаншоҳи Рум бар бисёр мамлакатҳои дигар ғолиб баромада, онҳоро зӯран ба зери итоаташ дароварда буд. Сарзамини яҳудиён низ дар зери итоати Рум буд. Яҳудиён ба Рум андоз месупориданд ва мансабдорону афсарони румӣ дар ватани онҳо зиндагӣ мекарданд.

Юғ — Асбоби аграрие, ки бар гардани ҷуфти барзагов мемонанду деҳқон онҳоро якҷоя меронад, юғ ном дорад.

Яҳудиён — Ба шарҳи «исроилиён» нигаред.

Суратҳо

Суратҳо

1. Кодекс Синайтикос

2. Маъбади Сохтаи Шоҳ Ҳиродус Дар Замони Исои Масеҳ

3. Накшаи Маъбади Сохтаи Шоҳ Ҳиродус Лар Эамони Исои Масеҳ

Кодекс Синайтикос

Ин саҳифаест аз «Кодекс Синайтикос», ки дастнависи тамоми Аҳди Нав тақрибан аз соли 325 милодӣ мебошад. Пораҳои дастнависи Аҳди Нав аз соли 100 милодӣ низ ёфт шудаанд

Маъбади сохтаи шоҳ Ҳиродус дар замони Исои Масеҳ

Накшаи маъбади сохтаи шоҳ Ҳиродус лар эамони Исои Масеҳ

Харитаҳо

Харитаҳо

1. Шоханшҳии Рум

2. Фаластин Ва Заминхои Атрофи Он Дар Замои Исои Масеҳ

3. Уршалим Дар Замони Исои Масеҳ

4. Сафари Аввалини Павлус Барои Паҳн Намудани Хушхабар

5. Сафари Дуюми Павлус Барои Паҳн Намудани Хушхабар

6. Сафари Сеюми Павлус Барои Паҳн Намудани Хушхабар

7. Ба Рум Оварда Шудани Павлус

Шоханшҳии Рум

Фаластин ва заминхои атрофи он дар замои Исои Масеҳ

Уршалим дар замони Исои Масеҳ

Сафари аввалини Павлус барои паҳн намудани хушхабар

Сафари дуюми Павлус барои паҳн намудани хушхабар

Сафари сеюми Павлус барои паҳн намудани хушхабар

Ба Рум оварда шудани Павлус

Table of Contents

Китоби Мукаддас Ахди Нав: Юҳанно
Сарсухан
Оятҳои Фоидабахш

Юҳанно

- Пешгуфтор
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21

Луғат

- Баал-Забул
- Бемории пӯст
- Бутпарастон
- Ғайрияҳудиён
- Динор
- Иблис
- Иди Наҷот
- Иди Фатир
- Исроилиён
- Коҳин
- Коҳинони калон
- Қуръа
- Левизодагон
- Малкисодақ
- Масеҳ
- Маъбади Худо
- Навиштаҷот
- Писари Одамизод
- Писари Худо
- Подшоҳии Худо
- Рӯзи истироҳат
- Рӯҳулқудс
- Саддуқиён
- Салиб
- Саркоҳин
- Сирко
- Сомариён
- Таоми шоми Худованд
- Таъиншудаи Худо
- Таъмид
- Фарисиён
- Фиристода
- Фиръавн
- Хаймаи Худо
- Хатна
- Хонаи Худо
- Ҷамоати имондорон
- Шариат
- Шоҳаншоҳи Рум
- Юғ
- Яҳудиён

Суратҳо

- Кодекс Синайтикос

- Маъбади сохтаи шоҳ Ҳиродус дар замони Исои Масеҳ

- Накшаи маъбади сохтаи шоҳ Ҳиродус лар эамони Исои Масеҳ

Харитаҳо

- Шоханшҳии Рум

- Фаластин ва заминхои атрофи он дар замои Исои Масеҳ

- Уршалим дар замони Исои Масеҳ

- Сафари аввалини Павлус барои паҳн намудани хушхабар

- Сафари дуюми Павлус барои паҳн намудани хушхабар

- Сафари сеюми Павлус барои паҳн намудани хушхабар

- Ба Рум оварда шудани Павлус